Di sản nối dài không gian trải nghiệm phố đêm Hải Phòng

Không gian di sản giữa lòng phố đêm

Phố đi bộ, ẩm thực đêm Hải Phòng nằm ở khu vực trung tâm nội đô, kéo dài từ đường Quang Trung đến đường Trần Hưng Đạo, bao quanh Quảng trường Nhà hát thành phố và Sân Cột cờ. Đây là khu vực tập trung nhiều di tích, công trình kiến trúc cổ. Các điểm đến nằm gần nhau, gần như nối tiếp trên cùng một hành trình đi bộ.

Nhà hát thành phố là công trình kiến trúc Pháp cổ hơn 100 năm tuổi, mang phong cách Gothic đặc trưng, tạo điểm nhấn và được xem như “trái tim” của không gian phố. Cách đó vài phút đi bộ là Quán Hoa, công trình được xây dựng từ năm 1944 với 5 gian nhà nhỏ, kết hợp kiến trúc Đông - Tây. Từng là nơi bán hoa tươi giữa phố thị, Quán Hoa trở thành một biểu tượng gợi nhớ về Hải Phòng trong ký ức nhiều thế hệ.

Xa hơn một chút về phía quận Lê Chân là Đền Nghè, di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia thờ Nữ tướng Lê Chân, người khai sinh vùng đất An Biên xưa, tiền thân của Hải Phòng ngày nay. Đền hiện còn lưu giữ nhiều cổ vật có giá trị, trong đó có Bộ kim phẩm được công nhận là Bảo vật Quốc gia. Gắn với Đền Nghè là Tượng đài Nữ tướng Lê Chân, nơi diễn ra các nghi lễ rước, tế trong lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân hằng năm, đồng thời là biểu tượng cho tinh thần khai khẩn, dựng làng lập ấp của người đất Cảng.

Từ phố đêm, du khách có thể mở rộng hành trình để khám phá nhiều địa danh, công trình kiến trúc cổ mang dấu ấn lịch sử, văn hóa của thành phố như hồ Tam Bạc, Trung tâm Triển lãm và Mỹ thuật thành phố, Nhà Kèn, Bảo tàng Hải Phòng, Bưu điện Trung tâm... Các điểm đến này đều có thể di chuyển bằng cách đi bộ trong thời gian ngắn.

Với người dân địa phương, nhiều di tích tại đây đã trở thành điểm đến quen thuộc trong hành trình khám phá phố đêm. Chị Lưu Thị Thanh Hương (phường Phù Liễn) cho biết: “Nhà tôi cuối tuần cũng hay đưa nhau ra phố đêm ăn uống, đi dạo. Hôm nay có thời gian nên gia đình tôi ghé Đền Nghè, rồi sang tượng đài Nữ tướng Lê Chân thắp hương. Đi chơi mà có thêm những điểm văn hóa như thế này cũng thú vị hơn”.

Với du khách phương xa, những công trình cổ kính lại tạo sự tò mò, thích thú. Anh Nguyễn Nhật Tân (phường Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ: “Cuối tuần này mình rủ mấy người bạn ở Hà Nội về Hải Phòng đi food tour. Có phố đi bộ đêm nên bọn mình vừa ăn uống, vừa đi dạo, vừa xem ca nhạc, múa lân ở Nhà hát thành phố. Mình thích đi chơi phố đêm nhưng vẫn được ngắm những công trình, kiến trúc cũ của Hải Phòng. Thấy khá thú vị nên mình muốn tìm hiểu thêm về những địa điểm này.”

Nối dài hành trình trải nghiệm

Theo Kế hoạch số 321/KH-UBND về “Tổ chức phố đi bộ, ẩm thực và các hoạt động nhằm phát triển kinh tế ban đêm tại khu vực Dải vườn hoa trung tâm và Nhà hát thành phố”, Hải Phòng xác định mục tiêu giới thiệu, quảng bá các giá trị văn hóa, lịch sử, nghệ thuật, ẩm thực, sản phẩm du lịch và các hoạt động giải trí hiện đại, qua đó tạo điểm đến về đêm có bản sắc.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc kết nối phố đi bộ, ẩm thực đêm với các cơ sở lưu trú, nhà hàng, điểm tham quan, khu vui chơi, mua sắm và các sản phẩm du lịch trên địa bàn thành phố.

