'Định danh' trách nhiệm trong giải phóng mặt bằng dự án

Quan điểm đó được thể hiện cụ thể tại văn bản số 437-CV/ĐU ngày 6/3/2026 của Đảng ủy Chính phủ và văn bản số 825-CV/VPĐU ngày 10/3/2026 của Đảng ủy UBND thành phố về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các dự án lớn, trọng điểm. Mới đây nhất, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân cũng có ý kiến chỉ đạo về vấn đề này tại văn bản 2598/VP-XDCT.

Thời gian vừa qua, trên địa bàn thành phố, những dự án tiến độ đầu tư xây dựng kéo dài do vướng mắc về mặt bằng xảy ra không ít. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2026, thành phố triển khai công tác giải phóng mặt bằng cho 431 dự án với tổng diện tích thu hồi hơn 14.942 ha, liên quan tới trên 165.600 hộ dân và 424 tổ chức. Trong quý 1/2026, có 32 địa phương cam kết hoàn thành giải phóng mặt bằng của 53 dự án với diện tích hơn 577 ha.

Đến nay, khối lượng thực hiện đạt khoảng 80% về diện tích và số hộ dân. Trong đó, 33 dự án tại 21 địa phương cơ bản hoàn thành đúng tiến độ; 20 dự án còn lại có nguy cơ không hoàn thành kế hoạch quý 1.

Nguyên nhân chủ yếu do một số hộ chưa đồng thuận với phương án, giá bồi thường, hoặc phát sinh vướng mắc trong xác định chủ sử dụng đất do mua bán bằng giấy viết tay, thiếu hồ sơ pháp lý. Cùng với đó, kết quả giải ngân vốn đầu tư công vẫn chưa đạt yêu cầu so với kịch bản đề ra.

Công tác giải phóng mặt bằng vốn là khâu khó, phức tạp nhất trong thực hiện các công trình, dự án; do liên quan đến quyền lợi, sinh kế của người dân. Nếu không có biện pháp thực hiện đây sẽ là “nút thắt” trong thực hiện dự án đầu tư. Trong bối cảnh bước vào giai đoạn đầu tư công trung hạn 2026 – 2030 với yêu cầu chặt chẽ về tiến độ dự án, việc quy trách nhiệm cụ thể của mỗi tổ chức, cá nhân, nhất là người đứng đầu trong thực hiện dự án, giải phóng mặt bằng rất cần thiết.

“Nút thắt” giải phóng mặt bằng chỉ được tháo gỡ khi từng cơ quan rà soát lại phần việc của mình, phần việc thuộc chủ quyền thì chủ động xử lý ngay; việc nào vượt thẩm quyền thì báo cáo, đề xuất, không để chậm một việc làm ảnh hưởng đến tiến độ chung. Các đơn vị, địa phương làm tốt công tác dân vận, tuyên truyền, tạo đồng thuận; đồng thời tận tâm lắng nghe, giải thích đối thoại khi cần thiết, nhằm bảo đảm hài hoà lợi ích giữa Nhà nước, người dân, doanh nghiệp và chủ đầu tư.

Cùng với việc làm rõ trách nhiệm, Đảng uỷ UBND thành phố yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư xây dựng, tập trung vào ba trụ cột: chi phí, tiến độ và chất lượng công trình; công tác kiểm tra, giám sát phải gắn chặt với trách nhiệm chính trị của tổ chức đảng và người đứng đầu.

Sở Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tăng cường đôn đốc các chủ đầu tư triển khai các dự án, công trình khởi công trong năm 2026; yêu cầu đánh giá hiệu quả đầu tư ngay trong quá trình triển khai, thay vì chỉ kiểm tra ở giai đoạn hoàn thành. Sở Khoa học và Công nghệ cần tiếp tục hoàn thiện và vận hành hiệu quả phần mềm quản lý giải phóng mặt bằng bảo đảm tính công khai, minh bạch và giúp lãnh đạo thành phố theo dõi sát sao tiến độ thực hiện của từng địa phương.

Có thể nói, việc tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các công trình, dự án trọng điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Điều này sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, mở rộng không gian phát triển tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng, thu hút đầu tư. Vai trò của người đứng đầu trong giải quyết vấn đề về công tác giải phóng mặt bằng phục vụ các công trình, dự án trọng điểm là những nội dung lớn. Đây không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà còn là trách nhiệm chính trị trước Đảng bộ và nhân dân thành phố, nhằm tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển bền vững của Hải Phòng trong giai đoạn tới.