(HPĐT)- Hệ quả của sự biến đổi khí hậu thể hiện rõ nét ở sự thay đổi mực nước biển, chế độ thủy văn và thời tiết bất thường… tác động trực tiếp đến lĩnh vực trồng trọt nông nghiệp. Vì vậy, trong những năm tới, để sản xuất nông nghiệp hiệu quả hơn, xu hướng cơ cấu lại cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu cần được các cơ quan chức năng, người nông dân quan tâm hơn nữa.
.jpg)
Người dân xã Tân Hưng (Vĩnh Bảo) khẩn trương thu hoạch dưa trồng xen canh lúa.
Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sản xuất
Với sự tác động của biến đổi khí hậu, việc sản xuất cây trồng bị ảnh hưởng rõ nét. Như cơn bão số 7 vừa diễn ra vào giữa tháng 10- 2021, thành phố Hải Phòng không phải là tâm bão, nhưng ảnh hưởng của hoàn lưu bão gây mưa to, gió lớn làm gãy, đổ hơn 4.200 ha lúa mùa, hơn 150 ha rau màu bị dập nát. Bà Phạm Thị Thơi ở xã An Thọ (An Lão) cho biết, lúa mùa đang vào thời kỳ chắc bông, một số loại rau màu cũng đang phát triển tốt, không ai ngờ là bão muộn gây ảnh hưởng như vậy. Những năm trước, bão lớn, cường độ mạnh thường ít xảy ra vào thời điểm cây trồng đến giai đoạn thu hoạch. Nhưng năm nay, lúa gần được thu hoạch vẫn chịu ảnh hưởng của bão. Vì vậy, nông dân rất lo lắng vì khó bảo vệ được năng suất, chất lượng cây trồng.
Cùng với đó, những năm gần đây, nước mặn thường lấn sâu vào các vùng cửa sông nên khả năng lấy nước vào các hệ thống hạn chế, có thời điểm, nước mặn lên tới cống Trung Trang (huyện An Lão) khiến hơn 13 nghìn ha đất canh tác bị hạn mặn, chiếm 28% diện tích canh tác tại các huyện. Trong vụ xuân năm 2021, tình trạng xâm nhập mặn vào một số xã ven biển ở huyện Kiến Thụy như: Tú Sơn, Đại Hợp khiến một số cây trồng vụ xuân bị chết.
Tác động của biến đổi khí hậu cũng làm gia tăng một số loại sâu bệnh. Đặc biệt một số loại sâu bệnh lạ xuất hiện như: bệnh lùn sọc đen, sâu keo mùa thu. Theo khảo sát của Chi cục trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, có thời điểm (vào năm 2017) bệnh lùn sọc đen phát sinh và gây hại hơn 4.665 ha, cao gấp nhiều lần so với những năm trước đó. Kể từ đó đến nay, năm nào bệnh cũng gây hại rải rác trên một số diện tích lúa.
Người sản xuất cần chủ động
Theo Trưởng Phòng trồng trọt Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Bùi Cảnh Đức, những năm gần đây, biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, cây trồng là đối tượng chịu tác động trực tiếp. Vì vậy, việc sản xuất cây trồng cần chú ý bố trí các loại cây trồng thích ứng với biến đổi khí hậu theo mục tiêu phát triển bền vững. Bên cạnh đó, cần phải có hình thức tổ chức sản xuất phù hợp, lựa chọn được bộ giống cây trồng thích nghi, gắn với các giải pháp giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, nhằm nâng cao chất lượng, giá trị sản xuất…
Thời gian gần đây, các địa phương tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thay đổi lịch thời vụ sản xuất để tránh những tác động của biến đổi khí hậu. Phó trưởng Phòng Nông nghiệpPhát triển nông thôn huyện An Lão Trần Thị Khánh cho biết, huyện thực hiện nghiêm hướng dẫn của Sở Nông nghiệp-Phát triển nông thôn về lịch thời vụ gieo cấy; cơ cấu các giống lúa phù hợp, có khả năng thích ứng biến đổi khí hậu vào sản xuất. Đơn cử như vào vụ xuân, huyện giảm diện tích gieo cấy trà xuân sớm, cơ cấu trà xuân muộn chiếm 90-95% tổng diện tích gieo cấy. Vào vụ mùa, huyện vận động nông dân giảm và tiến tới bỏ trà mùa sớm, tăng trà mùa trung, chiếm hơn 90% diện tích gieo cấy. Một số huyện khác như: Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, An Dương…tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ độc canh cây lúa sang luân canh, xen canh một số cây trồng khác nhằm cải tạo đất, phòng chống dịch bệnh. Đơn cử như ở các xã: Tân Hưng (huyện Vĩnh Bảo), Tiên Cường, Đại Thắng (huyện Tiên Lãng), những năm gần đây, nông dân trồng xen canh lúa với 1- 2 vụ dưa vàng hoặc dưa hấu ruột đỏ…
Phó chi cục trưởng Chi cục Phòng, chống Thiên tai Hải Phòng Đoàn Văn Ban cho rằng, để phát triển cây trồng thích ứng với biến đổi khí hậu, cũng cần quy hoạch, phát triển hệ thông thủy lợi phù hợp. Hằng năm, các địa phương phối hợp cơ quan chức năng tăng cường nạo vét, thực hiện kiên cố hóa kênh mương, củng cố đê điều, xây dựng bờ bao, đê bao, nâng cấp quy mô và hiệu quả các đập ngăn mặn nhằm kiểm soát nồng độ mặn, hạn chế tình trạng xâm nhập mặn, bảo đảm nước tưới cho sản xuất…
Theo Trưởng phòng Chuyển giao kỹ thuật nông nghiệp Vũ Đức Hạnh, trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng với biến đổi khí hậu cần quan tâm đến việc xây dựng và phát triển kỹ thuật canh tác tiên tiến, ứng dụng nông nghiệp thông minh trong phòng trừ sâu bệnh và canh tác cây trồng. Các mô hình sản xuất sạch, sử dụng chế phẩm sinh học, hữu cơ cần khuyến khích, tạo điều kiện để người sản xuất tích cực ứng dụng vào sản xuất…/.
Bài và ảnh: HƯƠNG AN
