Doanh nghiệp thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp

Gia đình chị Vũ Thị Nhung ở xã Toàn Thắng (Gia Lộc) liên kết với Công ty TNHH một thành viên
 Rau củ quả an toàn Thanh Hà sản xuất rau sạch cung cấp cho siêu thị

Chuyển động tích cực

Nhiều năm nay, Công ty CP Giống cây trồng Kiên Giang ở xã Cao An (Cẩm Giàng) luôn bền bỉ đồng hành cùng người dân trong sản xuất và tiêu thụ nông sản. Mỗi năm, ngoài bao tiêu gần 300 ha rau màu xuất khẩu, công ty còn tích cực đưa những giống cây trồng mới mang lại hiệu quả kinh tế cao vào đồng ruộng.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc công ty, trong hợp tác với doanh nghiệp, nông dân đã từng phải chịu nhiều mất mát, thua thiệt nên thường nghi ngờ, thiếu niềm tin vào doanh nghiệp. Vì vậy, lúc mới hợp tác sản xuất, công ty gặp nhiều tổn thất bởi người dân sẵn sàng phá hợp đồng khi giá thị trường cao hơn. Mặt khác, kỹ thuật canh tác của người dân còn nhiều hạn chế, chú trọng số lượng mà bỏ qua chất lượng nên không đáp ứng được yêu cầu xuất khẩu. Đã có lúc công ty tính đến việc không liên kết mà chỉ thuê ruộng để tự sản xuất. Tuy nhiên, đây là giải pháp không khả thi. Nhằm hài hòa lợi ích giữa các bên, công ty đã hỗ trợ giống, tập huấn kỹ thuật và đưa ra nhiều phương án tiêu thụ trên cơ sở bảo đảm nông dân vẫn có lãi trong mọi tình huống để người dân lựa chọn. Nhờ vậy, mối liên kết giữa công ty và người dân ngày càng được củng cố.

Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp vẫn đang đơn độc. Điều này khiến doanh nghiệp dè chừng, ngại đầu tư.

Việc doanh nghiệp trực tiếp tham gia vào các khâu trong sản xuất nông nghiệp không chỉ giúp khơi thông đầu ra cho nông sản mà còn làm thay đổi tập quán canh tác, hướng nông dân tới một nền nông nghiệp hiện đại, bài bản và chuyên nghiệp hơn. Chị Vũ Thị Nhung ở xã Toàn Thắng (Gia Lộc) cho biết: “Trước kia, tôi vẫn chăm sóc rau theo thói quen. Mặc dù đạt năng suất cao nhưng giá bán bấp bênh nên không lãi nhiều, thậm chí có lúc còn phải bù lỗ. Từ ngày hợp tác với Công ty TNHH một thành viên Rau củ quả an toàn Thanh Hà để sản xuất rau cung cấp cho siêu thị, tôi được chuyên viên kỹ thuật hướng dẫn cách trồng rau an toàn. Do sản phẩm bảo đảm chất lượng được công ty thu mua toàn bộ nên giờ đây tôi chỉ chuyên tâm sản xuất mà không phải thấp thỏm về đầu ra như trước”.

Doanh nghiệp tích cực đầu tư vào nông nghiệp là tín hiệu khả quan cho lĩnh vực vốn chứa đựng nhiều bất ổn, rủi ro này. Đây chính là cơ sở để loại bỏ dần tư duy sản xuất manh mún, nhỏ lẻ đã tồn tại từ lâu, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung, nâng cao giá trị gia tăng.

Cần thêm động lực

Mỗi năm, Công ty TNHH một thành viên Hưng Việt thu mua hơn 300.000 tấn nông sản để tiêu thụ
 trong nước và xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan...

So với các hộ sản xuất đơn lẻ, doanh nghiệp có nhiều tiềm năng về vốn, khoa học - công nghệ và khả năng tiếp cận thị trường. Những yếu tố này có thể giúp ngành nông nghiệp đứng vững, phát huy lợi thế và phát triển trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Song mức độ đầu tư của doanh nghiệp cho nông nghiệp hiện nay vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Đến nay, toàn tỉnh có 1.637 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh các ngành nghề thuộc lĩnh vực nông nghiệp với tổng nguồn vốn trên 15.000 tỷ đồng, trong đó 18doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Trong số các doanh nghiệp trong nước thì chỉ có khoảng 300 doanh nghiệp hoạt động thực sự.

Số lượng doanh nghiệp nông nghiệp được thành lập mới rất thấp, chỉ tăng khoảng 2%/năm trong khi các ngành khác tăng trên 25%/năm. Lý giải về vấn đề này, ông Tăng Xuân Trường, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Hưng Việt ở xã Gia Xuyên (Gia Lộc) cho biết: “Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp vẫn đang đơn độc. Điều này khiến doanh nghiệp dè chừng, ngại đầu tư. Hiện năng lực thu mua, xuất khẩu nông sản của công ty lớn hơn rất nhiều so với trước nhưng cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, sơ chế, chế biến không bảo đảm yêu cầu. Để hoàn thiện chuỗi sản xuất, công ty dự định xây dựng khu nông nghiệp công nghệ cao có quy mô 15ha tại xã Gia Tân, đồng thời mở rộng nhà máy chế biến, nâng công suất lên 600.000 tấn/năm, gấp đôi hiện nay. Để thực hiện, công ty cần sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và cơ quan chức năng”.

Theo bà Vũ Thị Hà, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, doanh nghiệp là điểm tựa vững chắc để Hải Dương có thể tái cơ cấu nông nghiệp hiệu quả, bền vững. Thực tế cho thấy những khu vực có doanh nghiệp đầu tư thì giá trị sản xuất nông nghiệp được nâng cao, trình độ sản xuất của nông dân được cải thiện. Tuy nhiên, nông nghiệp là lĩnh vực đầu tư mạo hiểm nên số lượng doanh nghiệp hoạt động chưa nhiều. Khẳng định vai trò quan trọng của doanh nghiệp đối với phát triển nông nghiệp, sở đã tham mưu cho UBND tỉnh nhiều chính sách để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, hình thành các chuỗi liên kết nông sản. Tỉnh đang hoàn thiện đề án "Tích tụ ruộng đất để phát triển sản xuất hàng hóa tập trung và ứng dụng công nghệ cao đến năm 2025" nhằm tạo nền tảng mời gọi doanh nghiệp quan tâm đầu tư vào nông nghiệp của Hải Dương.

DŨNG CƯỜNG