Giò, chả làng Bói mở rộng đường tiêu thụ

Giữ trọn hương vị

Nhắc đến giò, chả Tân Hương, hay còn gọi là giò, chả làng Bói, người dân địa phương không khỏi tự hào. Nghề làm giò, chả ở đây có từ nhiều đời. Từ những bếp củi đỏ lửa quanh năm, các thế hệ nối tiếp nhau gìn giữ bí quyết gia truyền, tạo nên hương vị riêng khó trộn lẫn.

Theo những người cao tuổi trong làng, trước đây giò được làm hoàn toàn thủ công. Thịt lợn giã tay trong cối đá, gói bằng lá chuối tươi, luộc trong nồi gang trên bếp củi. Mỗi dịp giáp Tết, cả làng rộn ràng tiếng chày giã thịt, tiếng gọi nhau í ới. Giò, chả khi ấy chủ yếu phục vụ trong xã, trong huyện nhưng sớm tạo dựng được tiếng thơm nhờ chất lượng và sự chỉn chu.

Trải qua thời gian, phương thức sản xuất có nhiều thay đổi, song tinh thần giữ nghề, giữ vị truyền thống vẫn được đặt lên hàng đầu. Hiện làng Bói có khoảng 100 hộ làm nghề, có gia đình mỗi ngày bán vài chục cân, có hộ tiêu thụ cả tạ sản phẩm. Nghề không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn là niềm tự hào của người dân địa phương.

Bước ngoặt đến vào năm 2022, khi Công ty TNHH Tổng công ty Nông sản Việt tại xã Vĩnh Lại xây dựng sản phẩm “Giò lợn Tân Hương” tham gia Chương trình OCOP. Từ đây, giò, chả làng Bói dần được định vị là sản phẩm hàng hóa có thương hiệu.

Cùng thời điểm, nhiều cơ sở sản xuất trên địa bàn cũng đăng ký tham gia OCOP. Chị Nguyễn Thị Liên, chủ cơ sở giò, chả OCOP Việt Liên (thôn 6, xã Vĩnh Lại) cho biết: “Chúng tôi sinh ra ở làng nghề nên hiểu rõ giá trị của giò, chả làng Bói. Trước đây sản phẩm chủ yếu tiêu thụ nhỏ lẻ, chưa có thương hiệu rõ ràng. Khi tham gia xây dựng sản phẩm OCOP, chúng tôi xác định phải làm bài bản hơn, từ bao bì, nhãn mác đến quy trình sản xuất để người tiêu dùng yên tâm và biết đến nhiều hơn”.

Hiện xã Vĩnh Lại có 19 sản phẩm OCOP đạt 3 sao và 4 sao, trong đó 16 sản phẩm chế biến từ thịt như giò lợn, chả quế, dăm bông, giò tai, mọc, xúc xích… Những năm gần đây, các sản phẩm này không chỉ tiêu thụ tốt tại địa phương mà còn mở rộng ra nhiều tỉnh, thành phố lân cận, thậm chí vào thị trường miền Nam.

Khẳng định thương hiệu

Điểm làm nên thương hiệu giò lợn Tân Hương chính là sự khắt khe trong từng công đoạn sản xuất, đặc biệt ở khâu lựa chọn nguyên liệu. Thịt làm giò phải là thịt mông tươi, dẻo, vừa mới mổ, còn độ nóng. Khi sơ chế, thịt được thái nhỏ, loại bỏ hoàn toàn gân để bảo đảm miếng giò khi cắt ra có bề mặt mịn, đẹp.

Anh Nguyễn Văn Ngọc, người có nhiều năm gắn bó với nghề, cho biết: “Làm giò quan trọng nhất là thịt và mắm. Thịt không tươi thì giò không dẻo; mắm không ngon thì giò không thơm. Người thợ phải có kinh nghiệm nêm nếm, xay đúng độ thì giò mới quánh và dai tự nhiên”.

Sự phát triển của nghề kéo theo những thay đổi tích cực về quy mô và cách thức sản xuất. Mỗi cơ sở hiện tạo việc làm cho 2 - 10 lao động địa phương. Nhiều hộ đã đầu tư máy xay giò, nồi điện, máy hấp, máy nướng, máy nhồi thịt… Các khâu được bán tự động hóa, vừa nâng cao năng suất, vừa bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, thân thiện môi trường. “Chúng tôi đã thay thế hoàn toàn phương pháp luộc bằng củi bằng nồi điện công suất lớn. Sản phẩm sau khi hấp được hút chân không nên bảo quản tốt hơn, thuận tiện vận chuyển đi xa. Tuy hiện đại hóa sản xuất, nhưng bí quyết chọn thịt, nêm mắm, điều chỉnh độ quánh dẻo vẫn do người thợ trực tiếp thực hiện”, chị Nguyễn Thị Liên cho biết.

Để giò, chả Tân Hương có chỗ đứng vững chắc hơn, một số hộ đã tính đến việc liên kết, xây dựng thương hiệu chung cho làng nghề. Ông Nguyễn Văn Hướng, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lại cho biết, muốn sản phẩm vươn xa cần có sự liên kết chặt chẽ giữa các hộ. Thời gian tới, địa phương khuyến khích thành lập tổ hợp tác hoặc hợp tác xã để cùng quảng bá, nâng cao giá trị và bảo vệ thương hiệu.

Trong bối cảnh thị trường thực phẩm cạnh tranh ngày càng gay gắt, sản phẩm truyền thống muốn đứng vững không chỉ cần hương vị mà còn phải bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp. Với nền tảng nghề lâu đời cùng sự chủ động đổi mới, giò, chả làng Bói đang từng bước khẳng định thương hiệu, góp phần nâng tầm giá trị sản phẩm đặc trưng của địa phương.