Tập đoàn Gellert Global Group khởi kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump, yêu cầu hủy bỏ mức thuế 50% đối với phô mai nhập khẩu từ Canada, cho rằng việc áp thuế dựa trên một đạo luật từ năm 1930 là trái pháp luật.

Tập đoàn Gellert Global Group, doanh nghiệp chuyên nhập khẩu và phân phối thực phẩm, ngày 20/10 đệ đơn lên Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT), yêu cầu xem xét tính hợp pháp của việc Tổng thống Donald Trump sử dụng một đạo luật ban hành từ thời Đại suy thoái để áp thuế 50% đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Canada.
Tháng 7 vừa qua, ông Trump viện dẫn Mục 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930 để áp thuế cao đối với các sản phẩm của Canada, trong đó có gậy khúc côn cầu, rượu vang, mật ong và tóc giả. Động thái này được đưa ra nhằm đáp trả cáo buộc Ottawa có hành vi phân biệt đối xử trong thương mại. Đây là lần đầu tiên kể từ khi ra đời cách đây 96 năm, điều khoản trên được sử dụng làm căn cứ áp thuế quan.
Trong đơn kiện dân sự, Gellert Global Group cho rằng Mục 338 là di sản của chính sách thuế quan mang tính trả đũa và đã mặc nhiên bị bãi bỏ bởi những đạo luật được Quốc hội Mỹ thông qua sau đó.
Có trụ sở tại bang New Jersey, Gellert Global Group cho biết các sản phẩm phô mai của doanh nghiệp nằm trong danh mục hàng hóa chịu mức thuế 50%. Công ty đề nghị tòa án xác định các mức thuế này trái pháp luật, đình chỉ việc thực thi và buộc chính quyền Tổng thống Trump hoàn trả số tiền thuế đã thu, cùng khoản lãi phát sinh.
Đại diện pháp lý cho Gellert Global Group là Trung tâm Công lý Tự do (LJC), tổ chức luật phi lợi nhuận từng giành thắng lợi trong vụ kiện phản đối các mức thuế “đối ứng” do ông Trump áp đặt, qua đó tạo ra trở ngại lớn đối với chương trình nghị sự thương mại của chính quyền.
Tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ các mức thuế đối ứng này. Hiện chính quyền liên bang đang triển khai kế hoạch hoàn trả số tiền ước tính 166 tỷ USD thu từ các nhà nhập khẩu theo chính sách thuế trên.
Ngoài vụ kiện của Gellert Global Group, LJC còn tham gia hai vụ việc pháp lý khác nhằm phản đối điều mà tổ chức này cho là việc Tổng thống Trump lạm dụng các đạo luật để áp đặt thuế quan trên diện rộng.
Thông báo về vụ kiện sáng 20/10, Giám đốc điều hành LJC Sara Albrecht nhấn mạnh mục tiêu của vụ việc không phải là nhằm vào cá nhân tổng thống, mà liên quan đến thẩm quyền của chức vụ tổng thống.
Theo bà Albrecht, không tổng thống nào được phép khôi phục một đạo luật đã lâu không được áp dụng để thiết lập các mức thuế quan diện rộng hoặc ban hành lệnh cấm nhập khẩu mà không tuân thủ những giới hạn do Quốc hội đặt ra.
Các mức thuế đối với hàng hóa Canada bắt đầu có hiệu lực từ ngày 22/8, sau khi các cuộc đàm phán thương mại vào phút chót giữa quan chức hai nước tại Washington không đạt kết quả. Đáp lại, Canada cũng áp dụng thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ.
Trong đơn kiện, Gellert Global Group lập luận rằng ngay cả khi Đạo luật Thuế quan năm 1930 được xác định vẫn có hiệu lực pháp lý, chính quyền ông Trump cũng chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định trong đạo luật để áp thuế đối với hàng hóa Canada.
Theo hồ sơ khởi kiện, doanh thu hằng năm của Gellert Global Group vượt 1,7 tỷ USD. Riêng năm 2025, doanh nghiệp này nhập khẩu phô mai từ Canada trị giá 71 triệu USD. Với mức thuế 50% tính trên trị giá hải quan của mặt hàng này theo Mục 338, công ty ước tính chi phí phát sinh lên tới 40 triệu USD mỗi năm.
Gellert Global Group cho biết dự kiến tự chịu khoản chi phí tăng thêm đến hết năm nay. Tuy nhiên, doanh nghiệp cảnh báo việc tiếp tục gánh khoản thuế này trong thời gian dài là không khả thi.
H.A (theo TTXVN)