Cống dưới đê xuống cấp: Đầu tư, sửa chữa kịp thời

Năm 2021, thành phố bố trí kinh phí hơn 71 tỷ đồng đầu tư xây mới 11 cống dưới đê xuống cấp, thiếu an toàn.

Nhiều cống xuống cấp, thiếu an toàn

Theo Chi cục trưởng Chi cục thủy lợi và Phòng, chống thiên tai thành phố Nguyễn Bá Tiến, trước mùa mưa bão năm 2022, qua khảo sát trên địa bàn thành phố hiện có 388 cống dưới đê. Trong số này, có 213 cống bảo đảm an toàn (chiếm 54,9%); 113 cống kém an toàn (chiếm 29,1%) và 62 cống xung yếu (chiếm 15,9%). Phần lớn các cống nhỏ, khẩu độ dưới 2 m, có nhiệm vụ điều tiết nước tưới tiêu trong phạm vi nhỏ và được xây dựng cách đây nhiều năm, với nhiều loại vật liệu khác nhau. Đặc biệt, trong số đó, các cống xung yếu phần lớn được xây dựng từ những năm 1960-1970, qua nhiều năm sử dụng, chịu tác động từ thiên tai, lại thiếu kinh phí duy tu, bảo dưỡng nên đến nay xuống cấp, nguy cơ mất an toàn cao. Thậm chí, để bảo đảm an toàn công trình đê điều và sản xuất, một số cống phải hoành triệt tạm thời. Hằng năm, trước mùa mưa bão, đơn vị rà soát, đề nghị Trung ương, thành phố quan tâm bố trí kinh phí duy tu, sửa chữa, xây mới cống nhưng nguồn vốn đầu tư vẫn là bài toán khó.

Cống Đồng Ngừ tại Km 44+ 707, thuộc đê hữu sông Luộc, đoạn qua địa phận xã Dũng Tiến (huyện Vĩnh Bảo) được xây dựng vào năm 1960, là một trong những cống lớn của huyện Vĩnh Bảo. Cống có nhiệm vụ điều tiết nước tưới tiêu diện tích sản xuất nông nghiệp của nhiều xã trên địa bàn huyện như: Dũng Tiến, Giang Biên, Vĩnh An, Việt Tiến... Tuy nhiên, sau hơn 65 năm sử dụng, vận hành, dù trải qua nhiều đợt xử lý, bảo dưỡng nhưng do chịu tác động thiên tai, cống xuống cấp nghiêm trọng, tường cống bị nứt gãy, mang cống bị xói lở, sân tiêu năng bị nứt gãy, bộ phận đóng mở hoạt động kém.

Đê tả Văn Úc chiều dài gần 40 km (đê cấp 2), trong đó, 24 km đê sông và 15,5 đê cửa sông. Trên tuyến có 37 cống thì có 7 cống xung yếu gồm cống: Thống; Thống Con; Đùn; Hạ; Muối; Câu Đông; Ngũ Đoan. Trong đó, cống Muối và Câu Đông (xã Quang Trung, huyện An Lão) xuống cấp nghiêm trọng. Hai cống trên được xây dựng từ lâu, cống ngắn, thân cống rò rỉ, tường cống sụt sạt và không có sân tiêu năng, rất dễ xảy ra sự cố, nhất là khi nước dâng cao, chảy xiết. Xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng và trước nguy cơ bị vỡ bất cứ lúc nào khi mưa lũ về, mới đây, Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Đa Độ thực hiện hoành triệt cống Nghè Km8+800, ở xã Quang Trung (huyện An Lão) để bảo đảm an toàn.

Sửa chữa cống, bảo đảm an toàn đê điều

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố Đỗ Gia Khánh: Hệ thống đê điều thành phố gồm 24 tuyến với tổng chiều dài 417 km có 388 cống dưới đê. Trong đó, 62 cống được xác định xung yếu, dễ xảy ra sự cố. Các cống xung yếu có đặc điểm chung là được xây từ những năm 1960- 1970 của thế kỷ 20, hết thời hạn sử dụng, quy mô, kết cấu hạn chế. Phần lớn cống ngắn hơn so với mặt cắt đê, mang cống dốc đứng, cống bị quá tải, khả năng chống lũ giảm, nhất là khi có lũ cao. Tính riêng từ năm 2008 đến nay, thành phố bố trí hơn 2,6 nghìn tỷ đồng thực hiện các dự án đầu tư xây dựng, tu bổ, nâng cấp, kiên cố hóa đê điều, cống từ nguồn vốn Trung ương, thành phố. Nhờ đó, có 256/298 km đê; 24,8/27 km kè và 107/139 cống dưới đê được đầu tư, nâng cấp. Riêng nguồn kinh phí thành phố bố trí năm 2021 là hơn 71 tỷ đồng cùng với nguồn vốn trung ương thực hiện xây dựng mới 11 cống và lấp 1 cống. Nhưng do số lượng cống xung yếu lớn, Sở tham mưu UBND thành phố đề xuất Trung ương, Tổng cục Phòng, chống thiên tai quan tâm, hỗ trợ kinh phí cùng với thành phố tu bổ, xây mới cống dưới đê xung yếu, thiếu an toàn.

Xác định các công trình thủy lợi, nhất là cống dưới đê càng kiên cố, mức độ an toàn càng cao, góp phần tăng chủ động trong công tác phòng, chống lũ lụt. Do vậy, hằng năm HĐND thành phố đều ban hành Nghị quyết quy định nội dung, nhiệm vụ chi duy tu, bảo dưỡng đê điều và xử lý cấp bách sự cố đê điều. UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan phối hợp Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khẩn trương triển khai thực hiện dự án tu bổ, nâng cấp, kiên cố hóa đê điều giai đoạn 2021- 2025. Cụ thể, dự án tu bổ đê điều xung yếu và xử lý cấp bách các cống xung yếu dưới đê từ cấp 3 trở lên dự kiến nâng cấp, cải tạo 22 km đê và xây mới 14 cống; dự án củng cố hoàn thiện và xử lý sạt lở đê biển 1 từ Km 14+000 đến K15+250 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đầu tư, quản lý. Cũng như tranh thủ nguồn vốn vay ODA, WB10 để triển khai các dự án: quản lý rủi ro lũ lụt thích ứng với biến đổi khí hậu; nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai vùng ven biển Việt Nam dự kiến nâng cấp cải tạo 117 km đê và xây mới 32 cống xuống cấp.

Trao đổi tại cuộc làm việc với UBND thành phố mới đây, đồng chí Trần Quang Hoài, Phó trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống thiên tai, Tổng cục trưởng Tổng cục Phòng, chống thiên tai thông tin: Để giúp thành phố Hải Phòng giải quyết một cách căn cơ, sửa chữa, kiên cố hóa hệ thống đê điều, thời gian tới trung ương dự kiến đầu tư gần 1.800 tỷ đồng. Để phát huy hiệu quả vốn đầu tư, đồng chí đề xuất với thành phố quan tâm, bố trí nguồn lực tương xứng để bổ sung thêm kinh phí nâng cấp các công trình vừa đáp ứng yêu cầu phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn vừa phục vụ hoạt động giao thông. Cùng với đó, thành phố chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị, UBND địa phương thực hiện có hiệu quả cao việc thu Quỹ phòng, chống thiên tai tại địa phương, từ đó bổ sung nguồn lực công tác phòng, chống thiên tai, nâng cấp, kiên cố hóa đê điều./.