Giao dịch mua bán vàng từ 5 triệu đồng phải thanh toán không tiền mặt

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký ban hành Nghị định số 390/2026/NĐ-CP ngày 16/10/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Đáng chú ý, ngưỡng giao dịch vàng bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt được điều chỉnh giảm từ 20 triệu đồng xuống còn 5 triệu đồng trong ngày.

Nghị định số 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP ngày 3/4/2012 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc điều chỉnh khoản 10 Điều 4 về nguyên tắc quản lý hoạt động kinh doanh vàng, trong đó quy định cụ thể nghĩa vụ thanh toán không dùng tiền mặt đối với giao dịch mua, bán vàng.

Theo quy định mới, các giao dịch mua, bán vàng có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên trong ngày phải được thanh toán bằng phương thức không dùng tiền mặt. Khách hàng có thể thực hiện thanh toán qua chuyển khoản ngân hàng, quét mã QR, thẻ ngân hàng hoặc ví điện tử. Quy định này có hiệu lực từ ngày 16/10/2026.

Trước đó, theo Nghị định số 232/2025/NĐ-CP, ngưỡng giao dịch vàng phải thanh toán qua tài khoản là từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày. Với quy định mới, mức giá trị giao dịch thuộc diện bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt giảm còn một phần tư so với trước, từ 20 triệu đồng xuống 5 triệu đồng mỗi ngày.

Bên cạnh thay đổi về phương thức thanh toán, Nghị định số 390/2026/NĐ-CP còn điều chỉnh các quy định tại Điều 14 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu.

Cụ thể, doanh nghiệp đã đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và có hợp đồng gia công vàng trang sức, mỹ nghệ với đối tác nước ngoài được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu để thực hiện hợp đồng và xuất khẩu sản phẩm gia công. Việc cấp phép được thực hiện khi nhu cầu nhập khẩu vàng nguyên liệu phù hợp với nội dung hợp đồng gia công đã ký kết với phía nước ngoài.

Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu hằng năm dựa trên năng lực sản xuất, tình hình thực hiện hợp đồng gia công hoặc hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ, cùng báo cáo về kết quả xuất khẩu các sản phẩm này trong năm trước đó.

Nghị định cũng quy định rõ hơn phạm vi thanh tra, kiểm tra của Ngân hàng Nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh vàng. Theo đó, cơ quan này thực hiện chức năng thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động sản xuất vàng miếng; kinh doanh mua, bán vàng miếng; xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu. Nội dung kiểm tra còn bao gồm việc tuân thủ các quy định về cấp phép, hạn mức, chế độ báo cáo, hoạt động mua, bán, sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu và hoạt động kinh doanh vàng thuộc phạm vi quy định tại khoản 9 Điều 4 của Nghị định.

Một điểm mới khác là Nghị định số 390/2026/NĐ-CP bãi bỏ toàn bộ các quy định về hoạt động sản xuất, gia công và mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ. Văn bản có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16/10/2026.

Đối với giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ đã được Ngân hàng Nhà nước cấp trước thời điểm nghị định có hiệu lực, loại giấy tờ này không còn là điều kiện bắt buộc để tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.

Với các hồ sơ đề nghị cấp mới hoặc sửa đổi, bổ sung giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ đã nộp trước ngày nghị định có hiệu lực nhưng chưa được giải quyết, Ngân hàng Nhà nước sẽ chấm dứt việc xử lý và thông báo cho tổ chức, cá nhân đã nộp hồ sơ. Khoản phí, lệ phí đã nộp, nếu có, được xử lý theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.

Trong khi đó, các giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu vàng; giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm; hạn mức xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu đã được Ngân hàng Nhà nước cấp hoặc xác định trước thời điểm nghị định có hiệu lực vẫn tiếp tục được thực hiện theo nội dung và thời hạn đã ghi. Quy định này được áp dụng trừ trường hợp giấy phép hoặc hạn mức bị điều chỉnh, thu hồi theo quy định pháp luật.

Sau ngày nghị định có hiệu lực, việc cấp mới, sửa đổi, bổ sung hoặc gia hạn các giấy phép và hạn mức nêu trên sẽ được thực hiện theo những quy định mới tại Nghị định số 390/2026/NĐ-CP.