Đài tưởng niệm nạn nhân COVID-19 không chỉ là công trình ghi dấu nỗi đau mất mát mà còn là biểu tượng của nghĩa tình, sự đoàn kết và đồng thuận giữa người dân với chính quyền trong giai đoạn cam go nhất của đại dịch.
Với ý nghĩa đặc biệt và nhiều thông điệp nhân văn cần gửi gắm, công trình đòi hỏi quá trình tính toán kỹ lưỡng, toàn diện nhằm kể lại câu chuyện của đô thị chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong COVID-19. Đó là ý kiến chung của nhiều chuyên gia, nhà khoa học tại tọa đàm góp ý xây dựng Đài tưởng niệm nạn nhân COVID-19 do Viện Nghiên cứu phát triển thành phố Hồ Chí Minh tổ chức ngày 6/11.
Theo Tiến sỹ Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, Đài tưởng niệm nạn nhân COVID-19 nên được tiếp nhận từ góc độ nhìn về người đã mất trong đại dịch lớn. Đó là cách nhìn của chính người dân, thể hiện sự mất mát, nghĩa tình của người dân Thành phố, đồng bào cả nước với Thành phố. Đặc biệt, nếu không có sự đồng thuận, đồng lòng giữa nhân dân với chính quyền, Thành phố khó có thể vượt qua đại dịch.
Nhấn mạnh đây là công trình cần thiết, mang ý nghĩa nhân văn, trách nhiệm, ông Phạm Đức Hải, nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP Hồ Chí Minh cho rằng, địa điểm lựa chọn xây dựng đài tưởng niệm hoàn toàn phù hợp, song rất cần lắng nghe ý kiến rộng rãi của nhân dân để định hình công trình tưởng niệm vừa mang tính biểu tượng, vừa gắn bó với ký ức cộng đồng.
“Công trình nên thể hiện ba cụm chủ đề: Đau thương và yêu thương - giữa mất mát vẫn ánh lên tình người; khốc liệt và kiên cường - tinh thần kiên cường, vượt khó chính là truyền thống của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố; mong đợi và khát vọng - ước mơ về thành phố văn minh, khang trang, không còn những khu nhà trọ chật hẹp từng chứng kiến nhiều mất mát”, ông Phạm Đức Hải đề xuất.
Đồng tình về địa điểm và 3 thông điệp trên rất ý nghĩa, Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Xuân Tiên, Chủ tịch Hội Mỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh đề xuất, công trình cần thể hiện sự chắt lọc, giản dị nhưng sâu sắc, toát lên tính bi - hùng, xúc động, đi vào lòng người, tránh rườm rà, hình thức. Đây là chủ trương nhân văn, nghĩa tình. Tượng đài không chỉ tưởng nhớ, tri ân mà còn vinh danh những chiến sĩ tuyến đầu, là nơi người dân đến lắng đọng cảm xúc về những gì đã qua và rút ra bài học cho tương lai.
Theo ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển thành phố Hồ Chí Minh, COVID-19 gây thiệt hại rất lớn về người và của. Riêng tại thành phố đã có hơn 20.000 người mất vì đại dịch, 1.500 trẻ em mồ côi cùng những thiệt hại nặng nề về kinh tế, tinh thần, xã hội trong thời gian giãn cách. Để tưởng niệm nạn nhân và tri ân tinh thần đồng lòng của nhân dân, TP Hồ Chí Minh chủ trương chuyển khu đất số 1 đường Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài thành công viên, trong đó bố trí đài tưởng niệm đồng bào, cán bộ, chiến sỹ hy sinh, tử vong vì COVID-19 với mục tiêu hoàn thành trước Tết Nguyên đán 2026.
“Công viên sẽ có diện tích khoảng 4,4 ha, nằm giữa ba tuyến đường Lý Thái Tổ - Trần Bình Trọng - Hùng Vương; hàng cây cổ thụ và cụm biệt thự 7 căn nhà Chú Hỏa - một phần ký ức đô thị Sài Gòn. Công trình sẽ do Công ty cổ phần Tập đoàn Mặt Trời - Sun Group tài trợ xây dựng công viên cây xanh, không gian sân chơi phục vụ cộng đồng, đài tưởng niệm nạn nhân COVID-19", ông Phạm Bình An chia sẻ.
Các tòa biệt thự hiện hữu trong khu đất số 1 Lý Thái Tổ có thể nghiên cứu để hình thành điểm giáo dục miễn phí, nơi hỗ trợ trẻ em mồ côi và cũng có thể để các trường, viện sử dụng vào mục đích nghiên cứu giáo dục.
Hiện thành phố lấy ý kiến nhân dân về đài tưởng niệm nạn nhân COVID-19 từ nay đến ngày 15/11 với ba thông điệp chính: Từ mất mát đến sự hồi sinh thần tốc; tri ân tinh thần đoàn kết, chung sức đồng lòng; lời nhắc nhở cho tương lai.
NGUYỄN MẠNH (tổng hợp)
