Chiến dịch 500 ngày đêm viết tiếp hành trình tri ân liệt sĩ

Quyết tâm hoàn thành các mục tiêu của Chiến dịch

Trải qua các cuộc kháng chiến, gần 1,2 triệu người con ưu tú của dân tộc đã anh dũng chiến đấu và hy sinh vì độc lập, tự do của đất nước. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được tìm thấy, nhiều hài cốt chưa xác định được danh tính và nhiều gia đình vẫn mòn mỏi chờ đợi người thân trở về.

Những năm qua, với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương và lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã đạt nhiều kết quả quan trọng.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, cả nước đã tìm kiếm, quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ. Gần 13.500 mẫu hài cốt và mẫu thân nhân đã được tiếp nhận, qua đó xác định danh tính cho hơn 100 liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN và hơn 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng. Đồng thời, gần 60.000 mẫu sinh phẩm đã được thu nhận để xây dựng ngân hàng gene thân nhân liệt sĩ.

Tuy nhiên, hiện vẫn còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trong khi đó, nguồn thông tin ngày càng ít, nhân chứng ngày càng giảm và địa hình, địa bàn có nhiều thay đổi theo thời gian.

Xuất phát từ truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” và nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ, ngày 2/4/2026, tại Di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị, Ban Chỉ đạo quốc gia đã phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Theo kế hoạch, Chiến dịch đặt ra 5 mục tiêu trọng tâm gồm: Tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu hài cốt đối với khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính trong các nghĩa trang liệt sĩ và hài cốt tìm kiếm, quy tập được; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ công tác đối sánh; đẩy mạnh, hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như Tuyên Quang (Vị Xuyên), Lào Cai, Lạng Sơn và các khu vực có thông tin về mộ liệt sĩ.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ cho các đơn vị trong giai đoạn 2026 - 2027 và tiếp tục duy trì hoạt động của 24 đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong nước, tại Lào và Campuchia.

Ứng dụng công nghệ trong xác định danh tính liệt sĩ

Kết quả bước đầu cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng. Đến nay đã tìm kiếm, quy tập được 1.109 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 242 hài cốt trong nước, 173 hài cốt tại Lào và 694 hài cốt tại Campuchia; đồng thời phát hiện 2 mộ liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang.

Ban Chỉ đạo quốc gia cũng đã tổ chức các hội thảo khoa học để xác minh, kết luận thông tin về các mộ liệt sĩ tập thể tại tỉnh Quảng Ngãi và thành phố Hồ Chí Minh. Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đã chỉ đạo khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, huy động các nguồn lực và ứng dụng công nghệ hiện đại như rađa xuyên đất để phục vụ công tác khảo sát, đào tìm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Trong công tác rà phá bom mìn phục vụ tìm kiếm, quy tập, các quân khu đã thành lập 360 đội rà phá với gần 5.000 người tham gia và hơn 1.300 thiết bị dò tìm chuyên dụng. Đến nay đã rà phá được 3.500 ha trên tổng số 22.725 ha cần thực hiện; riêng khu vực Vị Xuyên (Tuyên Quang) đã hoàn thành hơn 40% khối lượng công việc.

Cùng với đó, công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính đang được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước. Đến nay, 100% quân khu và các tỉnh, thành phố đã xây dựng kế hoạch, thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu với 3.615 người tham gia. Việc lấy mẫu đã được thực hiện tại 3.651 mộ liệt sĩ, trong đó có 2.510 mộ đủ điều kiện lấy mẫu.

Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) đã hoàn thành và đưa vào sử dụng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ, đồng thời cơ bản hoàn thành phần mềm báo cáo tiến độ, kết quả Chiến dịch nhằm phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Bộ Nội vụ đã tham mưu ban hành Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ công tác lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp ADN. Đồng thời ban hành Quyết định số 51/QĐ-BCĐQG về quy trình phối hợp và phân công địa bàn tiếp nhận, giám định ADN.

Đến nay, Viện Pháp y Quân đội đã tiếp nhận 192 mẫu hài cốt liệt sĩ từ nhiều địa phương để phục vụ công tác giám định ADN.

Theo Ban Chỉ đạo quốc gia, thời gian tới sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, phân tích dữ liệu và nhận diện thông tin phục vụ công tác tìm kiếm.

Bên cạnh đó, các địa phương sẽ tăng cường rà soát thông tin từ nhân dân, già làng, trưởng bản, người cao tuổi; tổ chức các hội thảo khoa học xác minh thông tin về mộ liệt sĩ tập thể; triển khai đồng bộ việc lấy mẫu, bảo quản và lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ trên phạm vi toàn quốc.

Ban Chỉ đạo quốc gia cũng đang phối hợp triển khai kế hoạch mở đợt cao điểm thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin trên phạm vi toàn quốc, dự kiến thu nhận khoảng 250.000 mẫu ADN nhằm phục vụ công tác đối sánh và xác định danh tính liệt sĩ trong thời gian tới.

Song song với các nhiệm vụ chuyên môn, Chiến dịch sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, huy động sự tham gia của các cấp, ngành, địa phương và nhân dân trong cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, góp phần hoàn thành các mục tiêu đề ra.

Hành trình “trả lại tên” cho các liệt sĩ vẫn đang được viết tiếp mỗi ngày. Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định không chỉ giúp người con của Tổ quốc trở về với đất mẹ mà còn góp phần xoa dịu nỗi mong chờ của thân nhân, thể hiện sự tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.