HTX cần làm tốt các khâu dịch vụ sẵn có, đồng thời hướng đến hoạt động các dịch vụ khác. Tăng cường hợp tác, liên kết giữa HTX và các loại hình kinh tế khác, giữa HTX với HTX để tạo sức mạnh tổng hợp...
|
Các HTX đang rất cần nguồn vốn để sản xuất, kinh doanh. Trong ảnh: Trang trại của anh Nguyễn Khắc Chức, Chủ nhiệm HTX Dịch vụ chăn nuôi xã Nam Hưng (Nam Sách) thường xuyên nuôi khoảng 200 con lợn thịt cho hiệu quả kinh tế cao
|
Chi cục Phát triển nông thôn (cơ quan tham mưu giúp Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong công tác quản lý nhà nước về HTX) đặt mục tiêu đến năm 2015 sẽ có 500 HTX dịch vụ nông nghiệp, doanh thu bình quân tăng 5%/HTX/năm. Số lượng các HTX chăn nuôi, thủy sản tăng 10%/năm. Đến năm 2015, toàn bộ xã viên HTX tham gia góp vốn điều lệ theo quy định.
Trong nhiệm kỳ IV (2009-2014), Liên minh HTX tỉnh xác định phát triển HTX nói chung và HTX dịch vụ nông nghiệp nói riêng phải gắn với phát triển kinh tế nhiều thành phần và các chương trình xã hội của tỉnh, lấy lợi ích kinh tế là chính, coi trọng lợi ích xã hội, góp phần giảm nghèo, làm giàu cho xã viên. Phát triển HTX trên cơ sở tập hợp, liên kết rộng rãi các tầng lớp xã hội, tổ chức kinh tế, bảo đảm hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, dân chủ, tự chịu trách nhiệm, phát triển cộng đồng. Tiếp tục củng cố, đổi mới toàn diện về tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động của HTX theo luật định để HTX sản xuất, kinh doanh hiệu quả, thích ứng với cơ chế thị trường. Đặt mục tiêu đến năm 2015 có 70% số HTX dịch vụ nông nghiệp đạt loại khá, giỏi, 100% số cán bộ HTX được đào tạo, bồi dưỡng.
Hiện nay, nhiều huyện đang xây dựng các đề án nhằm củng cố, đổi mới, đưa HTX ngày càng phát triển. Cơ quan chức năng và các HTX đều mong muốn có "luồng gió mới", một cú hích đối với kinh tế hợp tác. Vấn đề hiện nay là cần đề ra được giải pháp thiết thực để sớm áp dụng vào thực tế.
Trước hết, các HTX dịch vụ nông nghiệp phải tự đổi mới. Mỗi cán bộ, xã viên HTX phải thể hiện sự tự nguyện, tự chủ, năng động, sáng tạo, đóng góp chung vào tập thể. Xã viên đã tự nguyện tham gia HTX thì phải chấp hành nghiêm điều lệ, nội quy HTX, tự giác góp vốn để HTX hoạt động. Tập thể xã viên cần thể hiện trách nhiệm khi lựa chọn đội ngũ cán bộ lãnh đạo HTX. Thực tế cho thấy, muốn HTX hoạt động tốt, vai trò của chủ nhiệm rất quan trọng. Cán bộ HTX cần được trẻ hóa, nâng cao năng lực lãnh đạo, tâm huyết, gắn bó với tập thể. Vấn đề sở hữu về tư liệu sản xuất trong nội bộ HTX và giữa HTX với chính quyền cần được giải quyết dứt điểm, phân định rõ ràng.
Những khó khăn, tồn tại của HTX còn nhiều, cơ quan chức năng phải chung sức với các HTX để giải quyết. Ông Nguyễn Văn Quang, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh đề xuất: "Các HTX hoạt động nặng tính hình thức, thua lỗ kéo dài thì nên mạnh dạn giải thể. Những HTX hoạt động ổn định nhưng chưa có hiệu quả cao thì hỗ trợ để phát triển bằng cách mở rộng dịch vụ phục vụ, hỗ trợ vốn, đào tạo nhân lực. Hướng dẫn, vận động các HTX có quy mô thôn, liên thôn thực hiện hợp nhất thành HTX toàn xã. Nhân rộng mô hình HTX mới, hoạt động tốt".
Trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước về HTX vừa yếu, vừa thiếu. Yếu ở việc chưa quan tâm, buông lỏng quản lý, thiếu ở chỗ không bao quát các công việc cần làm. Nhiều nơi chưa quan tâm đến HTX, ngược lại một số chính quyền địa phương lại can thiệp sâu vào công việc nội bộ HTX. Cả hai thái cực trên đều không đúng với Luật HTX. Luật HTX năm 2003 quy định, Nhà nước thực hiện các chính sách đối với HTX gồm có: ban hành, thực hiện các chính sách, chương trình hỗ trợ HTX về đào tạo cán bộ, đất đai, tài chính, tín dụng, quỹ hỗ trợ, đầu tư cơ sở hạ tầng, tiếp thị và mở rộng thị trường, áp dụng khoa học, công nghệ, tạo điều kiện cho HTX tham gia vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội; khuyến khích và tạo điều kiện để HTX phát triển; bảo đảm địa vị pháp lý, điều kiện hoạt động HTX bình đẳng với các loại hình doanh nghiệp khác; bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của pháp luật; tôn trọng quyền tự chủ, tự quyết, tự chịu trách nhiệm trong sản xuất, kinh doanh; không can thiệp vào công việc quản lý nội bộ và hoạt động hợp pháp của HTX. Để đổi mới HTX thì công tác quản lý nhà nước cũng cần đổi mới. Trước mắt, các cấp chính quyền cần rà soát, kiểm tra, đánh giá lại công tác quản lý nhà nước đối với HTX để có sự điều chỉnh cho phù hợp đúng với Luật HTX. Quan tâm đến HTX nhưng vẫn bảo đảm sự tự chủ, tự quyết của HTX.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Gia Lộc cho rằng: "Để tạo ra một cú hích thúc đẩy HTX phát triển, tỉnh cần có các cuộc hội thảo sâu rộng để đánh giá thực trạng và bàn các giải pháp phát triển. Sau hội thảo, Tỉnh uỷ cần có Nghị quyết riêng về HTX, làm cơ sở để đưa ra chính sách phát triển cụ thể trong thời gian tới".
Theo chúng tôi, tỉnh cần sớm ban hành chính sách về vốn, xây dựng cơ sở hạ tầng cho các HTX. Nhiều HTX cho biết, khó khăn nhất trong hoạt động là việc huy động vốn để hoạt động. Do vốn góp của xã viên không đáng kể, nhiều nơi xã viên còn nợ HTX, việc vay vốn ở ngân hàng khó đáp ứng nhu cầu nên hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX rất khó khăn. Nhiều HTX đề nghị Nhà nước cho vay vốn ưu đãi với lãi suất thấp, mở rộng diện cho vay, hình thành quỹ hỗ trợ phát triển HTX. Việc tạo điều kiện để HTX có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xây dựng trụ sở làm việc, giao dịch cũng cần làm ngay. Vì các HTX chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trụ sở làm việc sẽ không có đủ căn cứ pháp lý để vay vốn ngân hàng. Nhiều cán bộ HTX đã phải thế chấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bản thân để vay vốn cho HTX. Ngoài ra, cần tạo điều kiện cho HTX hưởng chính sách ưu đãi về thuế, đào tạo nhân lực, hỗ trợ sản xuất, tìm thị trường tiêu thụ cho HTX.
Tiếp tục xây dựng, nhân rộng các mô hình HTX hoạt động hiệu quả. HTX cần làm tốt các khâu dịch vụ sẵn có, đồng thời hướng đến hoạt động các dịch vụ khác. Tăng cường hợp tác, liên kết giữa HTX và các loại hình kinh tế khác, giữa HTX với HTX để tạo sức mạnh tổng hợp.
Trong quá trình phát triển hơn 50 năm qua, các HTX dịch vụ nông nghiệp đã trải qua nhiều thăng trầm. Kinh tế tập thể mà nòng cốt là các HTX được Đảng ta khẳng định là thành phần quan trọng trong nền kinh tế. Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, HTX càng đóng vai trò quan trọng. Tiếp tục đổi mới HTX theo cơ chế thị trường định hướng XHCN đang trở nên cấp thiết.
NINH TUÂN - NGỌC THUỶ
