Eo biển Hormuz ghi nhận lưu lượng tàu thương mại tăng mạnh sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.
Lưu lượng tàu thương mại qua eo biển Hormuz đã tăng mạnh trong vài tuần gần đây, đưa lượng dầu vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này vượt 10 triệu thùng mỗi ngày nhờ các biện pháp hỗ trợ quân sự của Mỹ.
Theo một quan chức Mỹ giấu tên, kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký thỏa thuận hòa bình tạm thời với Iran, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã phục hồi đáng kể sau giai đoạn xung đột khiến lưu thông gần như tê liệt.
Quan chức này cho rằng diễn biến trên nằm ngoài dự liệu của Iran và là một trong những yếu tố dẫn đến các vụ tấn công xảy ra gần khu vực eo biển trong thời gian gần đây.
Trong thời gian xung đột, Iran từng gia tăng sức ép bằng cách siết chặt hoạt động qua eo biển Hormuz, qua đó thúc đẩy Tổng thống Donald Trump chấp nhận ngừng bắn và nối lại đàm phán, trong bối cảnh nguồn dự trữ dầu thô suy giảm và giá năng lượng tăng cao khiến cuộc xung đột khó duy trì về mặt chính trị.
Dù vậy, Iran vẫn khẳng định sẽ duy trì một mức độ kiểm soát nhất định đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, đồng thời phát tín hiệu rằng một số tàu có thể phải trả phí quá cảnh trong tương lai.
Ngay cả trước khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn, Mỹ đã triển khai nhiều biện pháp nhằm giảm khả năng kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.
Theo quan chức Mỹ, các lớp hỗ trợ phòng thủ do Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) điều phối, với sự tham gia của lực lượng không quân và hải quân, đã giúp các hãng vận tải yên tâm hơn khi đưa tàu chở dầu đi qua khu vực phía Nam eo biển, gần vùng biển Oman.
Bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz hiện là một trong những nội dung trọng tâm của các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran diễn ra trong tuần này tại Qatar, với sự tham gia của các nhà đàm phán Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner.
Các cuộc thảo luận tập trung vào tương lai chương trình hạt nhân của Iran, đồng thời xem xét khả năng kiểm soát hoạt động hàng hải của Tehran tại eo biển Hormuz.
Mỹ đang thúc giục Iran tuân thủ các điều khoản hàng hải trong biên bản ghi nhớ đã ký và hướng tới một thỏa thuận dài hạn nhằm bảo đảm hoạt động vận tải thương mại diễn ra thông suốt.
Theo biên bản ghi nhớ, các tàu được miễn phí quá cảnh trong thời gian đàm phán kéo dài 60 ngày. Cơ chế áp dụng sau thời hạn này sẽ tiếp tục được hai bên thảo luận.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đều khẳng định Mỹ sẽ không chấp nhận việc áp dụng phí quá cảnh hoặc các khoản phí dịch vụ hàng hải trong thỏa thuận cuối cùng. Trong khi đó, đến nay Iran vẫn chưa công khai chấp nhận các yêu cầu của Mỹ liên quan đến hoạt động qua eo biển Hormuz.
TT (tổng hợp)
.jpg "Iran quyết thực thi quyền quản lý Eo biển Hormuz")
