Thắp hy vọng đoàn tụ với Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ

Hy vọng khép lại hành trình chờ đợi

Chiến tranh đã lùi xa gần nửa thế kỷ, nhưng hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn chưa bao giờ ngừng lại.

Hải Phòng là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, với hơn 300.000 thanh niên lên đường nhập ngũ qua các cuộc kháng chiến, hơn 60.000 người con ưu tú đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nghĩa vụ quốc tế cao cả. Trong số đó, nhiều liệt sĩ nằm lại chiến trường hoặc nơi chôn cất, an táng ban đầu đến nay chưa xác định được vị trí và danh tính.

Thấm nhuần đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, quân và dân Hải Phòng đã hết lòng, dốc sức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ hy sinh trong các cuộc chiến tranh với phương châm “Còn thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, còn tổ chức tìm kiếm, quy tập”.

Tuy nhiên, qua khảo sát tại 114 xã, phường, đặc khu, Hải Phòng hiện có 383 nghĩa trang liệt sĩ với tổng số 55.679 phần mộ. Trong đó, 27.520 mộ có đầy đủ thông tin; 25.407 mộ có một phần thông tin và còn tới 2.752 mộ chưa có thông tin. Mới chỉ có 22 phần mộ chưa có thông tin được lấy mẫu sinh phẩm, còn 2.730 phần mộ cần tiếp tục thực hiện.

Những con số ấy cho thấy khối lượng công việc rất lớn, trong khi quá trình tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ đang đối mặt với nhiều khó khăn. Thời gian chiến tranh đã lùi xa, địa hình thay đổi do phát triển kinh tế - xã hội; nhiều đơn vị giải thể, sáp nhập; nhân chứng ngày càng ít đi. Không ít phần mộ liệt sĩ an táng trong nghĩa trang nhân dân và không có bia mộ khiến việc xác minh càng thêm vất vả. Song vượt lên tất cả, niềm hy vọng đoàn tụ vẫn luôn cháy bỏng trong lòng thân nhân liệt sĩ.

Do đó, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là trách nhiệm, đó còn là mệnh lệnh từ trái tim luôn thôi thúc những người đang làm nhiệm vụ để đáp ứng sự mong mỏi của thân nhân người có công.

Gần 50 năm qua, ông Nguyễn Thanh Cảnh, 77 tuổi, ở thôn Ứng Mộ, xã Tân An vẫn đau đáu mong tìm được phần mộ em trai là liệt sĩ Nguyễn Đức Thọ. Năm 1968, chàng trai Nguyễn Đức Thọ lên đường nhập ngũ khi vừa tròn 18 tuổi. Cùng thời điểm ấy, ông Cảnh đang chiến đấu tại chiến trường miền Nam. Ông Cảnh may mắn trở về quê nhà sau chiến tranh, còn em trai Nguyễn Đức Thọ đã nằm lại chiến trường.

“Tâm nguyện lớn nhất của gia đình là sớm tìm được em trai để đưa về an táng tại quê nhà. Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thắp lên niềm hy vọng cho biết bao gia đình liệt sĩ trên khắp cả nước, trong đó có gia đình tôi”, ông Cảnh chia sẻ.

Huy động cả hệ thống chính trị

Sáng 2/4, tại Thành cổ Quảng Trị (tỉnh Quảng Trị), Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (gọi tắt là Ban Chỉ đạo 515) tổ chức Lễ phát động "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Hải Phòng đang huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, từ thành phố tới cơ sở trong việc triển khai chiến dịch ý nghĩa này. Ban Chỉ đạo 515 thành phố được kiện toàn; tổ chức triển khai kế hoạch thực hiện chiến dịch; thành lập 1 tổ công tác giúp Ban Chỉ đạo 515 thành phố thường xuyên kiểm tra, đôn đốc các địa phương thực hiện nhiệm vụ và 5 tổ liên ngành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ (trong đó 4 tổ chính thức, 1 tổ dự bị tương ứng với 4 địa bàn các Ban Chỉ huy khu vực phòng thủ 1, 2, 3 và 4).

114 xã, phường, đặc khu được chỉ đạo rà soát toàn bộ nghĩa trang liệt sĩ, kiểm đếm, phân loại từng phần mộ, cập nhật dữ liệu phục vụ công tác quản lý và giám định ADN. Đây được xem là bước nền quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác xác minh danh tính liệt sĩ trong thời gian tới.

Trong chiến dịch này, Bộ Chỉ huy quân sự thành phố là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 515 thành phố chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan tham mưu xây dựng tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch và các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn liên đến lấy mẫu, số hoá thông tin mẫu hài cốt, vận chuyển, bàn giao cho đơn vị giám định ADN.

Theo Đại tá Nguyễn Thế Trung, Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy quân sự thành phố, công tác lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ là việc làm chưa có tiền lệ đối với nhiều địa phương. Thời gian lấy mẫu, bàn giao ngắn, lực lượng tổ chức thực hiện cơ bản là kiêm nhiệm. Từ đó, đặt ra trách nhiệm rất nặng nề với thành phố và cấp uỷ, chính quyền địa phương.

Trước yêu cầu đó, Hải Phòng chú trọng tập huấn chuyên môn quân y, công nghệ thông tin cho các tổ công tác; yêu cầu mỗi tổ phải có cán bộ phụ trách chính sách, quân y, công nghệ thông tin cùng lực lượng khai quật, hoàn trả mặt bằng có kinh nghiệm thực tế.

Không chỉ lực lượng quân đội, các sở, ngành, địa phương, tổ chức đoàn thể và nhân dân cũng được huy động tham gia cung cấp thông tin, rà soát hồ sơ, hỗ trợ xác minh thông tin về liệt sĩ.

Tại hội nghị triển khai thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm” nhằm đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin trên địa bàn thành phố vào chiều 12/5 vừa qua, đồng chí Vũ Tiến Phụng, Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Phó Chủ tịch UBND thành phố, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 thành phố nhấn mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là trách nhiệm chính trị thiêng liêng, nghĩa tình sâu nặng đối với các anh hùng liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ.

Các thành viên Ban Chỉ đạo 515 thành phố, các sở, ban, ngành, xã, phường, đặc khu nắm chắc nhiệm vụ, chủ động tham mưu, hướng dẫn thực hiện. Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo với quyết tâm chính trị cao nhất, hành động quyết liệt, để đạt hiệu quả tốt nhất. Các nhiệm vụ phải được cụ thể hóa theo tinh thần "6 rõ" là rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả.