Giải pháp nào giúp cảng biển Hải Phòng giữ vững tốp 20 thế giới?

Duy trì đà tăng trưởng

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng cả về sản lượng hàng hóa thông qua và số lượt tàu cập cảng. Cụ thể, sản lượng hàng hóa đạt 450.000 TEU, tăng 48%; số lượt tàu ra vào cảng đạt 151 chuyến, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, ngày 23/6, cảng đón thành công tàu Mazt Maersk dài 399,2 m, trọng tải 213.970,8 DWT trong điều kiện giảm tải, cập bến an toàn. Đây là tàu có trọng tải lớn nhất từng cập cảng biển Hải Phòng.

Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng Nguyễn Văn Tiến cho biết, năm 2026, Hateco phấn đấu sản lượng khai thác đạt 1,4 triệu TEU. Từ nay đến cuối năm là giai đoạn cao điểm khai thác của cảng. Hateco sẽ tiếp tục đầu tư trang thiết bị, nâng cao năng lực khai thác và chất lượng dịch vụ, qua đó tăng sức cạnh tranh cho cảng nước sâu Lạch Huyện.

6 tháng đầu năm 2026, hoạt động hàng hải thế giới chịu nhiều nhiều tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông và chính sách thuế quan Hoa Kỳ khiến hoạt động xuất, nhập khẩu tăng chậm. Tuy nhiên, khu vực cảng biển Hải Phòng duy trì đà tăng trưởng ấn tượng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng hàng hóa thông qua đạt 60,1 triệu tấn, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số lượt tàu thuyền ra, vào cảng đạt 20.595 lượt, tăng 5%.

Hoạt động khai thác cảng biển của thành phố trong những năm qua luôn duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Đặc biệt, năm 2025, việc đưa vào hoạt động hai bến cảng mới là HTIT và HHIT tại khu bến Lạch Huyện đã góp phần làm cho hoạt động khai thác cảng trở nên sôi động hơn. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp cảng biển Hải Phòng được Ngân hàng Thế giới và Hãng tin Tài chính S&P Global Market Intelligence xếp hạng thứ 13 về chỉ số hiệu quả cảng container toàn cầu (CPPI) năm 2025.

Trên bảng xếp hạng CPPI, cảng biển Hải Phòng ghi nhận bước tiến mạnh về hiệu quả khai thác. Nếu năm 2024, cảng biển Hải Phòng đứng vị trí thứ 30 thì đến năm 2025 vươn lên xếp thứ 13. Cùng với cảng Cái Mép - Thị Vải (thành phố Hồ Chí Minh), khu bến cảng Lạch Huyện là một trong hai cảng nước sâu của Việt Nam đủ năng lực tiếp nhận các tàu container có sức chở lớn nhất thế giới.

Từ Lạch Huyện các chuyến tàu chở hàng đi khắp thế giới và trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng và mạng lưới hàng hải toàn cầu.

Gỡ “nút thắt”, vững vị thế

Sản lượng hàng hóa thông qua khu vực cảng biển thành phố tăng nhanh trong những năm gần đây đã tạo áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng giao thông và dịch vụ cảng. Năm 2025, tổng sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển Hải Phòng đạt hơn 115,6 triệu tấn, trong đó hàng container đạt 8,35 triệu TEU.

Tuy nhiên, hiện khoảng 88% lượng hàng hóa được gom và rút qua cảng bằng đường bộ, trong khi vận tải thủy nội địa chỉ chiếm khoảng 10,5% và đường sắt khoảng 1,5%. Điều này khiến lượng xe container lưu thông trên các tuyến đường, như: quốc lộ 5, quốc lộ 10, đường 356, Đình Vũ - Cát Hải, cầu Tân Vũ - Lạch Huyện… trở nên quá tải. Nguy cơ xảy ra va chạm, tai nạn, ùn tắc giao thông luôn thường trực.

Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng nhận định, với đà tăng trưởng về sản lượng hàng hóa tại khu bến Lạch Huyện như hiện nay, chỉ đến năm 2028 nếu thành phố Hải Phòng không đầu tư xây dựng cầu Tân Vũ - Lạch Huyện 2 thì nguy cơ ùn tắc về giao thông tại cầu này là điều khó tránh khỏi.

Trước đây, hệ thống cảng biển thành phố nằm sâu trong khu vực sông Cấm, Đình Vũ, luồng hàng hải 1 chiều nên tàu thuyền ra, vào phụ thuộc vào thủy triều. Với sự xuất hiện của các bến cảng tại Lạch Huyện, "nút thắt" trong hoạt động khai thác cảng được tháo gỡ. Các tàu trọng tải lớn có thể cập cảng trực tiếp, không cần trung chuyển qua các cảng trung gian hay chờ đợi thủy triều.

Nhưng sự phát triển “nóng” của khu bến Lạch Huyện không gây áp lực lên đường bộ mà khiến hạ tầng hải hàng tại khu vực chưa theo kịp sự phát triển. Việc đồng loạt đưa vào khai thác các bến cảng có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn đặt ra yêu cầu cao hơn về điều phối tàu thuyền, bảo đảm an toàn hàng hải và duy trì sự thông suốt cho toàn bộ khu vực cảng biển Hải Phòng.

Trong khi luồng Lạch Huyện hiện là luồng một chiều, thường xuyên xuất hiện khu vực bồi lắng, thiếu vũng quay tàu. Cùng với đó, tình trạng sa bồi nhanh luồng hàng hải tại khu vực sông Cấm, Đình Vũ, Nam Đình Vũ là thách thức trong việc điều hành giao thông hàng hải.

Lọt vào tốp 20 cảng container hoạt động hiệu quả nhất thế giới đã khó, nhưng giữ vững và tiếp tục cải thiện thứ hạng còn khó hơn. Đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức, đòi hỏi Hải Phòng tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông đường bộ, logistics hậu phương, hạ tầng hàng hải và đẩy mạnh số hóa hoạt động khai thác cảng. Chỉ khi giải quyết tốt những yêu cầu này, cảng biển Hải Phòng mới có thể duy trì và nâng cao vị thế một cách bền vững, hiệu quả.