Trong khoảng 2 tháng từ đầu vụ xuân đến nay, thời tiết luôn âm u, ẩm ướt và hầu như không có nắng, là điều kiện thích hợp cho bọ xít đen phát sinh và gây hại lúa.
Đây là hiện tượng bất thường, khác với vụ lúa xuân ở các năm trước bọ xít đen thường chỉ xuất hiện và gây hại không đáng kể thời kỳ cuối vụ.
Trước thực trạng này, nhiều nông dân rất băn khoăn, không biết có phải phòng trừ bằng thuốc hay không? Không phun thuốc thì lúa có bị ảnh hưởng nhiều không?
Hằng năm, bọ xít đen thường phát sinh gây hại 2 lứa (lứa từ tháng 3 - 5 và lứa từ tháng 8 - 9). Cả bọ xít non và trưởng thành đều chích hút nhựa cây ở các bộ phận: thân, lá, đòng. Bọ xít non phát triển trung bình 40 ngày, trưởng thành trung bình từ 10 - 10 tháng rưỡi. Nếu trời có nắng, bọ xít chui và ẩn nấp dưới thân, gốc lúa rồi chích hút nhựa. Trời râm mát thì con trưởng thành và con non bò lên lá để phá hại làm cho lá lúa có những điểm đốm vàng. Nếu bị nặng, toàn cây khô héo và chết từng khóm. Cây lúa ở thời kỳ trỗ bị bọ xít gây hại nặng thì bông lúa bị lép hoặc bạc trắng, ảnh hưởng lớn đến năng suất.
Bọ xít đen chỉ gây hại cục bộ trên những chân ruộng lúa đã xanh tốt, cấy dày và đang trưởng thành. Mật độ trung bình khoảng 20 - 25 con/m2 (khoảng 2 cây lúa có 1 con bọ xít). Bọ xít đen ở mật độ này làm cho diện tích lá lúa bị mất diệp lục rất ít so với diện tích lá xanh còn lại.Vì vậy, khả năng đền bù và khôi phục lại của lúa khá nhanh chóng. Tác hại đó sẽ không ảnh hưởng gì đến năng suất lúa. Chính vì thế, nông dân không cần dùng thuốc phun trừ bọ xít nhằm bảo tồn và phát triển các loài thiên địch có trong ruộng lúa (ong ký sinh, kiến, bọ rùa, nấm đối kháng...).
Muốn bọ xít không gia tăng số lượng ở các giai đoạn sau của vụ lúa, nông dân cần áp dụng biện pháp điều tiết nước: Vào thời kỳ bọ xít đẻ trứng rộ, có thể hạ mực nước trong ruộng để bọ xít đẻ trứng ở vị trí thấp hơn. Sau đó, cứ 4 ngày một lần cho nước vào cao hơn vị trí ban đầu, ngâm 24 giờ. Làm từ 2 - 3 lần như vậy sẽ tiêu diệt được rất nhiều trứng bọ xít.
KS. TRẦN THỊ LIÊN (Trạm Khuyến nông Nam Sách)
