Đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng đã góp ý vào 3 dự án luật.
.jpg)
Sáng 4/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất Quốc hội khoá XVI, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng thảo luận ở tổ 11 cùng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi về 3 dự án luật.
Đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, Tổ trưởng tổ 11 chủ trì phiên thảo luận.
Phát biểu góp ý vào 3 dự thảo luật, đồng chí Lê Ngọc Châu chỉ ra nhiều điểm bất cập cần sửa đổi, bổ sung.
Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, đồng chí Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu đánh giá đây là một dự án luật có phạm vi sửa đổi rất rộng, nhất là trong bối cảnh cả nước vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ 1/7/2025, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức quân sự, quốc phòng có sự thay đổi lớn. Do đó, việc sửa đổi các luật này là cần thiết và mang tính cấp bách.
Đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chuẩn bị công phu, nghiêm túc của cơ quan soạn thảo, đồng chí Lê Ngọc Châu nêu một số vấn đề từ thực tiễn thực hiện tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và đặc thù của địa bàn có biển, hải đảo như Hải Phòng.
Tại điều 1 sửa đổi khoản 1 điều 9 Luật Quốc phòng, dự thảo quy định khu vực phòng thủ được tổ chức theo địa bàn cấp tỉnh, cấp xã, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Trong khi đó, theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và các Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, loại hình đơn vị hành chính đang được sử dụng trên thực tế là “đặc khu”, một loại đơn vị hành chính cấp xã có vị trí đặc thù, chứ không phải khái niệm “đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt” vốn được nhắc đến trong các dự thảo luật đặc khu kinh tế trước đây nhưng chưa được ban hành.
Góp ý vào điều 6 sửa đổi Luật Phòng không nhân dân, khoản 5 sửa đổi khoản 3 điều 27, đồng chí Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu lưu ý quy định UBND cấp tỉnh cấp phép nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập đối với tàu bay không người lái, phương tiện bay khác sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.
Dự thảo chưa quy định thời hạn tối đa để Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phúc đáp khi cấp tỉnh xin ý kiến. Việc không quy định rõ thời gian cho ý kiến rất dễ gây chậm trễ, ảnh hưởng đến việc sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là với các địa bàn có mật độ hoạt động logistics, khảo sát hàng hải, giám sát công trình cảng biển bằng thiết bị bay không người lái rất lớn như Hải Phòng.
Cũng tại điều 6, khoản 7 sửa đổi điểm đ khoản 2 điều 33 giao thẩm quyền đình chỉ bay đối với tàu bay không người lái cho Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã và Chỉ huy đơn vị Bộ đội Biên phòng ở khu vực biên giới, đồng chí Lê Ngọc Châu đánh giá quy định này phù hợp về nguyên tắc nhưng đối với địa bàn cảng biển lớn, có luồng hàng hải quốc tế, khu neo đậu tàu thuyền và vùng trời tiếp giáp sân bay như Hải Phòng, việc thực thi thẩm quyền của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ, kịp thời với Cảng vụ Hàng hải, cơ quan quản lý hoạt động bay dân dụng để tránh chồng lấn thẩm quyền, gây lúng túng khi xử lý tình huống thực tế trên biển.
Điều 9 sửa đổi Luật Dân quân tự vệ bãi bỏ khá nhiều quy định về đào tạo Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã theo chương trình đào tạo trung cấp chuyên nghiệp ngành quân sự cơ sở tại nhà trường quân đội, thay bằng cơ chế bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
Đây là một thay đổi chính sách có ý nghĩa quan trọng, cần được đánh giá tác động một cách thận trọng. Việc chuyển từ đào tạo bài bản, có văn bằng sang bồi dưỡng, tập huấn ngắn hạn có thể giúp linh hoạt hơn về thời gian, chi phí, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ giảm chất lượng chuyên môn quân sự của đội ngũ chỉ huy cơ sở, lực lượng trực tiếp tổ chức, chỉ huy dân quân tự vệ, xử lý các tình huống quốc phòng, an ninh, thiên tai ngay tại địa bàn xã, phường, đặc khu.
Về hiệu lực thi hành tại điều 10, dự thảo hiện chưa xác định ngày, tháng có hiệu lực cụ thể. Đề nghị ban soạn thảo khẩn trương hoàn thiện, đồng thời có kế hoạch ban hành đồng bộ các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, nhất là các nội dung liên quan đến Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, Thôn đội trưởng, thẩm quyền của Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Bộ Tư lệnh thành phố Hồ Chí Minh để luật có thể đi vào cuộc sống ngay khi có hiệu lực, không để xảy ra khoảng trống hướng dẫn thi hành như đã từng xảy ra ở một số luật khác.
