Để những miền di sản cùng tỏa sáng

Tối 26/9, tại lễ khai hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa thu năm 2026, Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc chính thức được công bố, thống nhất sử dụng tại Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Sau dấu mốc UNESCO ghi danh, hình ảnh chung được xác lập cũng đặt ra bước phát triển tiếp theo, từ kết nối các miền di sản đến định hình một không gian liên vùng tương xứng với giá trị nổi bật toàn cầu.

Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được thế giới ghi nhận bằng giá trị của cả quần thể, trong mối liên hệ lịch sử, văn hóa và tư tưởng nối những miền di sản qua nhiều thế kỷ. Điều cần hướng tới là không gian di sản liên vùng, nơi giá trị riêng của mỗi miền được gìn giữ, cùng bồi đắp chiều sâu văn hóa và sức sống cho toàn quần thể.

Đến Côn Sơn - Kiếp Bạc, người dân gặp một miền di sản đặc sắc của Hải Phòng, nơi hội tụ dấu ấn Phật giáo Trúc Lâm cùng những giá trị gắn với Anh hùng dân tộc Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi; đồng thời nhận ra mối liên hệ với Yên Tử, Vĩnh Nghiêm trong tiến trình phát triển của Phật giáo Trúc Lâm.

Không để mỗi nơi kể một câu chuyện riêng, mà cùng lan tỏa chiều sâu của Di sản thế giới. Không dừng ở kết nối điểm đến, mà kết nối những lớp văn hóa, lịch sử và tâm linh thành một hành trình có sức sống lâu dài.

Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trải rộng trên địa bàn ba thành phố trực thuộc Trung ương, gồm Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh. Vị thế và không gian phát triển mới tạo thêm điều kiện để liên kết di sản gắn với hợp tác văn hóa, du lịch và kết nối vùng.

Trong mối liên kết đó, Côn Sơn - Kiếp Bạc có vị trí đặc biệt đối với Hải Phòng. Thành phố hôm nay có quy mô, không gian và nguồn lực phát triển mới; Côn Sơn - Kiếp Bạc cũng có vị thế mới khi trở thành một phần của Di sản thế giới. Đây là cơ hội để miền di sản này lan tỏa chiều sâu văn hóa Hải Phòng và trở thành điểm kết nối quan trọng trong không gian di sản liên vùng.

Càng mở rộng không gian phát huy di sản, càng phải gìn giữ những giá trị làm nên Di sản thế giới. Mỗi quyết định bảo tồn, khai thác và phát huy từng miền di sản cần được đặt trong mối quan hệ với toàn quần thể, để giá trị riêng được phát huy, giá trị chung tiếp tục được bồi đắp.

Danh hiệu Di sản thế giới mở rộng sức hút của điểm đến, đồng thời đặt công tác bảo tồn trước những yêu cầu cao hơn. UNESCO đã lưu ý việc quản lý lượng khách gia tăng và bảo đảm sự tham gia hiệu quả của cộng đồng. Nếu cảnh quan chịu thêm sức ép, không gian văn hóa bị thương mại hóa hoặc cộng đồng dần xa rời di sản, sức hút trước mắt có thể phải đánh đổi bằng những giá trị cần được gìn giữ lâu dài.

Mỗi địa phương có đặc trưng, lợi thế và cách tiếp cận riêng, nhưng mọi lựa chọn phát triển đều cần tôn trọng giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn và sức sống lâu dài của quần thể. Gìn giữ cảnh quan, bảo tồn di tích, trao truyền giá trị lịch sử, văn hóa và phát huy di sản phù hợp với đời sống hôm nay là những trách nhiệm xuyên suốt. Sự khác biệt của mỗi miền, khi được gìn giữ và phát huy đúng hướng, sẽ làm giàu thêm cho di sản chung.

Bộ nhận diện chung đã tạo nên một hình ảnh chung. Điều cần hướng tới sau dấu mốc ấy là không gian di sản ngày càng rõ nét, nơi Côn Sơn - Kiếp Bạc, Yên Tử, Vĩnh Nghiêm vừa tỏa sáng bằng giá trị riêng, vừa cùng kể một câu chuyện lớn hơn.