Chủ động chống hạn vùng hồ đập ở địa bàn đặc thù

Nguy cơ thiếu nước thường trực

Tại các phường Nguyễn Trãi, Trần Nhân Tông, Trần Hưng Đạo có 68 hồ thủy lợi. Trong đó, 8 hồ do Xí nghiệp Khai thác công trình thủy lợi Chí Linh trực tiếp quản lý, gồm: Bến Tắm Ngoài, Phú Lợi, Suối Găng, Láng Trẽ, Chín Thượng, Chóp Sôi, Hố Vễn và Trại Sen. 60 hồ còn lại có quy mô nhỏ, do các hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp tại các phường quản lý.

Riêng 8 hồ do xí nghiệp quản lý có nhiệm vụ điều tiết nước tưới cho trên 543 ha đất sản xuất tại các phường Nguyễn Trãi và Trần Nhân Tông. Do nguồn nước tưới phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống hồ, đập, nên trong vụ xuân, nếu thời tiết ít mưa, nắng nóng kéo dài và không có nguồn bổ sung, nguy cơ thiếu nước tưới cho lúa và rau màu sẽ rất lớn.

Thời gian qua, lượng mưa thấp, trong khi nguồn nước dự trữ tại các hồ đã được sử dụng cho việc đổ ải, khiến mực nước tại một số hồ hiện xuống thấp. Theo dự báo, trong tháng 4 sẽ xuất hiện nắng nóng sớm, nhiệt độ cao hơn và lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm. Vì vậy, nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp rất rõ ràng.

Ông Mạc Trung Nghĩa, Phó Giám đốc Xí nghiệp Khai thác công trình thủy lợi Chí Linh cho biết, trong những năm gần đây, các hồ chứa thủy lợi do đơn vị quản lý đã được đầu tư cải tạo, nâng cấp, bảo đảm an toàn công trình và nâng cao năng lực điều tiết. Mặc dù vậy, do những thay đổi bất thường của thời tiết, lượng nước bổ sung về hồ rất hạn chế. Một số hồ chỉ bảo đảm nhu cầu nước tưới đầu vụ. Nếu không có phương án chống hạn kịp thời sẽ ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp tại các địa phương.

Sẵn sàng chống hạn

Trước tình hình thực tế và dự báo diễn biến thời tiết bất lợi, Xí nghiệp Khai thác công trình thủy lợi Chí Linh đã chủ động rà soát toàn bộ hệ thống hồ đập, tính toán cân đối nguồn nước theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng. Công tác điều tiết nước được thực hiện linh hoạt, ưu tiên cho những diện tích sản xuất tập trung, vùng cao khó cấp nước và những khu vực có nguy cơ thiếu nước sớm. Đơn vị tăng cường theo dõi mực nước tại các hồ, kịp thời điều chỉnh phương án vận hành khi thời tiết thay đổi. Hệ thống kênh mương được kiểm tra, khơi thông nhằm hạn chế thất thoát khi dẫn nước.

Ông Đoàn Trung Luyện, Phó Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Hoàng Tiến, phường Trần Nhân Tông cho hay: “Hồ Láng Chẽ cung cấp nước tưới cho 180 ha lúa xuân do hợp tác xã quản lý. Những năm qua, tập quán gieo cấy của nông dân thay đổi khi chuyển sang gieo vãi lúa nên cần nhiều nước tưới dưỡng và các đợt tưới cũng thường xuyên hơn. Chính vì vậy, áp lực về nước tưới là rất lớn. Để sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, hợp tác xã đã tổ chức nạo vét kênh mương nội đồng, phân công lịch tưới cụ thể cho từng khu đồng để tránh tình trạng lấy nước tập trung, ồ ạt gây lãng phí. Đồng thời, hợp tác xã tuyên truyền, vận động nông dân sử dụng nước tiết kiệm, phù hợp với khả năng cấp nước thực tế.

Đánh giá từ thực tế và qua số liệu các năm, Xí nghiệp Khai thác công trình thủy lợi Chí Linh ngoài xây dựng phương án chống hạn chung cho khu vực hồ đập còn lên kịch bản ứng phó đối với 4 hồ có nguy cơ thiếu nước cao. Đó là hồ Suối Găng, Bến Tắm Ngoài ở phường Trần Nhân Tông và hồ Hố Vễn, Chóp Sôi ở phường Trần Hưng Đạo. Các hồ này được lên kế hoạch chống hạn cụ thể bằng biện pháp bơm cấp nguồn. Thiết bị, vật tư, bố trí nguồn điện bơm động lực cũng được chuẩn bị chu đáo, sẵn sàng ứng phó khi xảy ra hạn.

Nhờ chủ động từ sớm, từ xa, công tác phòng, chống hạn tại các khu vực hồ, đập được triển khai quyết liệt và đồng bộ. Đây là giải pháp quan trọng giúp ổn định sản xuất nông nghiệp, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, đồng thời hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến khó lường.