Đề án giáo dục quyền con người đến năm 2030, tầm nhìn 2045 đặt mục tiêu đưa nội dung này vào toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Giang vừa ký Quyết định số 2199/QĐ-TTg ngày 13/11/2026 phê duyệt Đề án giáo dục quyền con người trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Đề án hướng tới tạo chuyển biến căn bản về nhận thức, trách nhiệm và năng lực tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đồng thời, nâng cao năng lực thực thi công vụ, đạo đức công vụ, trách nhiệm giải trình và văn hóa phục vụ nhân dân; góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Đến năm 2030, Đề án đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục mầm non tích hợp nội dung về quyền con người, quyền trẻ em vào hoạt động giáo dục phù hợp với lứa tuổi, chú trọng tình yêu thương, bình đẳng, kỹ năng tự bảo vệ và xây dựng môi trường học đường an toàn, không bạo lực.
Đối với giáo dục phổ thông, 100% cơ sở triển khai nội dung giáo dục quyền con người phù hợp từng cấp học, gắn với quyền và nghĩa vụ công dân, kỹ năng sống, kỹ năng số, trách nhiệm xã hội và ý thức thượng tôn Hiến pháp, pháp luật. Kết quả thực hiện được thể hiện trong chương trình, kế hoạch hoặc hoạt động giáo dục cụ thể.
Đề án cũng yêu cầu 100% cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, học viện, trường chính trị, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và các trường thuộc lực lượng vũ trang triển khai nội dung này thông qua tích hợp, lồng ghép hoặc xây dựng học phần, chuyên đề phù hợp. Việc thực hiện căn cứ vào ngành nghề, lĩnh vực đào tạo và điều kiện thực tế, không làm phát sinh chương trình hoặc môn học riêng một cách cơ học.
Cùng với mở rộng phạm vi triển khai, Đề án chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm người học đạt yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, thái độ và khả năng vận dụng. Học liệu về quyền con người được phát triển theo hướng số hóa, dùng chung, đồng thời duy trì tài liệu in và hình thức truyền đạt trực tiếp tại những địa bàn còn hạn chế về hạ tầng. Nội dung, định dạng học liệu cần phù hợp với người khuyết tật, người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân vùng sâu, vùng xa.
Đội ngũ giáo viên, giảng viên, báo cáo viên, tuyên truyền viên và cán bộ nghiên cứu cũng được nâng cao năng lực chuyên môn, đáp ứng yêu cầu giảng dạy, nghiên cứu và tư vấn chính sách về quyền con người.
Đối với cán bộ, công chức, viên chức, Đề án tập trung bồi dưỡng kiến thức về quyền con người, quyền công dân và phương pháp tiếp cận dựa trên quyền con người trong hoạch định, thực thi chính sách, quản trị nhà nước. Nội dung này được tích hợp vào các chương trình đào tạo, bồi dưỡng hiện hành, không phát sinh chứng chỉ hoặc điều kiện mới.
Đồng thời, chú trọng trang bị kỹ năng bảo đảm, bảo vệ quyền con người trong thực thi công vụ; nâng cao khả năng giải trình, đối thoại, tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân. Cán bộ, công chức, viên chức cần được tăng cường năng lực nhận diện, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc về dân chủ, nhân quyền, nhất là trên môi trường số.
Đối với cộng đồng, Đề án hướng tới nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức công dân và nhận thức về quyền con người, ưu tiên thanh niên, học sinh, sinh viên, công nhân, đồng bào dân tộc thiểu số, người dân vùng biên giới, hải đảo và các nhóm dễ bị tổn thương.
Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh trên báo chí, các phương tiện thông tin đại chúng, nền tảng số và mạng xã hội. Gia đình, nhà trường, cơ quan, tổ chức và cộng đồng được xác định là những chủ thể quan trọng trong hình thành văn hóa tôn trọng quyền con người.
Một nhiệm vụ đáng chú ý là từng bước xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh, an toàn, tôn trọng quyền con người; nâng cao kỹ năng tiếp cận thông tin, nhận diện tin giả, thông tin sai lệch và các hành vi xâm phạm quyền con người trên không gian mạng.
Với tầm nhìn đến năm 2045, Đề án đặt mục tiêu xây dựng nền giáo dục quyền con người hiện đại, chất lượng, hội nhập quốc tế; đưa nội dung này trở thành một phần xuyên suốt trong hệ thống giáo dục quốc dân và hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
Đặc biệt, hình thành hệ sinh thái giáo dục quyền con người số theo hướng mở, kết nối và liên thông giữa chương trình, học liệu, nền tảng, dữ liệu và các chủ thể tham gia. Qua đó, tạo điều kiện để mọi người dân tiếp cận tri thức bình đẳng, thuận lợi, gắn với yêu cầu học tập suốt đời.
Đối với xã hội, mục tiêu đặt ra là hình thành văn hóa tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ quyền con người; xây dựng môi trường dân chủ, kỷ cương, an toàn, nhân văn và phát triển bền vững. Mỗi người dân nâng cao ý thức thượng tôn Hiến pháp, pháp luật, trách nhiệm xã hội và năng lực thực hiện quyền, nghĩa vụ công dân.
Để hiện thực hóa các mục tiêu, Đề án xác định những nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gồm hoàn thiện thể chế, chính sách; đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục; phát triển đội ngũ giảng dạy, nghiên cứu; đẩy mạnh chuyển đổi số và mở rộng các hình thức tuyên truyền, phổ biến kiến thức về quyền con người trong toàn xã hội.
