Chương trình tín dụng phát triển nhà ở xã hội và gói 500.000 tỷ đồng chưa đạt kỳ vọng

Vốn phải đến được với người cần

Sáng 3/12, phát biểu ở hội trường Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khoá XV góp ý vào báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện các nghị quyết chất vấn và giám sát trong lĩnh vực ngân hàng, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Uỷ viên Thành uỷ, Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng cho rằng các chương trình tín dụng mục tiêu, nhất là nhà ở xã hội và gói tín dụng ưu đãi 500.000 tỷ đồng cho khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và hạ tầng chiến lược có tiến độ chưa tương xứng kỳ vọng.

"Quốc hội đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu ngành ngân hàng phải hướng dòng vốn tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, nhà ở xã hội, hạ tầng, chuyển đổi số, nhưng báo cáo cho thấy vẫn có những điểm nghẽn", đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đánh giá.

Chỉ ra "điểm nghẽn" cụ thể, đại biểu cho biết chương trình tín dụng ưu đãi cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo chung cư cũ giải ngân còn chậm, trong khi nhu cầu của người dân rất lớn. Nguyên nhân được nêu chủ yếu là do “thiếu dự án đủ điều kiện”, “vướng thủ tục đầu tư, đất đai”.

Cùng với đó, gói tín dụng quy mô 500.000 tỷ đồng phục vụ hạ tầng, công nghệ số, kinh tế xanh được bố trí nguồn vốn nhưng chưa giải ngân được do thiếu danh mục dự án từ các bộ, ngành.

Nếu chỉ dừng ở việc “nhắc lại khó khăn”, “nêu nguyên nhân do các bộ, ngành khác”, thì chưa thật sự sát, đúng và chưa đủ với vai trò điều tiết vĩ mô và trách nhiệm tham mưu chính sách chủ động của Ngân hàng Nhà nước.

Người dân và doanh nghiệp nhìn vào kết quả cuối cùng: vốn có đến được các lĩnh vực ưu tiên, đến được với người cần hay không, chứ không chỉ nhìn vào việc ngành ngân hàng đã “sẵn sàng vốn”.

Ở đây, vai trò điều phối của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước trong thiết kế cơ chế, phối hợp liên ngành, đơn giản hóa quy trình và “mở đường” cho dòng vốn vào đúng chỗ cần được thể hiện rõ hơn trong thời gian tới.

Ngân hàng Nhà nước cần chủ động hơn trong việc tham mưu cơ chế phối hợp liên ngành, đơn giản hóa quy trình xác định dự án đủ điều kiện vay; rà soát lại thiết kế chương trình, nếu điều kiện quá chặt hoặc cơ chế không hấp dẫn, cần mạnh dạn đề xuất điều chỉnh để bảo đảm vốn đến được đúng đối tượng, đúng địa chỉ.

Thị trường vàng chưa ổn định

Một nội dung quan trọng trong những ý kiến góp ý của đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga tại phiên chất vấn là về thị trường vàng chưa thật sự ổn định vững chắc.

"Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã rất quyết liệt đối với thị trường vàng: tăng cung vàng, đấu thầu, thanh tra doanh nghiệp, tham mưu sửa đổi Nghị định 24. Có thời điểm, chênh lệch giá vàng miếng trong nước và thế giới đã được thu hẹp đáng kể. Tuy nhiên, vẫn có những giai đoạn chênh lệch giá vàng tăng rất mạnh trở lại, tiềm ẩn nguy cơ đầu cơ, thao túng thị trường", đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đánh giá.

Mặc dù báo cáo nêu khá chi tiết các giải pháp đã làm nhưng chưa phân tích đầy đủ nguyên nhân gốc rễ, chưa thể hiện rõ lộ trình sau khi sửa Nghị định 24 sẽ tổ chức lại thị trường vàng như thế nào để giảm độc quyền, tăng cạnh tranh lành mạnh, phòng chống tình trạng "làm giá" và quan trọng nhất là không để biến động giá vàng gây bất ổn vĩ mô, như Quốc hội đã yêu cầu.

Đại biểu đề nghị sớm ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết, công khai lộ trình tổ chức lại thị trường vàng, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, giảm độc quyền, tăng minh bạch; đồng thời, nghiên cứu, báo cáo Quốc hội về khả năng thiết lập sàn giao dịch vàng tập trung với cơ chế quản lý chặt chẽ, tiệm cận thông lệ quốc tế.