Để lao động nữ yên tâm gắn bó với doanh nghiệp

Đồng hành cùng lao động nữ

Trong Tháng Công nhân 2026, chị Nguyễn Hồng Loan, đoàn viên Công đoàn Công ty TNHH Đỉnh Vàng được Liên đoàn Lao động
thành phố hỗ trợ 60 triệu đồng xây nhà “Mái ấm Công đoàn”.

Chị Loan bày tỏ, nhiều năm sống trong ngôi nhà xuống cấp nhưng gia đình chị chưa có điều kiện sửa chữa. Sự hỗ trợ kịp thời của tổ chức Công đoàn cùng doanh nghiệp, bà con lối xóm giúp chị ổn định cuộc sống, yên tâm lao động và chăm lo các con học tập.

Chị Loan là một trong hàng nghìn lao động nữ được hưởng lợi từ các chương trình chăm lo của Công đoàn Hải Phòng. Theo Phó Trưởng Ban Công tác công đoàn (Liên đoàn Lao động thành phố) Phạm Thu Thưởng, lao động nữ chiếm hơn 60% lực lượng lao động toàn thành phố.

Sau 15 năm triển khai Nghị quyết 6b, các cấp Công đoàn Hải Phòng tổ chức hơn 35.000 buổi tuyên truyền, gần 1.900 lớp tập huấn, tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề nhằm nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, kỹ năng chăm sóc sức khỏe sinh sản, nuôi con bằng sữa mẹ, xây dựng gia đình hạnh phúc và kiến thức pháp luật cho cán bộ nữ công, nữ đoàn viên.

Đáng chú ý, việc vận động doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc thân thiện với lao động nữ đạt nhiều kết quả tích cực. Toàn thành phố hiện có 112 phòng vắt, trữ sữa tại các doanh nghiệp đông lao động; hơn 30.000 nữ công nhân được khám sức khỏe sinh sản miễn phí.

Đến nay, 85% số doanh nghiệp có tổ chức Công đoàn bố trí buồng vệ sinh phù hợp; hơn 90% số doanh nghiệp tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám phụ khoa cho lao động nữ; hơn 70% số doanh nghiệp bảo đảm lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi được nghỉ 60 phút trong thời gian làm việc để nghỉ ngơi, vắt và trữ sữa theo quy định.

Nhiều doanh nghiệp chủ động xây dựng chính sách phúc lợi vượt quy định pháp luật. Tại các khu công nghiệp VSIP, Nhật Bản - Hải Phòng, Tràng Duệ..., nhiều doanh nghiệp hỗ trợ thêm từ 50.000 - 100.000 đồng/tháng cho lao động nuôi con nhỏ; hỗ trợ chi phí đi lại từ 400.000 - 500.000 đồng/tháng; tặng quà các dịp lễ, tổ chức khám sức khỏe sinh sản, hội thảo chăm sóc thai sản, bố trí xe đưa đón lao động mang thai và không tăng ca với lao động mang thai.

Chăm lo bền vững hơn

Là doanh nghiệp có 85% lao động nữ, theo Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Toyoda Gosei Hải Phòng (Khu công nghiệp Nhật Bản - Hải Phòng) Vũ Đình Thường, hiện nhiều đơn hàng không yêu cầu tăng ca khiến thu nhập của lao động nữ sụt giảm đáng kể. Trong khi, mức lương cơ bản không đủ trang trải chi phí sinh hoạt ngày càng tăng khiến khó giữ chân người lao động.

Cùng với đó, năng lực đối thoại, thương lượng của một bộ phận cán bộ công đoàn cơ sở còn hạn chế. Công tác tuyên truyền pháp luật chưa thật sự thu hút nữ công nhân. Đặc biệt, nhu cầu gửi trẻ đặt ra bài toán lớn với nhiều gia đình công nhân.

Khoảng 2.000 trẻ từ 1 - 5 tuổi là con công nhân có nhu cầu được gửi tại các cơ sở mầm non gần khu nhà trọ. Tuy nhiên, hệ thống nhà trẻ, mẫu giáo phục vụ công nhân chưa đáp ứng yêu cầu. Áp lực mưu sinh khiến nhiều lao động nữ phải làm thêm giờ, ít có điều kiện chăm sóc sức khỏe, nhất là sức khỏe sinh sản.

Từ thực tiễn đó, đại diện Ban Công đoàn Khu công nghiệp (Liên đoàn Lao động thành phố) kiến nghị, nghiên cứu mở rộng chế độ nghỉ khám thai, cho phép lao động nữ được bố trí tối đa 9 ngày nghỉ khám thai trong suốt thời gian mang thai, thay vì giới hạn tối đa 5 lần như hiện nay.

Cùng với đó là các giải pháp cải thiện điều kiện làm việc, giảm yếu tố độc hại, mở rộng chương trình khám sức khỏe định kỳ, tư vấn tâm lý, chăm sóc sức khỏe sinh sản, hỗ trợ gửi trẻ và tạo điều kiện để lao động nữ được đào tạo, quy hoạch, bổ nhiệm vào các vị trí quản lý phù hợp.

Theo Chủ tịch Công đoàn Xí nghiệp May Hải Phòng, Chi nhánh Công ty CP Chế biến xuất nhập khẩu thủy sản Anh Minh (phường Ngô Quyền) Nguyễn Thị Duyên, cần có chính sách hỗ trợ chi phí gửi trẻ với lao động nữ tại các doanh nghiệp đông lao động nữ; bổ sung nội dung tầm soát ung thư cổ tử cung, ung thư vú miễn phí ít nhất 1 lần/năm trong gói khám sức khỏe định kỳ.

Đơn vị đề xuất Công đoàn cấp trên hướng dẫn công đoàn cơ sở thương lượng với doanh nghiệp về cơ chế giờ làm việc linh hoạt hoặc không bố trí tăng ca đối với phụ nữ nuôi con dưới 24 tháng tuổi nếu người lao động không đồng ý; nghiên cứu chính sách chuyển đổi công việc nhẹ hơn hoặc đào tạo nghề chuyển đổi cho lao động nữ ngành may trên 45 tuổi.

Việc nâng tuổi nghỉ hưu của lao động nữ ngành may lên 60 tuổi tạo nhiều áp lực bởi đặc thù công việc đòi hỏi cường độ lao động cao, sức khỏe người lao động giảm sút theo tuổi, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, thu nhập.

Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Thái Thu Xương đề nghị, các cấp công đoàn tiếp tục rà soát, đánh giá sát thực tiễn tại từng địa phương, đơn vị; chủ động tổng hợp những kiến nghị xác đáng để tham mưu hoàn thiện chính sách với lao động nữ.

Đồng thời, cần nhân rộng các mô hình chăm lo hiệu quả, đưa công tác nữ công đi vào chiều sâu, đáp ứng tốt hơn nhu cầu nữ đoàn viên trong bối cảnh mới. Liên đoàn Lao động thành phố tham mưu Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố giám sát việc thực hiện chính sách nhà trẻ, mẫu giáo tại doanh nghiệp theo các nghị định của Chính phủ, góp phần tạo điều kiện để lao động nữ yên tâm làm việc, ổn định cuộc sống và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.