Mô hình trồng dưa trong nhà kính với công nghệ cao của hộ gia đình anh Nguyễn Sĩ Hưng (ở xã Kiến Quốc, huyện Kiến Thụy) mong muốn được vay vốn để mở rộng sản xuất.
Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh Hải Phòng, DN duy nhất trên địa bàn thành phố tiếp cận gói tín dụng này sau gần 3 năm triển khai là Công ty CP Kỹ thuật Nông nghiệp cao Hải Phòng. DN được vay vốn tại Vietinbank chi nhánh Đồ Sơn với tổng dư nợ 2,36 tỷ đồng. Trong khi thực tế, nhu cầu vay vốn của DN, người dân trong lĩnh vực này trên địa bàn thành phố không nhỏ; phía các ngân hàng cũng khẳng định luôn sẵn sàng nguồn vốn cho vay. Cầu có, cung sẵn, nhưng ngân hàng, doanh nghiệp và người dân chưa thể gặp nhau.
Theo phân tích của NHNN chi nhánh Hải Phòng, có nhiều lý do dẫn đến tình trạng này, trong đó nguyên nhân khách quan từ quy định về điều kiện vay vốn của chương trình. Theo quy định, để vay được gói tín dụng này, DN, hộ sản xuất phải có dự án nằm trong khu hoặc vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đã được công nhận; dự án được tích hợp từ thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại, tạo ra sản phẩm chất lượng cao. Dự án nông nghiệp sạch phải thực hiện ở các cơ sở sản xuất kinh doanh được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định… Anh Nguyễn Sỹ Hưng - chủ mô hình trồng dưa trong nhà kính ở thôn 7, xã Kiến Quốc (huyện Kiến Thụy) cho rằng, nếu xét theo những điều kiện trên, anh khó lòng tiếp cận được vốn vay, nhất là điều kiện có dự án nằm trong khu hoặc vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đã được công nhận. Bởi, hiện trên địa bàn thành phố chưa có vùng, khu nông nghiệp công nghệ cao nào được công nhận.
Theo bà Phạm Thị Cằng, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp kỹ thuật cao Hải Phòng, từ thực tế quan hệ tín dụng và năng lực sản xuất, kinh doanh của công ty, sau khi đề nghị vay vốn, Công ty được ngân hàng xét vay vốn theo chương trình. Với số vốn vay này, Công ty đầu tư mở rộng xây dựng nhà xưởng, trang thiết bị phục vụ lúa chất lượng cao. Song, so với nhu cầu, số vốn được vay rất thấp. Cái khó nhất của công ty khi tiếp cận gói vay là tài sản bảo đảm. “Ngân hàng luôn đòi hỏi tài sản có thể thế chấp bằng đất, còn những tài sản khác được thẩm định rất thấp. Thế nhưng, đất sản xuất nông nghiệp không phải ở đâu cũng có sổ đỏ, có khi cả khu sản xuất có cả đất mượn, đất thuê thì doanh nghiệp khó tiếp cận được vốn vay” – bà Cằng phản ánh.
Xét về yếu tố chủ quan, việc triển khai cho vay gặp nhiều khó khăn từ chính ngân hàng và khách hàng vay vốn. Về phía các ngân hàng, do nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch là lĩnh vực đầu tư mới, các quy định, hướng dẫn trình tự thủ tục, thẩm định cho vay còn hạn chế. Thêm vào đó, sản xuất nông nghiệp luôn tiềm ẩn rủi ro do thiên tai, dịch bệnh khó lường, gây thiệt hại cho người dân, DN và ngân hàng cho vay; lĩnh vực xuất khẩu nông sản luôn phải đối mặt với rào cản thương mại ngày càng phức tạp, khắt khe. Các công cụ phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong nông nghiệp còn thiếu như bảo hiểm nông nghiệp, vì vậy hiệu quả đầu tư tín dụng đối với lĩnh vực này không cao, thiếu hấp dẫn.
Đối với các DN, người dân, bản thân nhiều DN nông nghiệp chưa đáp ứng được điều kiện vay vốn của ngân hàng do phương án sản xuất kinh doanh thiếu khả thi, vốn chủ sở hữu và năng lực tài chính còn yếu; công tác hạch toán kế toán thiếu chuyên nghiệp, thông tin tài chính thiếu minh bạch, thiếu tài sản bảo đảm. Trình độ ứng dụng khoa học kỹ thuật trong nông nghiệp của người sản xuất còn hạn chế…
Chính vì vậy, để triển khai hiệu quả cao gói tín dụng này trên địa bàn thành phố, các ngân hàng đề nghị thành có chính sách đặc thù khuyến khích, động viên các DN, người dân đầu tư sản xuất, kinh doanh nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và nông nghiệp sạch theo tiêu chuẩn VietGAP. Rà soát, đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản gắn liền trên đất nông nghiệp để làm thủ tục đăng ký giao dịch bảo đảm tiền vay tại các tổ chức tín dụng. Các sở, ngành chuyên môn tích cực hướng dẫn doanh nghiệp và người dân áp dụng các quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp, công nghệ sinh học, kỹ thuật canh tác, nuôi trồng, bảo quản nông sản... nhằm áp dụng hiệu quả vào sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp. Chú trọng phối hợp các khâu đầu tư tạo ra chuỗi giá trị các sản phẩm, hàng hóa trong nông nghiệp từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm cho doanh nghiệp và nông dân. Mặt khác, kiến nghị Bộ Nông nghiệp - Phát triển Nông thôn sớm điều chỉnh các tiêu chí phù hợp hơn với thực tế hoạt động của doanh nghiệp trong lĩnh vực này.
Hà Minh - Ảnh: Hà Trung
