Chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang vấp phải nhiều ý kiến phản đối khi chi phí sinh hoạt gia tăng, trong khi kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ cho thấy sức ép chính trị ngày càng lớn đối với đảng Cộng hòa.
Theo CNBC, một tuần sau thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Nhà Trắng vẫn phát tín hiệu tiếp tục theo đuổi chính sách thuế quan, bất chấp những cảnh báo về tác động làm tăng chi phí đối với người tiêu dùng Mỹ.
Tại Hội nghị Thượng đỉnh B20 do Phòng Thương mại Mỹ tổ chức ở Washington ngày 10/11, ông Jim Goyer, Giám đốc Văn phòng Liên lạc Công chúng Nhà Trắng, bảo vệ chính sách thuế quan của Tổng thống Trump. Theo ông, đây là công cụ quan trọng để phục hồi ngành sản xuất trong nước, củng cố chuỗi cung ứng và bảo đảm an ninh quốc gia. Chính quyền Mỹ có ý định duy trì định hướng này trong phần còn lại của nhiệm kỳ tổng thống.
Trái ngược với quan điểm trên, ông Gary Cohn, cựu cố vấn kinh tế trưởng của ông Trump trong nhiệm kỳ đầu, cho rằng thuế quan thực chất là một khoản thuế đánh vào người tiêu dùng Mỹ. Phát biểu trong cuộc phỏng vấn sau đó cùng ngày, ông nhận định các mức thuế nhập khẩu đang góp phần đẩy giá hàng hóa lên cao, khiến người dân phải cân nhắc lại chi tiêu.
Sự bất đồng này phản ánh những thách thức mà chính quyền Tổng thống Trump đang phải đối mặt khi chương trình nghị sự thương mại vừa làm thay đổi hoạt động trao đổi hàng hóa toàn cầu, vừa tạo thêm áp lực lên chi phí sinh hoạt trong nước. Các doanh nghiệp buộc phải thích nghi với môi trường thương mại mới, trong khi khả năng khôi phục hệ thống trước đây ngày càng khó khăn.
Cựu nghị sĩ đảng Cộng hòa Kevin Brady, một trong những người tham gia tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh B20, cũng đề cập đến những thay đổi sâu rộng trong chính sách thương mại của ông Trump. Trao đổi với bà Suzanne Clark, Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Mỹ, ông cho rằng những điều chỉnh này đã tạo ra sự gián đoạn khiến hệ thống thương mại khó có thể trở lại trạng thái trước đây.
Sức ép đối với chính sách thuế quan thể hiện rõ qua kết quả khảo sát cử tri sau cuộc bầu cử ngày 3/11. Theo thăm dò của CNBC, khoảng 2/3 số người được hỏi cho rằng chính sách của Tổng thống Trump góp phần làm lạm phát gia tăng. Gần 90% nhận định chi phí sinh hoạt là yếu tố quan trọng hoặc có tính quyết định đối với lựa chọn bỏ phiếu.
Khảo sát riêng của Reuters/Ipsos công bố ngày 10/11 cũng cho thấy 62% người Mỹ ủng hộ việc bãi bỏ các mức thuế quan do ông Trump áp đặt, trong khi chỉ 21% hài lòng với cách Tổng thống xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt.
Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Suzanne Clark nhận định kết quả bầu cử tuần trước đã gửi đi thông điệp rõ ràng về những quan tâm của cử tri Mỹ đối với giá cả sinh hoạt và an ninh kinh tế.
Áp lực đối với Nhà Trắng càng gia tăng sau khi số liệu mới của Chính phủ Mỹ cho thấy chỉ số giá tiêu dùng tăng 0,4% trong tháng 10, cao hơn dự báo của giới kinh tế. Trước đó, lạm phát hằng năm trong tháng 9 ở mức 3,7%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Ngoài thuế quan, nhiều yếu tố khác cũng góp phần đẩy chi phí sinh hoạt tăng cao, trong đó có tác động từ cuộc chiến với Iran khiến giá năng lượng leo thang, cùng với chi phí nhà ở, chăm sóc sức khỏe và các khoản chi tiêu thiết yếu của hộ gia đình.
Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy thuế nhập khẩu của chính quyền Tổng thống Trump cũng làm gia tăng áp lực giá cả. Một nghiên cứu của Fed chi nhánh New York ước tính khoảng 26% mức tăng thuế quan đã được chuyển vào giá hàng hóa tiêu dùng. Một số tác động có thể cần từ 9-12 tháng mới phản ánh đầy đủ trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Ông Gary Cohn, hiện giữ chức Phó Chủ tịch tập đoàn IBM, cho rằng dù thuế quan giúp tăng nguồn thu cho ngân sách Mỹ, khoản tiền này cuối cùng vẫn được chi trả thông qua chi phí mà người tiêu dùng phải gánh chịu. Dù vậy, ông đánh giá vẫn có khả năng đạt được một thỏa thuận thương mại với sự đồng thuận của cả hai đảng.
Ở chiều ngược lại, một số lãnh đạo doanh nghiệp vẫn ủng hộ định hướng thuế quan của Tổng thống Trump. Ông Jim Fitterling, Chủ tịch điều hành tập đoàn hóa chất Dow, thừa nhận chính sách này có thể khiến giá cả tăng nhưng cho rằng cần thiết để đối phó với cạnh tranh không công bằng và bảo vệ hoạt động sản xuất trong nước.
Dự kiến, đảng Dân chủ sẽ gia tăng sức ép đối với chính sách thuế quan khi tiếp quản quyền kiểm soát Quốc hội vào tháng 1 tới. Tuy nhiên, quyền phủ quyết của Tổng thống cùng thẩm quyền rộng trong lĩnh vực thương mại có thể trở thành rào cản đáng kể đối với nỗ lực đảo ngược chính sách này.
H.A (theo TTXVN)
.jpg "Cảng lớn nhất nước Mỹ chịu áp lực kép từ xung đột và thuế quan")