Trong thời gian đầu phố đi bộ, ẩm thực đêm đi vào hoạt động, thành phố đã triển khai một số cách thức tạo sự kết nối giữa phố đêm và các di tích xung quanh. Lễ khai mạc tối 28/8 được tổ chức tại Quảng trường Nhà hát thành phố, với màn diễu hành “Một phố - muôn hương vị” đi qua các tuyến phố trung tâm. Cách làm này bước đầu lồng ghép câu chuyện văn hóa vào hoạt động giải trí, thay vì tách biệt không gian di sản với các hoạt động vui chơi, ẩm thực.

Nhà hát thành phố là địa điểm trung tâm tổ chức các hoạt động nghệ thuật, giải trí cộng đồng. Quán Hoa được trang trí rực rỡ hơn, trong khi Đền Nghè mở cửa trong thời gian phố đi bộ, ẩm thực đêm hoạt động.

Cách làm này bước đầu tạo ấn tượng với du khách. Chị Amélie Cordonnier, du khách người Pháp cho biết: “Tôi thích việc có thể vừa thưởng thức những món ăn địa phương, vừa nghe nhạc, đi dạo và ngắm các công trình lịch sử xung quanh. Phố đêm rất sôi động nhưng vẫn cho tôi cảm nhận được nét văn hóa riêng của Hải Phòng”.

Phố đêm đã có dòng khách, còn di sản có những câu chuyện riêng. Để các di tích, công trình không chỉ là những điểm đến nằm bên cạnh dòng người tấp nập, cần có thêm những “điểm nối” thuận tiện để du khách nhận ra rằng, sau một bữa ăn, một chương trình nghệ thuật hay một điểm check-in, vẫn còn nhiều giá trị khác của Hải Phòng đang chờ khám phá.

Kiến trúc sư Nguyễn Minh Đức, học viên cao học tại Politecnico di Milano (Ý), nhận xét những công trình như Nhà hát thành phố, Quán Hoa hay Đền Nghè tạo cho khu vực một bản sắc mà một phố đêm thông thường khó có được. Điều quan trọng là tổ chức phố đêm sao cho các hoạt động mới bổ trợ chứ không lấn át các công trình lịch sử. Khi đó, di sản tạo chiều sâu cho phố đêm, còn phố đêm giúp những giá trị lịch sử này gần gũi hơn với đời sống hiện nay.

Một hệ thống chỉ dẫn trực quan, mã QR giới thiệu ngắn gọn hoặc tuyến đi bộ được thiết kế thuận tiện có thể giúp du khách dễ dàng nhận biết các điểm đến ngay bên cạnh. Các hoạt động kể chuyện di sản, trình diễn nghệ thuật truyền thống hay chiếu sáng cảnh quan, nếu được tổ chức phù hợp, định kỳ và gắn với các di tích, công trình lịch sử, cũng có thể đưa di sản hòa vào nhịp sống phố đêm tự nhiên hơn.

Bên cạnh đó, thông tin về các điểm đến có thể được kết nối trên cùng một hành trình. Bản đồ Ẩm thực số đang được thành phố xây dựng có thể mở rộng từ việc chỉ dẫn các địa điểm ăn uống sang giới thiệu những không gian văn hóa nằm trên tuyến tham quan.

Một phố đêm hấp dẫn không chỉ nằm ở số lượng món ăn hay hoạt động giải trí, mà còn ở những gì du khách có thể tìm thấy sau mỗi bước chân. Một hành trình có thể bắt đầu bằng bữa ăn, tiếp nối với âm nhạc, kiến trúc rồi mở ra những câu chuyện về vùng đất và con người. Khi các trải nghiệm được kết nối tự nhiên, đây sẽ là nền tảng để hình thành hệ sinh thái du lịch đô thị, trong đó các giá trị văn hóa cùng cộng hưởng, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tạo thêm trải nghiệm cho du khách khi đến Hải Phòng.