Chủ động phòng bệnh, nâng chất lượng sống

Phát hiện sớm, ngăn ngừa bệnh tật

Bà Nguyễn Thị Xuyến (62 tuổi, phường Hải Dương) trước đây luôn nghĩ mình khỏe mạnh nên ít khi đi khám. Tuy nhiên, trong một lần tham gia khám sức khỏe do y tế địa phương tổ chức, bà bất ngờ được phát hiện mắc đái tháo đường tuýp 2. Kết quả này khiến bà lo lắng, bởi trước đó hầu như không có biểu hiện rõ ràng.

Nhờ được bác sĩ tư vấn kịp thời, bà hiểu rõ tình trạng bệnh và được hướng dẫn phác đồ điều trị, chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp. Từ việc điều chỉnh khẩu phần, hạn chế đường, tăng cường vận động đến tuân thủ dùng thuốc, sức khỏe của bà dần ổn định. “May mà đi khám sớm, nếu để lâu không biết sẽ rất nguy hiểm”, bà Xuyến chia sẻ.

Câu chuyện của bà Xuyến cho thấy vai trò của khám sức khỏe định kỳ trong phát hiện sớm bệnh, từ đó điều trị hiệu quả và hạn chế biến chứng. Thực tế, nhiều bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường, ung thư hay bệnh hô hấp mạn tính thường diễn biến âm thầm, chỉ phát hiện khi đã muộn, gây khó khăn trong điều trị và tăng chi phí y tế.

Không chỉ trong cộng đồng, công tác khám sàng lọc còn được đẩy mạnh tại môi trường lao động. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hải Phòng giữ vai trò nòng cốt trong bảo vệ sức khỏe người lao động thông qua hoạt động của Khoa Bệnh nghề nghiệp. Đơn vị triển khai các hoạt động kiểm tra, giám sát môi trường lao động, quản lý sức khỏe và phòng chống bệnh nghề nghiệp, góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn.

Thời gian qua, Khoa Bệnh nghề nghiệp (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hải Phòng) tập trung khám, phát hiện và quản lý các bệnh như viêm phế quản mạn tính, điếc nghề nghiệp do tiếng ồn, nhiễm độc hóa chất… Việc phát hiện sớm giúp can thiệp kịp thời, hạn chế tiến triển bệnh. Riêng năm 2025, đơn vị khám bệnh nghề nghiệp cho 75 đơn vị với 5.681 người lao động, tổ chức 52 lớp tập huấn sơ cấp cứu.

Bác sĩ Phạm Thị Thu Hà, Trưởng khoa Bệnh nghề nghiệp cho biết, thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, huấn luyện về vệ sinh lao động, chăm sóc sức khỏe, sơ cấp cứu và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp; đồng thời tăng cường phối hợp kiểm tra vệ sinh lao động, điều tra tai nạn lao động. Qua đó góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, bảo đảm sức khỏe cho người lao động.

Giúp người dân chủ động phòng bệnh

Năm 2026 là năm đầu nước ta chính thức hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4 theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, với chủ đề “Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh”. Thông điệp được nhấn mạnh là khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc hằng năm để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Tại Hải Phòng, Sở Y tế đã ban hành kế hoạch tổ chức khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc một số bệnh thường gặp cho người cao tuổi theo Nghị quyết số 49/2025/NQ-HĐND năm 2026. Kế hoạch triển khai toàn thành phố, hướng tới người từ đủ 60 tuổi trở lên, ưu tiên các nhóm yếu thế như người thuộc diện chính sách, bảo trợ xã hội, hộ nghèo, cận nghèo, người từ 80 tuổi trở lên hoặc chưa được khám định kỳ.

Theo mục tiêu đề ra, phấn đấu ít nhất 20% số người cao tuổi tại các xã, phường được khám sức khỏe định kỳ, riêng khu vực Bạch Long Vỹ đạt 100%. Người tham gia được thông báo kết quả, tư vấn chăm sóc sức khỏe và lập hồ sơ quản lý, góp phần theo dõi, quản lý bệnh mạn tính lâu dài.

Phó Giám đốc Sở Y tế Phan Huy Thục thông tin, các cơ sở y tế được phân công triển khai kế hoạch đều bảo đảm điều kiện chuyên môn, tổ chức tập huấn cho đội ngũ tham gia. Nội dung gồm khám lâm sàng, điện tim, siêu âm ổ bụng, xét nghiệm đường máu mao mạch, đồng thời khuyến khích bổ sung các dịch vụ cận lâm sàng để nâng cao hiệu quả tầm soát.

Cùng với kế hoạch này, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, Sở Y tế tiếp tục chỉ đạo các đơn vị triển khai nhiều hoạt động thiết thực. Trong đó, Bệnh viện Hữu nghị Việt - Tiệp Hải Phòng bố trí lực lượng, phương tiện, phối hợp Hội Chữ thập đỏ thành phố tiếp nhận máu, bảo đảm chế độ cho người hiến máu tại Ngày Toàn dân hiến máu tình nguyện 7/4/2026 tổ chức tại Trường Đại học Hàng hải Việt Nam.

Bệnh viện Mắt Hải Phòng tổ chức khám sàng lọc cho người dân phường Thủy Nguyên. Bệnh viện Phổi Hải Phòng và Bệnh viện Phổi Hải Dương thực hiện xét nghiệm miễn phí cho người nghi mắc lao đến khám. Bệnh viện Kiến An triển khai khám, chữa bệnh miễn phí tại Trung tâm Nuôi dưỡng Bảo trợ xã hội Hải Phòng và Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Tiên Lãng.

Có thể thấy, đẩy mạnh khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc không chỉ là giải pháp y tế mà còn là hướng đi lâu dài nhằm bảo vệ nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng dân số và phát triển bền vững thành phố.