Truyền thống tôn sư trọng đạo được các thế hệ học trò ở Hải Phòng gìn giữ, lan tỏa qua những nghĩa tình thầy trò bền chặt với thời gian.

Dù đã trở thành giáo viên Trường THPT chuyên Trần Phú, tiếp nối sự nghiệp “chèo đò” đưa học trò đến bến bờ tri thức hơn 20 năm, nhưng mỗi dịp 20/11, cô giáo Vũ Thị Hường lại trở về thăm thầy cô năm xưa, thăm lại mái trường THPT Thái Phiên - nơi lưu giữ những năm tháng học trò của mình. Và lần nào cũng vậy, người giáo viên hôm nay lại trở thành cô học trò nhỏ ngày nào, vẹn nguyên sự kính yêu, lễ phép khi đứng trước người từng dìu dắt mình.
Với chị Nguyễn Thị Thanh Phương đang sinh sống tại thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 luôn gợi nhớ về mái trường xưa. Dù cuộc sống, công việc ở xa, mỗi dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam, chị lại háo hức mong chờ ngày được trở về thăm trường, gặp lại thầy cô. Khoảng cách địa lý không làm vơi đi tình cảm dành cho những người đã dạy dỗ, nâng bước mình trên hành trình trưởng thành.

Tình cảm ấy càng thêm sâu sắc khi nhìn lại những năm tháng gian khó của các thế hệ học trò đi trước. Với ông Nguyễn Hoàng Anh, cựu học sinh khóa 1977 - 1980, thuộc thế hệ thứ hai của Trường THPT An Lão, ký ức về mái trường luôn vẹn nguyên.
Mỗi lần trở về thăm trường, dù khi ấy đang đảm nhiệm cương vị lãnh đạo cấp cao, dường như khoảng cách về thời gian và vị trí công tác đều được xóa nhòa. Chỉ còn lại tình cảm của cậu học trò năm nào dành cho thầy cô và mái trường thân yêu. Bởi với ông, dù cuộc đời có nhiều đổi thay nhưng nghĩa tình với nơi đã chắp cánh cho những ước mơ đầu đời vẫn còn nguyên vẹn.
Bồi hồi trở lại chốn xưa, những ký ức về một thời gian khó lại ùa về. Đó là những năm tháng cái đói, cái nghèo hiện diện trong từng mái nhà, lớp học. Thầy cô mỗi tháng chỉ có 13 cân lương thực, phần lớn phải độn sắn, độn ngô. Trường lớp đơn sơ với mái tranh, vách đất, mùa mưa dột, mùa đông gió lạnh buốt.
Thế nhưng, trong hoàn cảnh khó khăn ấy, phẩm chất cao đẹp, lòng yêu nghề và tinh thần vượt khó của những người thầy vẫn luôn sáng ngời. Thầy cô bền bỉ bám trường, bám lớp; ngoài giờ lên lớp còn nuôi lợn, trồng rau, cấy lúa cải thiện cuộc sống. Không một lời than vãn, chỉ có sự tận tụy, hy sinh và niềm tin vào sức mạnh của con chữ, vào tương lai tươi sáng hơn của các thế hệ học trò.
Nhờ sự tận tâm của thầy cô, nhiều học sinh trong khóa của ông thi đỗ vào các Trường Đại học Bách khoa, Ngoại thương, Hàng hải, các trường quân sự; có người được chọn đi du học Liên Xô (cũ), sau này trở thành kỹ sư, bác sĩ, nhà giáo, đóng góp cho xã hội. Có những người đã gác bút nghiên, lên đường bảo vệ Tổ quốc nơi biên cương và mãi mãi không trở về...

Theo bà Đặng Thuý Liên, nguyên Phó Chủ tịch Hội Cựu giáo chức thành phố, nghề dạy học luôn được xã hội tôn vinh là nghề cao quý bởi thành quả lao động của người thầy chính là những con người được đào tạo, trưởng thành và đóng góp cho xã hội. Bởi vậy, truyền thống “tôn sư trọng đạo” không chỉ thể hiện sự kính trọng đối với mỗi nhà giáo mà còn là sự trân trọng đối với sứ mệnh “trồng người”.
Tại Hải Phòng, gần 70.000 giáo viên đang ngày ngày miệt mài trên bục giảng, ở tất cả cấp học, bậc học. Bằng tâm huyết, trách nhiệm và nỗ lực vượt qua khó khăn, đội ngũ nhà giáo góp phần quan trọng tạo nên những bước phát triển của giáo dục thành phố.
Nhiều năm liền, Hải Phòng duy trì vị trí trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về chất lượng giáo dục, với thành tích nổi bật trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế, khu vực và kết quả tuyển sinh đại học. Đằng sau những thành quả ấy là sự tận tụy, bền bỉ của các thế hệ cán bộ quản lý, giáo viên.
Trong bối cảnh giáo dục đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện, vai trò của người thầy tiếp tục được đặt ra với những đòi hỏi cao hơn. Phương pháp dạy học chuyển từ chú trọng truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực người học, lấy học sinh làm trung tâm. Song, dù cách thức truyền đạt có đổi thay, người thầy vẫn giữ vai trò quan trọng trong dẫn dắt, khơi mở tư duy, bồi dưỡng nhân cách và nuôi dưỡng khát vọng cho học trò.
Chủ tịch Hội Cựu giáo chức thành phố Lê Hoàng Việt cho rằng để truyền thống “tôn sư trọng đạo” tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa, mỗi nhà giáo cần không ngừng học tập, rèn luyện, giữ gìn phẩm chất, nhân cách và trở thành tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
Với mỗi học sinh, món quà ý nghĩa dành tặng thầy cô chính là sự chăm ngoan, tinh thần ham học hỏi, ý thức rèn luyện và nỗ lực trưởng thành, để những tri thức, bài học được trao truyền tiếp tục được vận dụng, đóng góp cho quê hương, đất nước.
BÙI HẠNH