Đồ Sơn xây dựng thương hiệu từ những lễ hội giàu bản sắc

Việc bảo tồn, nâng tầm các lễ hội đang tạo dựng thương hiệu văn hóa và sức hút du lịch của địa phương.

Đa dạng sắc màu lễ hội Đồ Sơn

Ở Đồ Sơn, lễ hội gắn bó mật thiết với đời sống của người dân qua nhiều thế hệ. Là vùng đất ven biển, nơi cư dân chủ yếu làm nghề biển, người dân nơi đây hình thành các nghi lễ tín ngưỡng với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, biển yên, cuộc sống bình an, no đủ.

Qua thời gian, những nghi lễ ấy được gìn giữ, phát huy và trở thành các lễ hội mang đậm bản sắc của vùng đất cửa biển Hải Phòng.

Trong đó, Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn được xem là "linh hồn" của văn hóa lễ hội nơi đây. Có lịch sử gần 1.000 năm, gắn với tín ngưỡng thờ thần Điểm Tước Đại Vương của cư dân miền biển, lễ hội không đơn thuần là những kháp đấu quyết liệt giữa các "ông trâu" mà còn là không gian hội tụ các giá trị văn hóa, tín ngưỡng, tinh thần thượng võ và ý chí chinh phục biển khơi của người dân Đồ Sơn. Năm 2012, lễ hội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị tiêu biểu của một lễ hội dân gian độc đáo trong kho tàng di sản văn hóa Việt Nam.

Năm 2026, sau 8 năm, Lễ hội chọi trâu được khôi phục đầy đủ cả vòng đấu loại và vòng chung kết theo đúng hồ sơ di sản. Việc khôi phục không chỉ đáp ứng mong mỏi của người dân địa phương mà còn là bước đi quan trọng trong hành trình bảo tồn nguyên vẹn giá trị truyền thống của lễ hội.

Ông Phạm Hoàng Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Đồ Sơn, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội khẳng định: "Việc khôi phục đầy đủ vòng đấu loại sau 8 năm không đơn thuần là khôi phục một hoạt động thi đấu mà quan trọng hơn là trả lại đầy đủ cấu trúc nguyên gốc của Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn. Đây cũng là tiền đề quan trọng để nâng tầm thương hiệu Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc sắc của Hải Phòng và cả nước".

Những năm gần đây, Đồ Sơn còn chú trọng bảo tồn và phát huy nhiều lễ hội truyền thống khác. Nếu Lễ hội chọi trâu thể hiện khí phách và tinh thần thượng võ của cư dân miền biển thì Lễ hội đảo Dấu lại mở ra không gian văn hóa tâm linh đặc sắc giữa biển khơi.

Được tổ chức tại đền Nam Hải Thần Vương trên đảo Dấu vào dịp đầu xuân, lễ hội gắn với tín ngưỡng thờ vị thần bảo hộ ngư dân, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, ngư dân ra khơi bình an và những chuyến biển bội thu.

Trong không gian linh thiêng đảo Dấu, các nghi lễ truyền thống hòa quyện với cảnh quan thiên nhiên tạo nên sức hấp dẫn riêng, thu hút đông đảo người dân và du khách đến hành hương, vãn cảnh. Đây cũng là một trong những sản phẩm du lịch tâm linh tiêu biểu, góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm của du khách khi đến với Đồ Sơn.

Gìn giữ di sản, tạo dựng thương hiệu

Nếu Lễ hội chọi trâu là biểu tượng của sức mạnh, tinh thần thượng võ và khát vọng chinh phục biển khơi, Lễ hội đảo Dấu mang đậm màu sắc tín ngưỡng tâm linh thì Lễ hội Cầu Cơ lại phản ánh truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo trong đời sống văn hóa của người dân Đồ Sơn.

