Giải phóng mặt bằng xây dựng đường giao thông nông thôn mới kiểu mẫu: Linh hoạt phương án hỗ trợ

Tuyến đường ngõ xóm ở thôn An Thạch, xã Kiến Thiết (Tiên Lãng) cơ bản xong phần nền đường.

Các địa phương tích cực vào cuộc

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn, hiện nay, 8 huyện có xã xây dựng thí điểm NTM kiểu mẫu đang tích cực giải phóng mặt bằng. Ban quản lý đầu tư các công trình xây dựng phối hợp với các xã thống kê số hộ hiến đất, kiểm kê các công trình, vật kiến trúc trên đất người dân góp, tặng. Ở một số địa phương, do được nhân dân đồng tình ủng hộ, việc giải phóng mặt bằng khá nhanh, gọn. Ở xã Kiến Thiết (Tiên Lãng) có 4 công trình đường giao thông nông thôn được thi công đợt này. Đây là xã có tiến độ thi công đường NTM kiểu mẫu nhanh nhất thành phố. Đến cuối tháng 10-2020, xã có 2 hạng mục công trình thi công đạt 70- 90% khối lượng công việc. Theo Phó chủ tịch UBND xã Nguyễn Đức Hòa, ngay khi bắt đầu triển khai làm đường giao thông, bà con nhiệt tình ủng hộ. UBND xã phối hợp ngành chức năng thống kê, kiểm đếm vật kiến trúc của 105 hộ có diện tích cần giải phóng mặt bằng để làm các tuyến đường. Đến nay, các hộ bàn giao xong mặt bằng cho các đơn vị thi công, một số hộ đã nhận tiền hỗ trợ vật kiến trúc.

Bên cạnh giải phóng mặt bằng dứt điểm trước khi nhà thầu thi công, một số địa phương lựa chọn phương án triển khai thi công đến đâu sẽ giải phóng mặt bằng đến đó. Ở xã Tân Liên (huyện Vĩnh Bảo), từ cuối tháng 10-2020, xã bắt đầu triển khai thi công tuyến đường từ quốc lộ 10 đến ngã tư Nội Đơn. Toàn tuyến có 67 hộ phải giải phóng mặt bằng, trong đó có 42 hộ có đất ở, 13 hộ đất hành lang, 8 hộ đất nông nghiệp… Do có một số khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng của một số hộ có đất nông nghiệp, đất hành lang tập thể, nên địa phương để lại các hộ này giải quyết sau. 41 hộ có đất ở thống nhất ủng hộ địa phương xây dựng NTM kiểu mẫu nên cán bộ chức năng xã, huyện thẩm định, phê duyệt xong phương án hỗ trợ vật kiến trúc. Giải phóng mặt bằng đến đâu, xã động viên nhà thầu triển khai thi công ngay, đồng thời, tiếp tục cùng các ngành chức năng của huyện tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong giải phóng mặt bằng còn lại.

Vướng mắc về hỗ trợ vật kiến trúc

Trong quá trình giải phóng mặt bằng, bên cạnh thuận lợi, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng gặp khó trong một số trường hợp xác định phương án hỗ trợ di dời vật kiến trúc cho các hộ có đất hiến tặng. Hiện, một số địa phương đề xuất hỗ trợ di dời công trình kiến trúc thông thường trên đất với mức 30-40%, có địa phương đề xuất mức 100% giá trị công trình. Một số địa phương đề xuất không hỗ trợ vật kiến trúc trên đất. Vì vậy, tại các địa phương chưa thống nhất được mức hỗ trợ, chính quyền đang tạm dừng việc hỗ trợ.

Theo phản ánh của một số địa phương, khó khăn nhất hiện nay về hỗ trợ vật kiến trúc là có trường hợp liên quan đến công trình tâm linh hoặc những công trình xây dựng kiên cố như nhà ở nhiều tầng. Giám đốc Ban quản lý các công trình đầu tư xây dựng huyện An Lão Lê Hồng Phong cho biết, trong quá trình cải tạo, nâng cấp tuyến đường từ cổng làng Vị Xuyên đến cuối làng Lai Hạ (xã Tân Dân) việc giải phóng mặt bằng liên quan đến một ngôi mộ cần di chuyển nên chính quyền địa phương, ngành chức năng loay hoay chưa biết sẽ hỗ trợ thế nào cho hợp lý. Chủ tịch UBND xã Đồng Thái (huyện An Dương) Nguyễn Văn Thùy cho biết, triển khai làm đường giao thông nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn, một số tuyến đường liên quan đến hộ dân nhà kiên cố, chi phí hỗ trợ di dời vật kiến trúc lớn nên chưa thể giải phóng ngay mặt bằng. Xã dự định nhà thầu thi công đến đâu sẽ đốc thúc giải phóng mặt bằng đến đó.

Từ thực tế trên, trong cuộc họp kiểm điểm tiến độ xây dựng NTM kiểu mẫu, đồng chí Nguyễn Đình Chuyến, Phó chủ tịch UBND thành phố giao các ngành chức năng và các huyện linh hoạt phương án hỗ trợ tối đa nhất cho người dân có công trình, vật kiến trúc phải di dời. Đối với công trình tâm linh, các địa phương thực hiện hợp tình, hợp lý theo yêu cầu của hộ dân hoặc tổ chức quản lý công trình. Đơn cử, việc hỗ trợ giải phóng mặt bằng liên quan đến các công trình phụ trợ của các tổ chức tôn giáo cần thống nhất với ban quản lý di tích để từ đó quyết định phương án phù hợp.