Đánh giá, xếp hạng sản phẩm OCOP năm 2023: Phân cấp từ cơ sở

Chuối Liên Khê (huyện Thủy Nguyên) được đăng ký là sản phẩm OCOP.

Phân cấp quy trình đánh giá cho cấp huyện

Trước đây, quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP có nhiều phần việc được thực hiện ở cấp thành phố; cấp cơ sở chỉ rà soát, kiểm tra, đánh giá bước đầu sản phẩm và đề nghị thành phố xét công nhận. Tuy nhiên, theo quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ, sẽ phân cấp quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cho cấp huyện. Cụ thể, UBND cấp tỉnh ban hành quyết định phê duyệt kết quả đánh giá và giấy chứng nhận cho các sản phẩm 4 sao. UBND cấp huyện ban hành quyết định phê duyệt kết quả đánh giá và giấy chứng nhận cho các sản phẩm đạt 3 sao. Các thủ tục, hồ sơ đăng ký phân hạng sản phẩm được rút gọn.

Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cũng có một số điểm mới. Về phân nhóm sản phẩm trong Bộ tiêu chí đánh giá sản phẩm OCOP, theo quyết định mới sẽ gộp nhóm vải và may mặc với lưu niệm - nội thất -trang trí thành nhóm hàng thủ công mỹ nghệ; bổ sung nhóm sinh vật cảnh; sửa tên nhóm dịch vụ du lịch nông thôn và bán hàng thành nhóm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm bán hàng… Cấu trúc thang điểm trong Bộ tiêu chí đánh giá sản phẩm cũng có sự biến động tăng hoặc giảm 5 điểm đối với một số tiêu chí. Nâng cao điểm số đánh giá về vai trò và sức mạnh của cộng đồng, đánh giá thể hiện về chất lượng sản phẩm, nhất là nâng cao giá trị văn hóa, câu chuyện về sản phẩm, bao bì sản phẩm…

Việc phân cấp mạnh về cơ sở, đặc biệt là sự thay đổi một số tiêu chí chấm điểm khiến các địa phương có thể gặp khó khăn trong bước đầu triển khai thực hiện. Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện An Dương Nguyễn Văn Toản cho biết, những năm trước, Hội đồng cấp huyện chỉ đánh giá xếp hạng ban đầu sản phẩm, sau đó đề nghị thành phố công nhận. Tuy nhiên, năm 2023 sẽ công nhận sản phẩm 3 sao tại cấp huyện, đòi hỏi cán bộ trong Hội đồng đánh giá phải chuyên nghiệp, công tâm hơn trong khâu xét duyệt và chứng nhận. Trong khi cán bộ của phòng chuyên trách lĩnh vực này chỉ có một người; cán bộ các ngành chức năng liên quan cũng phải kiêm nhiệm công việc. Cùng với đó, chủ thể các sản phẩm không chỉ phải nâng cao chất lượng sản phẩm theo quy định mà phải thể hiện được câu chuyện về sản phẩm, bao bì mẫu mã phong phú. Đây là tiêu chuẩn khá cao đối với sản phẩm, những cơ sở sản xuất nhỏ, lẻ sẽ gặp khó khăn để bảo đảm các quy định trên...

Từ năm 2019 đến nay, toàn thành phố công nhận 171 sản phẩm OCPP cấp thành phố, trong đó có 114 sản phẩm đạt 3 sao, 57 sản phẩm đạt 4 sao, 5 sản phẩm 5 sao được đề nghị công nhận cấp Trung ương. Trong năm 2023, toàn thành phố dự kiến công nhận sản phẩm OCOP cho 70 chủ thể.

Phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn

Ngay sau khi nhận được Quyết định số 148/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) gửi Công văn số 706/SNN-PTNT ngày 10-3-2023 và Công văn số 774/SNN-PTNT ngày 15-3- 2023 đến các huyện, quận trên địa bàn thành phố để triển khai thực hiện Chương trình OCOP năm 2023. Trưởng Phòng Phát triển nông thôn (Sở NN-PTNT) Tăng Xuân Thọ cho biết, Phòng tham mưu với Sở NNPTNT phối hợp với UBND các huyện, quận tổ chức hội nghị tập huấn để tuyên truyền các nội dung trong Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá phân hạng sản phẩm OCOP theo Quyết định 148/QĐ-TTg đến thành viên Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp huyện; cán bộ trực tiếp thực hiện Chương trình OCOP (tại các phòng, ban của huyện và trên địa bàn xã, phường, thị trấn); các chủ thể (doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất cá thể) có sản phẩm tham gia chương trình OCOP năm 2023. Khi các chủ thể hoàn thiện hồ sơ tham gia chương trình OCOP, cấp huyện sẽ thành lập Hội đồng đánh giá phân hạng, Sở NNPTNT sẽ cử thành viên tham gia Hội đồng cùng cấp huyện tiến hành đánh giá, phân hạng sản phẩm. Đối với các sản phẩm đạt từ 70 điểm trở lên, Hội đồng đánh giá phân hạng sản phẩm OCOP cấp huyện sẽ gửi hồ sơ để tiến hành các bước đánh giá các sản phẩm OCOP 4 sao cấp thành phố.

Ngay sau khi có quyết định mới của Thủ tướng Chính phủ, các quận, huyện hiện rà soát các sản phẩm OCOP tiềm năng trên địa bàn, xây dựng kế hoạch thực hiện theo quy định mới. Cùng với đó, Phòng NNPTNT các huyện, Phòng Kinh tế các quận đều cử cán bộ sâu sát, phụ trách chuyên môn, phối hợp các cơ quan chức năng để tập huấn. Trưởng Phòng NN – PTNT huyện An Lão Nguyễn Phú Thọ thông tin, huyện đang có phương án đề xuất thành lập hội đồng xét công nhận sản phẩm OCOP cấp huyện gồm cán bộ các phòng, ban chuyên môn liên quan; giao chuyên viên của phòng phụ trách lĩnh vực này rà soát, vận động các chủ thể đăng ký xếp hạng OCOP năm nay, hướng dẫn các hộ làm thủ tục hồ sơ, tháo gỡ một số khó khăn cho các hộ để bảo đảm yêu cầu xếp hạng sản phẩm…./.