Lễ hội Cầu Cơ truyền thống đền Vạn Ngang được khôi phục từ năm 2008 và duy trì hằng năm nhằm tưởng nhớ ngày hiện hóa của Thánh Hoàng Bơ Thoải, đồng thời cầu mong quốc thái dân an. Lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng mà còn đề cao truyền thống hiếu học, khát vọng vươn lên bằng tri thức của người dân Đồ Sơn. Việc duy trì lễ hội tại đền Vạn Ngang góp phần làm phong phú đời sống văn hóa địa phương, đồng thời tạo thêm một sản phẩm du lịch văn hóa - tâm linh trong hành trình khám phá Đồ Sơn.

Mỗi lễ hội ở Đồ Sơn có một nét riêng nhưng đều gắn kết với nhau, cùng tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng của vùng đất cửa biển. Các lễ hội lưu giữ những giá trị lịch sử, tín ngưỡng và thể hiện bản sắc riêng của con người Đồ Sơn qua nhiều thế hệ.

Đây cũng là nền tảng để Đồ Sơn từng bước xây dựng thương hiệu lễ hội theo hướng bền vững. Không chỉ tập trung vào một sự kiện, địa phương chú trọng bảo tồn các nghi lễ truyền thống, gìn giữ giá trị của di sản, nâng cao chất lượng tổ chức và gắn lễ hội với phát triển du lịch.

Cùng với đó, việc chỉnh trang không gian lễ hội, nâng cấp hạ tầng, bảo đảm an ninh, vệ sinh môi trường, nâng cao chất lượng dịch vụ và đẩy mạnh quảng bá trên các nền tảng truyền thông đã góp phần đưa hình ảnh Đồ Sơn đến gần hơn với du khách.

Các lễ hội ngày càng trở thành điểm nhấn thu hút du khách đến Đồ Sơn. Không chỉ tham dự các hoạt động văn hóa, du khách còn kết hợp trải nghiệm biển, tham quan di tích, khám phá đảo Dấu, thưởng thức ẩm thực và sử dụng các dịch vụ du lịch.

Sức hút từ các lễ hội được thể hiện rõ qua lượng khách ngày càng tăng. Ngày 21/7, vòng đấu loại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn thu hút đông đảo người dân, du khách đến sân vận động trung tâm Đồ Sơn. Trước đó, Lễ hội đảo Dấu đón khoảng 30.000 lượt người tham quan, chiêm bái; riêng đêm chính hội thu hút gần 5.000 người tham dự. Năm 2025, Đồ Sơn đón khoảng 4,7 triệu lượt khách; riêng dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm 2026, địa phương thu hút hơn 690.000 lượt khách.

Những con số này cho thấy lễ hội đang trở thành động lực quan trọng góp phần quảng bá hình ảnh, thúc đẩy du lịch và dịch vụ địa phương.

Để thương hiệu lễ hội ngày càng được khẳng định, bên cạnh việc tổ chức thành công, điều quan trọng là phải giữ gìn những giá trị truyền thống. Việc khôi phục đầy đủ các nghi lễ của Lễ hội chọi trâu, duy trì các hoạt động văn hóa tại đảo Dấu, bảo tồn Lễ hội Cầu Cơ và phát huy giá trị các di tích cho thấy sự nỗ lực của chính quyền và người dân Đồ Sơn trong việc gìn giữ những nét đẹp được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Cùng với sự phát triển của Hải Phòng, Đồ Sơn không chỉ được biết đến là điểm du lịch biển mà còn là vùng đất giàu bản sắc văn hóa với những lễ hội đặc sắc. Khi truyền thống được gìn giữ, đồng thời cách tổ chức và quảng bá được đổi mới, mỗi lễ hội sẽ trở thành cầu nối đưa hình ảnh con người, lịch sử, văn hóa Đồ Sơn đến gần hơn với du khách. Đây cũng là cơ sở để địa phương tiếp tục xây dựng thương hiệu lễ hội ngày càng chuyên nghiệp, góp phần phát triển Đồ Sơn trở thành điểm đến du lịch biển, nghỉ dưỡng và văn hóa hấp dẫn của Hải Phòng.