Thành phố Hải Phòng đang từng bước chuẩn bị hạ tầng để các phương thức vận tải xanh phát triển, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi giao thông theo hướng hiện đại, ít phát thải.
Gần đây, tại Khu đô thị, công nghiệp và dịch vụ VSIP Hải Phòng, các trạm sạc xe điện được bổ sung vào hệ thống tiện ích phục vụ cư dân. Đây là một trong những hạng mục hạ tầng được doanh nghiệp quan tâm trong bối cảnh phương tiện sử dụng điện ngày càng phổ biến.
Đại diện VSIP Hải Phòng cho biết, toàn khu hiện có hơn 1.000 ha đất đô thị và dịch vụ, cùng hệ thống hạ tầng điện, nước, viễn thông và các tiện ích đô thị. Việc bố trí các điểm sạc trong khu đô thị tạo thêm lựa chọn cho người sử dụng xe điện ngay tại nơi ở, thay vì phải tìm đến các điểm sạc bên ngoài.
Cách làm này phù hợp với định hướng của Nghị quyết 08-NQ/TU về chuyển đổi xanh thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, được ban hành đầu năm nay. Nghị quyết xác định phát triển mạng lưới trạm sạc nhằm hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông sang sử dụng điện và năng lượng xanh.
Với Hải Phòng, hạ tầng phục vụ giao thông xanh còn gắn chặt với hệ thống cảng biển. Tại khu vực Lạch Huyện, Trung tâm Logistics Tân Cảng Lạch Huyện giai đoạn 1 đã đi vào hoạt động. Dự án có diện tích 12,4 ha, sức chứa 8.000 TEU, sử dụng 4 cẩu giàn bánh lốp chạy điện, hướng tới trở thành mô hình logistics xanh tại khu vực cảng nước sâu Lạch Huyện.
Tại Cảng Container quốc tế Hateco Hải Phòng, hệ điều hành khai thác, mạng 5G dùng riêng, cổng tự động và hệ thống nhận diện quang học được đưa vào vận hành. Toàn bộ xe tải sử dụng cổng tự động, thời gian quay vòng xe được rút xuống dưới 14 phút, giúp lượng khí thải tại khâu này giảm khoảng 50%.
Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Cảng Container quốc tế Hateco, cho rằng hạ tầng cảng xanh bắt đầu từ những việc cụ thể như cổng cảng, bãi container, thiết bị xếp dỡ, hệ thống điều hành và dữ liệu... Xe vào cảng nhanh hơn, thời gian chờ giảm thì nhiên liệu tiêu hao và lượng khí thải cũng giảm theo.
Đối với đường thủy nội địa, thành phố đang triển khai đề án nâng cao năng lực vận tải container trên tuyến Bắc Ninh - Hải Phòng. Cùng với tuyến vận tải, các doanh nghiệp trên địa bàn đầu tư, nâng cấp cảng, bến thủy nội địa, khu xếp dỡ container, kho bãi, cảng cạn và các tuyến kết nối logistics. Đây là những hạ tầng trực tiếp tạo điều kiện chuyển container từ cảng biển sang sà lan, giảm nhu cầu vận chuyển bằng xe container trên đường bộ.
Với đường sắt, thành phố cũng đang nghiên cứu quy hoạch hệ thống ga gắn với hạ tầng giao thông và dịch vụ logistics theo mô hình TOD. Hạ tầng ga hàng hóa, bãi xếp dỡ, đường kết nối ga với cảng biển và trung tâm logistics sẽ quyết định khả năng đưa container từ cảng lên đường sắt, qua đó giảm phát thải trên các tuyến đường bộ.
Hạ tầng là điều kiện để giao thông xanh phát triển. Khi số lượng xe điện tăng, thành phố cần có đủ điểm sạc. Khi hàng hóa được chuyển từ đường bộ sang đường thủy, đường sắt, các đầu mối trung chuyển cũng phải được chuẩn bị tương ứng. Vì vậy, bài toán đặt ra là hình thành mạng lưới hạ tầng đồng bộ.
Nghị quyết 08-NQ/TU xác định xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển mạng lưới trạm sạc, hệ thống đổi pin cho xe điện, bảo đảm đồng bộ và đáp ứng nhu cầu sử dụng. Các điểm sạc vì thế cần được bố trí phù hợp với nhu cầu đi lại.
Đây cũng là vấn đề được nhiều doanh nghiệp vận tải điện quan tâm. Ông Nguyễn Văn Quý, đại diện hãng taxi điện Én Vàng quốc tế cho biết, mạng lưới sạc thuận tiện giúp doanh nghiệp chủ động phương tiện, giảm thời gian xe phải chạy không tải để tìm điểm sạc hoặc chờ sạc. Khi số lượng xe điện tăng, yêu cầu này càng trở nên cần thiết.
Từ hạ tầng sạc, thành phố đang tính toán rộng hơn đối với hạ tầng giao thông công cộng. Nghị quyết 08-NQ/TU định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng theo mô hình TOD, trong đó giao thông công cộng được đặt vào trung tâm tổ chức không gian đô thị. Các khu vực quanh đầu mối giao thông được quy hoạch để người dân dễ tiếp cận và thuận tiện chuyển đổi giữa các phương thức đi lại.
Thành phố định hướng chuyển dịch vận tải từ đường bộ sang đường thủy, đường sắt, đồng thời phát triển cảng cạn (ICD) và logistics xanh. Để thực hiện, các đầu mối phải được kết nối thành một chuỗi, trong đó cảng cạn kết nối với cảng biển, đường bộ, đường thủy và đường sắt.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng Bùi Xuân Hải cho rằng yêu cầu quan trọng hiện nay là đưa hạ tầng giao thông xanh vào ngay trong quy hoạch, từ quỹ đất dành cho trạm sạc, bãi đỗ đến các đầu mối giao thông công cộng, đường sắt, đường thủy và logistics. Khi quy hoạch đi trước, việc đầu tư sau này sẽ thuận lợi hơn.
Hạ tầng đi trước sẽ tạo dư địa để giao thông xanh phát triển. Đồng thời, giao thông xanh cũng đặt ra yêu cầu mới đối với đầu tư hạ tầng của thành phố: phải chuẩn bị trước cho sự thay đổi về phương tiện và phương thức vận tải. Nếu hạ tầng đầu tư chậm, thiếu đồng bộ, quá trình chuyển đổi sẽ khó đạt hiệu quả như kỳ vọng.
HẢI MINH
