Giúp con trẻ tự lập để trưởng thành

Làm quen với kỷ luật

Đối với nhiều bậc phụ huynh, việc để con tự đối mặt với thử thách chưa bao giờ là điều dễ dàng. Tuy nhiên, nhìn đứa con vốn được cưng chiều từ nhỏ bỗng chốc tự lập, biết lo toan lại là niềm hạnh phúc không gì sánh bằng.

Chị Nguyễn Thu Hương (38 tuổi, ở phường Ngô Quyền) chia sẻ về quyết định gửi cậu con trai 10 tuổi tham gia chương trình Học kỳ Quân đội tại Cung Văn hóa Thanh thiếu nhi Hải Phòng tổ chức vào tháng 6 vừa qua: “Ở nhà, cháu đi học về là có bà ngoại chuẩn bị sẵn quần áo, cơm nước. Tôi rất lo con thiếu kỹ năng sống cơ bản. Vì thế, dù xót con, tôi vẫn quyết tâm đăng ký cho cháu đi trải nghiệm một thời gian”.

Những ngày đầu, con trai của chị Hương chật vật với việc phải thức dậy từ 5 giờ sáng, tự gấp chăn màn vuông vức như "bánh chưng", tự giặt quần áo và rửa bát sau mỗi bữa ăn. Thế nhưng, sự nghiêm khắc của môi trường quân đội đã mang lại quả ngọt. Ngày đón con về, chị Hương rất mừng khi thấy con đen nhẻm đi nhưng rắn rỏi, chủ động xách ba lô giúp mẹ và tự giác dọn dẹp phòng ngủ ngay khi về đến nhà.

Một số trung tâm phát triển kỹ năng ở Hải Phòng còn mở các lớp học ngắn hạn về sơ cứu, phòng, chống tai nạn thương tích hay kỹ năng sinh tồn khi đi rừng, đi biển cũng thu hút đông đảo phụ huynh cho học sinh tham gia. Tại đây, trẻ được đặt vào các tình huống giả định như mất điện, lạc đường, hoặc gặp người lạ để học cách bình tĩnh xử lý.

Em Trần Minh Khang (12 tuổi, ở phường Hồng Bàng) hào hứng kể lại: “Con thích nhất là buổi học nhóm bếp và nấu cơm trong lớp kỹ năng do Trung tâm Phát triển kỹ năng Smile tổ chức. Trước đây con nghĩ nấu ăn rất dễ vì mẹ làm vèo cái là xong, nhưng khi tự làm con mới biết để nấu một bữa cơm không đơn giản chút nào. Bây giờ về nhà con đã có thể tự cắm cơm và rán trứng giúp mẹ rồi”.

Chính việc bước ra khỏi "vùng an toàn", xa rời vòng tay bao bọc của gia đình đã kích hoạt bản năng tự xoay xở của đứa trẻ, giúp trẻ nhận ra mình có thể tự lực làm được nhiều điều hơn bản thân vẫn nghĩ.

Trường học ngay trong nếp nhà

Bên cạnh việc gửi con đến các trung tâm hay khóa học đắt đỏ, nhiều phụ huynh Hải Phòng lựa chọn một giải pháp thực tế và bền vững hơn: biến chính ngôi nhà của mình thành không gian rèn luyện. Kỹ năng tự lập không phải là điều gì đó đao to búa lớn, mà nó bắt đầu từ chính những việc nhỏ hằng ngày trong gia đình.

Anh Vũ Hoàng Nam (42 tuổi, kỹ sư đóng tàu, sống tại phường Lê Chân) đã cùng vợ thiết kế một “bảng nhiệm vụ mùa hè” cho hai cô con gái (8 tuổi và 11 tuổi). Bảng nhiệm vụ bao gồm các công việc vừa sức như: tự gấp quần áo, quét nhà, tưới cây và chuẩn bị các món ăn đơn giản. Mỗi nhiệm vụ hoàn thành xuất sắc sẽ được tích điểm để đổi lấy những phần thưởng tinh thần như một chuyến đi chơi hoặc một cuốn sách yêu thích.

Anh Nam chia sẻ quan điểm của mình: “Rèn con tự lập ngay tại nhà đòi hỏi bố mẹ phải cực kỳ kiên nhẫn. Giao việc cho con thì ban đầu chắc chắn sẽ bừa bộn hơn, con lau nhà có thể chưa sạch, rửa bát có thể bị sứt mẻ. Nếu bố mẹ sốt ruột rồi làm thay, con sẽ mãi phụ thuộc. Tôi chấp nhận để con làm sai rồi hướng dẫn lại, miễn là con có ý thức tự làm phần việc của mình”.

Việc rèn luyện cho trẻ tính tự lập, biết làm việc nhà, chia sẻ và tự chịu trách nhiệm không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho cha mẹ mà còn là nền tảng cốt lõi để hình thành một nhân cách vững vàng cho trẻ. Khi tự lo được cho bản thân và đỡ đần cha mẹ, trẻ không chỉ thấu hiểu giá trị của lao động mà còn nuôi dưỡng lòng biết ơn và sự thấu cảm với gia đình. Những thói quen nhỏ như dọn dẹp phòng hay phụ nấu ăn giúp kích thích tư duy sắp xếp, tăng khả năng xoay xở và biến trách nhiệm thành một bản năng tự nhiên thay vì sự ép buộc.

Rèn luyện trong dịp hè không làm mất đi tuổi thơ của trẻ, mà ngược lại trang bị cho các con sự tự tin, bản lĩnh để trưởng thành kiên cường và biết sống yêu thương hơn.