Giải bài toán “được mùa, mất giá”

Rau mồng tơi của hộ nông dân xã An Thọ (huyện An Lão) đến kỳ thu hoạch, nhưng chưa có đầu ra.

(HPĐT)-  Sau nhiều năm lận đận với bài toán “được mùa mất giá”, người nông dân tìm ra lời giải bằng chế biến nông sản. Đây là “chìa khóa” nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, đồng thời chủ động hơn trong công tác bảo quản thực phẩm.

Chỉ lo “đầu ra”

Vừa sắp hàng cho mối đến lấy, anh Đỗ Văn Tuấn (xã Cộng Hiền, huyện Vĩnh Bảo) vừa gọi điện cho cộng tác viên bán hàng để nhờ “đẩy” hơn 10 kg nấm rơm còn dư trong ngày. Anh Đỗ Văn Tuấn tâm sự: “Mỗi ngày, gia đình thu 30 kg nấm rơm, và đều có mối đặt hàng hết. Nhưng hôm nay, nấm lên rộ, dư thêm 10 kg nên gia đình phải nhờ cộng tác viên bán. Giá để lại cho cộng tác viên bao giờ cũng rẻ nhưng không phải bao giờ cũng bán hết. Nên đối với hộ trồng nấm, lo nhất là không tìm được đầu ra. Vì nấm rơm để qua ngày dù là trong tủ lạnh cũng bị hỏng. Cùng với đó, nấm lại là thực phẩm giá cao nên khó tìm nơi tiêu thụ”.

Cùng tâm sự, chị Nguyễn Thị Sen ở xã Toàn Thắng (huyện Tiên Lãng) cũng nhiều băn khoăn, trăn trở để tìm đầu ra cho 2 ha măng tây của gia đình. Với lượng măng tây thu hoạch lúc rộ lên tới gần 1 tạ măng/ngày, ngoài những mối quen lấy tận vườn, chị Sen còn trực tiếp vận chuyển từng cân măng tây khắp các quận, huyện trên địa bàn thành phố để bán, đồng thời tìm kiếm mối hàng ở ngoài các địa phương khác. Chị Sen cho biết: “Sau ba năm gây dựng thị trường, đầu ra của vườn khá ổn định. Nhưng để mở rộng diện tích, thì đầu ra của sản phẩm vẫn là vấn đề tôi trăn trở nhiều nhất”.

Đó không chỉ là trăn trở của chủ nông trại nhỏ lẻ mà của nông dân nói chung. Tính đến thời điểm hiện tại, Hải Phòng có nhiều vùng chuyên canh diện tích lớn như vải ở Bát Trang (huyện An Lão), na ở Thủy Nguyên, táo ở Bàng La (quận Đồ Sơn), ngô ở huyện Vĩnh Bảo… Tiếp đó, với mục tiêu xóa bỏ ruộng hoang bằng biện pháp dồn điền đổi thửa, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thành phố có thêm nhiều dự án nông nghiệp tập trung với quy mô lớn như chanh leo ở huyện An Lão, dưa kim cô nương ở huyện Vĩnh Bảo, măng tây ở huyện Tiên Lãng… Thế nên, tìm lời giải cho bài toán đầu vào, đầu ra sản phẩm cần hơn bao giờ hết.

Tạo đầu ra bằng phương pháp chế biến

Hai bạn trẻ Trần Thị Quỳnh Vân và Nguyễn Đình Long thuê 2 ha đất nông nghiệp ở phường Hưng Đạo, quận Dương Kinh, với mục tiêu chuyển đổi thêm một phần đầu ra bằng cách chế biến nông sản thành nhiều loại sản phẩm đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng, ở nhiều độ tuổi khác nhau. Nguyễn Đình Long chia sẻ: “Rau sấy lạnh nghiền thành bột được dùng cho hầu hết mọi độ tuổi, nhất là để nấu bột cho các bé, nấu cháo cho người già và chăm sóc da mặt chị em. Dưa chuột được muối chua. Các loại lá thảo dược được sấy khô cho giá trị sử dụng lâu. Các loại ngũ cốc được phơi, tán bột để uống trực tiếp… Với cách thức đó, không chỉ giải bài toán đầu ra của sản phẩm mà còn góp phần nâng cao giá trị sử dụng, giá thành và thời gian sử dụng  nông sản”.

Cùng nỗ lực không để nông sản của mình bị rớt giá hay bỏ phí, chị Nông Thị Thêu ở xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) ngoài bán buôn, bán lẻ măng tây trực tiếp đến người tiêu dùng còn sấy măng tây để làm trà. Làm như vậy, chị Thêu không những cung cấp thêm một thực phẩm có ích cho sức khỏe mà còn tăng thêm thu nhập. Cùng với đó, Phạm Văn Tập ở xã An Hưng (huyện An Dương) phơi, sấy, nghiền nấm linh chi để bán trực tiếp tới người tiêu dùng…  Thạc sĩ Hoàng Sơn Công, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp và chuyển giao công nghệ ngành hàng bán lẻ, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội nông nghiệp hữu cơ Việt Nam chia sẻ: “Chế biến giúp giải quyết đầu ra nông sản. Qua đó, giải bài toán “được mùa mất giá”. Đó cũng là con đường tất yếu để nông sản Việt nâng cao giá trị và chất lượng để đến với thị trường”.

Tin vui đối với người nông dân, Công ty CP Lavifood vừa hoàn tất xây dựng, vận hành nhà máy chế biến rau củ quả công nghệ cao Haphofood tại Cụm Công nghiệp huyện Tiên Lãng. Đây là nhà máy đầu tiên của Lavifood tại khu vực Bắc bộ nhằm thúc đẩy liên kết vùng. Nhà máy không chỉ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế Hải Phòng, tạo công ăn việc làm mà còn giảm thiểu, chấm dứt tình trạng đổ bỏ nông sản vì giá rẻ, rủi ro từ thương lái, giúp nâng cao giá trị nông sản Việt Nam và gia tăng thu nhập bền vững cho người nông dân Hải Phòng nói riêng, nông dân Việt Nam nói chung. Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Lavifood Phạm Ngô Quốc Thắng cho biết: “Hải Phòng có vị thế đắc địa, thuận lợi cả về đường bộ lẫn đường thủy để trở thành trung tâm logistic của chuỗi giá trị ngành rau củ quả. Với nhà máy Haphofood, chúng tôi sẽ dễ dàng hợp tác với nông dân khu vực phía Bắc để phát triển vùng trồng, vận chuyển nguyên liệu đến nhà máy và phân phối sản phẩm, không chỉ bằng đường bộ mà còn cả đường thủy và hàng không”./.