Chủ động kiến nghị từ sớm, xử lý hiệu quả ngay từ cơ sở

Kiến nghị kịp thời ngay từ cơ sở

Tinh thần "phòng ngừa từ sớm, từ xa" đã nhanh chóng được cụ thể hóa bằng nhiều vụ việc thực tiễn tại các Viện Kiểm sát nhân dân khu vực trên địa bàn thành phố.

Tháng 5/2026, tuyến đường Trung Hành thuộc phường Hải An đang được thi công hệ thống hạ tầng kỹ thuật đã xảy ra tình trạng ngập úng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại và sinh hoạt của người dân.

Sau khi tiếp nhận phản ánh, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 tiến hành xác minh và ban hành kiến nghị đề nghị UBND phường Hải An chỉ đạo đơn vị thi công khẩn trương khắc phục. Tiếp thu kiến nghị, UBND phường Hải An yêu cầu nhà thầu bổ sung các giải pháp bảo đảm an toàn trong quá trình thi công.

Ngay sau đó, các hố ga, đường ống thoát nước được hoàn thiện, tình trạng ngập úng được xử lý, bảo đảm an toàn giao thông và sinh hoạt cho người dân. Nếu không được can thiệp kịp thời, nguy cơ xảy ra tai nạn, thiệt hại về tài sản và phát sinh khiếu kiện hoàn toàn có thể xảy ra.

Qua theo dõi thông tin từ cơ quan Bảo hiểm xã hội và xác minh thực tế tại các doanh nghiệp trên địa bàn các phường An Biên và Kiến An, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 phát hiện nhiều doanh nghiệp ký hợp đồng lao động nhưng chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động.

Nhận thấy hành vi này không chỉ xâm phạm quyền lợi của người lao động mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách an sinh xã hội và lợi ích công, trong 6 tháng đầu năm 2026, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 5 ban hành 4 kiến nghị yêu cầu doanh nghiệp khắc phục.

Kết quả, các doanh nghiệp đều nghiêm túc tiếp thu. Riêng Công ty TNHH Phát triển thương mại BBS đã nộp đủ hơn 53 triệu đồng tiền bảo hiểm xã hội còn nợ. Qua đó, quyền lợi hợp pháp của người lao động được bảo đảm, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp lao động và khiếu kiện về sau.

Một trong những nhóm đối tượng được Nghị quyết 205 đặc biệt quan tâm là trẻ em. Cuối tháng 6/2026, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 8 tiếp nhận đơn kiến nghị của chị C.Th.A., trú tại phường Hải Dương, đề nghị hỗ trợ đăng ký khai sinh cho hai con là cháu C.H.Đ. (sinh năm 2022) và C.T.Đ. (sinh năm 2023).

Qua xác minh, cơ quan kiểm sát xác định hai cháu chưa được đăng ký khai sinh do mẹ không nắm rõ quy định pháp luật, hoàn cảnh gia đình khó khăn, điều kiện kinh tế hạn chế. Việc chưa có giấy khai sinh khiến hai cháu không được cấp mã số định danh cá nhân, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền học tập, khám, chữa bệnh, hưởng chính sách an sinh xã hội cũng như nhiều quyền cơ bản khác của trẻ em.

Ngay sau đó, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 8 ban hành kiến nghị đề nghị Chủ tịch UBND phường Hải Dương chỉ đạo các cơ quan chuyên môn hoàn thiện hồ sơ đăng ký khai sinh. Tiếp thu kiến nghị, UBND phường Hải Dương nhanh chóng chỉ đạo giải quyết. Ngày 26/6, hai cháu đã được trao giấy khai sinh theo đúng quy định của pháp luật.

Chủ động ngay cả khi chưa thực hiện thí điểm

Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện Kiếm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, được triển khai thí điểm trong 3 năm tại 6 địa phương gồm: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 4 Nguyễn Tuấn Khanh cho biết điểm nổi bật của nghị quyết là trao quyền cho Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn. Đồng thời bảo vệ lợi ích công trong các lĩnh vực như đất đai, tài sản công, môi trường, đầu tư công, an toàn thực phẩm, dược phẩm và quyền lợi người tiêu dùng.

Mặc dù không nằm trong danh sách địa phương được lựa chọn thí điểm, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng xác định đây là chủ trương lớn, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền con người, quyền công dân và lợi ích công. Đơn vị chủ động triển khai nghiên cứu, quán triệt và chuẩn bị nguồn nhân lực, kỹ năng nghiệp vụ ngay từ sớm.

Một trong những điểm nhấn là việc ban hành Kế hoạch số 707/KH-VKSHP ngày 12/5/2026 tổ chức cuộc thi trực tuyến tìm hiểu Nghị quyết số 205/2025/QH15. Cuộc thi được triển khai tới toàn thể lãnh đạo các phòng nghiệp vụ, lãnh đạo Viện Kiểm sát nhân dân khu vực, kiểm sát viên, kiểm tra viên, chuyên viên của Viện Kiểm sát nhân dân hai cấp thành phố. Qua đó, mỗi cán bộ, kiểm sát viên được trang bị đầy đủ kiến thức pháp lý, nắm chắc quy trình, thủ tục để sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ khi có yêu cầu.

Chánh Văn phòng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng Đặng Khắc Thắng cho biết tinh thần của Nghị quyết 205 không chỉ dừng ở việc khởi kiện mà còn hướng tới phát hiện sớm nguy cơ vi phạm, chủ động kiến nghị khắc phục trước khi phát sinh tranh chấp hoặc hậu quả nghiêm trọng.

Hải Phòng đã vận dụng linh hoạt tinh thần của Nghị quyết số 205/2025/QH15 vào thực tiễn công tác. Các đơn vị kiểm sát chủ động phát hiện nguy cơ, tăng cường kiến nghị, phối hợp với chính quyền và các cơ quan chức năng để khắc phục ngay từ đầu.