Trên thực tế, quy hoạch chung các tỉnh, thành phố sau sáp nhập đang được triển khai xây dựng, thông qua. Luật cần sớm quy định rõ theo các quy chuẩn, tiêu chí để cấp tỉnh triển khai thực hiện.
Đối với Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, đồng chí Lê Ngọc Châu đề nghị tiếp tục rà soát, chuẩn hóa các khái niệm và phạm vi điều chỉnh. Dự thảo sử dụng nhiều khái niệm mới, có ý nghĩa trực tiếp trong việc xác định đối tượng quản lý và áp dụng các biện pháp có thể hạn chế quyền, như: “vũ khí hủy diệt hàng loạt”, “phổ biến”, “tài trợ phổ biến”, “hàng hóa lưỡng dụng”, “chủ thể kiểm soát thực tế”, “người sử dụng cuối cùng”, “mục đích sử dụng cuối cùng”... Những khái niệm này cần được làm rõ, bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Cùng với đó, cần làm rõ vị trí pháp lý của danh mục kiểm soát và kiểm soát đối tượng ngoài danh mục. Thống nhất với cách tiếp cận quản lý dựa trên đánh giá rủi ro. Tuy nhiên, danh mục kiểm soát theo luật này phải được xây dựng trên cơ sở tích hợp, chuẩn hóa và dẫn chiếu các danh mục chuyên ngành hiện có, không hình thành thêm một hệ thống quản lý độc lập, chồng chéo với pháp luật về ngoại thương, hải quan, hóa chất, năng lượng nguyên tử, công nghệ và các lĩnh vực liên quan.
Đồng chí Lê Ngọc Châu đề nghị làm rõ cơ quan có thẩm quyền ban hành, sửa đổi, bổ sung danh mục; trách nhiệm của từng bộ, ngành; cơ chế xử lý khi một đối tượng đồng thời thuộc nhiều danh mục; phương thức công bố, tra cứu và cập nhật để doanh nghiệp có thể nhận biết và tuân thủ thuận lợi.
Cơ chế phòng, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt cần hoàn thiện thật chặt chẽ.
Việc bổ sung các biện pháp đối với giao dịch đáng ngờ, danh sách tổ chức, cá nhân bị chỉ định, phong tỏa tiền, tài sản và trì hoãn giao dịch là cần thiết để đáp ứng Khuyến nghị số 7 của FATF và bảo đảm thống nhất với pháp luật về phòng chống rửa tiền, phòng chống khủng bố. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ trường hợp trùng khớp với danh sách chỉ định và trường hợp mới có dấu hiệu nghi ngờ; xác định cụ thể ngưỡng áp dụng biện pháp, thẩm quyền quyết định, thời hạn xử lý và trách nhiệm thông báo.
Đối với dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), đồng chí Lê Ngọc Châu ghi nhận sau 13 năm triển khai thi hành luật đã đạt những kết quả tích cực. Tuy nhiên, có những bất cập, những quy định không còn phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và thực tiễn. Do đó, việc sửa đổi là cần thiết.
Về đối tượng đặc thù hiện có quy định người lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất mà chưa bao gồm nhóm chuyên gia là người nước ngoài làm việc trong các doanh nghiệp, ngư dân trên biển... Đây là bộ phận dân cư có số lượng khá lớn đến địa phương và thường xuyên di chuyển, cần được tiếp cận, phổ biến các quy định của pháp luật để nắm được và chấp hành nghiêm.
Về ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, dự thảo luật chưa đặt ra yêu cầu cụ thể và cần được quy định rõ để Chính phủ có căn cứ hướng dẫn chi tiết sau này.
Dự thảo chưa có cơ chế khuyến khích với các doanh nghiệp, chủ thể sử dụng lao động tích cực phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động để tạo sự động viên, khích lệ, ghi nhận với các đơn vị này.
Từ thực tiễn Hải Phòng - một thành phố Cảng có quy mô tương đối lớn, lao động đến - đi với số lượng lớn, đồng chí Lê Ngọc Châu cho rằng công tác phổ biến giáo dục pháp luật với người lao động cần đổi mới theo hướng chuyên sâu, có phân khúc, đối tượng riêng, phù hợp từng lĩnh vực thay vì một công thức chung áp dụng chung cho tất cả địa phương.
PV
