Dự thảo Thông tư mới đề xuất thay đổi cách tra cứu “phạt nguội”, theo đó cơ sở đăng kiểm chỉ sử dụng dữ liệu từ Cục Đăng kiểm thay vì phải đối chiếu nhiều hệ thống như hiện nay.

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục kiểm định và miễn kiểm định lần đầu đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng; chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với phương tiện cải tạo; cũng như kiểm định khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy. Dự thảo này sẽ thay thế Thông tư 47/2024/TT-BGTVT.
Điểm đáng chú ý là dự thảo quy định rõ dữ liệu phương tiện vi phạm bị từ chối kiểm định là dữ liệu tra cứu từ phần mềm thông báo phương tiện vi phạm của Cục Đăng kiểm Việt Nam, theo quy định tại khoản 1 Điều 43 của Luật TTATGT đường bộ.
Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, việc bổ sung quy định nhằm hướng dẫn các cơ sở đăng kiểm xác định phương tiện bị từ chối kiểm định do chưa khắc phục vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Theo đó, thay vì phải kiểm tra dữ liệu phạt nguội trên cả hệ thống của Cục CSGT và Cục Đăng kiểm như hiện nay, các cơ sở đăng kiểm sẽ chỉ cần tra cứu trên dữ liệu của Cục Đăng kiểm khi quy định mới được thông qua.
Đặc biệt, tại Điều 14 của dự thảo Thông tư về xử lý các trường hợp phát sinh, quy định rõ: nếu hệ thống vẫn thể hiện trạng thái “chưa hoàn thành khắc phục” nhưng chủ xe cung cấp được bằng chứng đã khắc phục như biên bản, quyết định xử phạt và biên lai nộp phạt, cơ sở đăng kiểm sẽ cập nhật các tài liệu này lên hệ thống và thực hiện kiểm định cho phương tiện.
Theo các cơ sở đăng kiểm, quy định này tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh nhiều trường hợp đã nộp phạt nguội nhưng vẫn bị từ chối đăng kiểm do hệ thống chưa kịp cập nhật.
Cục Đăng kiểm Việt Nam cho rằng quy định mới thể hiện tinh thần lấy người dân làm trung tâm, minh bạch hóa quy trình xử lý, tránh việc từ chối kiểm định không hợp lý, gây tốn thời gian và chi phí.
Dự thảo cũng bổ sung hướng dẫn xử lý trong trường hợp hệ thống tra cứu thông tin phương tiện vi phạm hoặc việc chia sẻ dữ liệu đăng ký xe từ cơ quan công an gặp sự cố bất khả kháng.
Trong trường hợp này, cơ sở đăng kiểm vẫn thực hiện kiểm định theo quy định. Sau khi hệ thống được khôi phục, nếu phát hiện phương tiện thuộc diện bị từ chối kiểm định, cơ sở đăng kiểm sẽ thông báo cho chủ xe và thu hồi giấy chứng nhận, tem kiểm định; nếu không, sẽ phát hành giấy chứng nhận và thông báo cho chủ xe.
Bộ Xây dựng cũng đề xuất hướng xử lý đối với các trường hợp phát sinh liên quan đến lập hồ sơ phương tiện và tra cứu dữ liệu đăng ký xe.
Cụ thể, nếu không thể sử dụng phần mềm quản lý kiểm định do sự cố, cơ sở đăng kiểm được phép lập hồ sơ giấy và phải cập nhật lại dữ liệu sau khi hệ thống được khôi phục.
Trường hợp phát hiện thông tin xe sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu không khớp với thực tế, cơ sở đăng kiểm sẽ dừng lập hồ sơ, thông báo cho chủ xe và phản hồi về Cục Đăng kiểm để phối hợp xử lý, chỉ tiếp tục khi có xác nhận phù hợp.
Đối với xe bị tịch thu, đấu giá nhưng không có dữ liệu trong hệ thống, cơ sở đăng kiểm sẽ lập bản xác nhận thông số kỹ thuật kèm tài liệu chứng minh như công bố của nhà sản xuất hoặc kết quả giám định của cơ quan có thẩm quyền.
Nếu dữ liệu đăng ký xe không phù hợp với dữ liệu của Cục Đăng kiểm, cơ sở đăng kiểm sẽ từ chối tiếp nhận hồ sơ và yêu cầu chủ xe liên hệ cơ quan đăng ký xe để xử lý.
Trường hợp chủ xe xuất trình giấy tờ nhưng không tra cứu được dữ liệu hoặc dữ liệu không khớp, cơ sở đăng kiểm cũng sẽ từ chối tiếp nhận hồ sơ và thông báo cho cơ quan công an xử lý theo quy định.
Theo đề xuất, dù có giấy tờ đăng ký xe, cơ sở đăng kiểm vẫn phải đối chiếu với dữ liệu từ cơ quan công an nhằm ngăn chặn tình trạng giả mạo.
PV