Gỡ 'điểm nghẽn' từ dữ liệu số

Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vừa ban hành Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. Trong 10 nhóm vấn đề được xác định cần tập trung tháo gỡ, dữ liệu số được xem là một trong những nội dung cốt lõi. Bởi dù hạ tầng có hiện đại, nền tảng có tiên tiến đến đâu, nếu dữ liệu chưa đồng bộ, chưa kết nối và chưa được khai thác hiệu quả thì chuyển đổi số khó mang lại giá trị thực chất.

Thực tế cho thấy, nhiều cơ quan đã xây dựng cơ sở dữ liệu, đầu tư phần mềm, triển khai nhiều ứng dụng phục vụ công tác quản lý. Tuy nhiên, còn tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu liên thông. Có những thông tin người dân đã cung cấp nhưng vẫn phải kê khai nhiều lần khi thực hiện thủ tục hành chính; một số hệ thống được đầu tư nhưng chưa phát huy hiệu quả do thiếu dữ liệu hoặc dữ liệu chưa được chuẩn hóa. Điều đó không chỉ gây lãng phí nguồn lực mà còn làm giảm niềm tin của người dân vào hiệu quả của chuyển đổi số.

Điểm đáng chú ý trong Kế hoạch hành động 100 ngày là yêu cầu ưu tiên dùng chung, tích hợp, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu; không đầu tư mới những hệ thống có chức năng trùng lặp. Một nhiệm vụ chỉ được xác nhận hoàn thành khi sản phẩm thực sự đi vào vận hành, có dữ liệu, có người sử dụng và bước đầu phát huy hiệu quả. Đây là cách tiếp cận mới, chuyển từ đánh giá theo tiến độ sang đánh giá bằng kết quả thực tế.

Đối với Hải Phòng, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi thành phố đang vận hành chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính. Quy mô quản lý lớn hơn, dữ liệu về dân cư, đất đai, doanh nghiệp, giáo dục, y tế, an sinh xã hội... ngày càng nhiều. Nếu các cơ sở dữ liệu không được chuẩn hóa và kết nối đồng bộ, việc giải quyết công việc sẽ mất nhiều thời gian, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Thời gian qua, Hải Phòng đã có nhiều bước tiến trong xây dựng chính quyền số, phát triển dịch vụ công trực tuyến, số hóa hồ sơ và ứng dụng công nghệ trong hoạt động quản lý. Nhiều địa phương cũng chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ xử lý công việc, nâng cao hiệu quả điều hành. Tuy nhiên, để chuyển đổi số thực sự tạo ra đột phá, điều quan trọng không chỉ là đầu tư thêm phần mềm hay thiết bị, mà là xây dựng được hệ thống dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống", được cập nhật thường xuyên và sẵn sàng chia sẻ giữa các cơ quan theo quy định.

Có thể nói, dữ liệu ngày nay đã trở thành một nguồn tài nguyên đặc biệt. Khi được quản trị tốt, dữ liệu sẽ giúp cơ quan quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Ngược lại, nếu dữ liệu thiếu đồng bộ, mỗi nơi quản lý một kiểu thì chuyển đổi số sẽ khó đạt mục tiêu như kỳ vọng.

100 ngày không phải khoảng thời gian dài, nhưng nếu giải quyết được "điểm nghẽn" về dữ liệu số, hiệu quả mang lại sẽ có ý nghĩa lâu dài. Với Hải Phòng, đây cũng là cơ hội để tiếp tục hoàn thiện nền tảng chính quyền số, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới. Bởi chuyển đổi số chỉ thành công khi dữ liệu thực sự trở thành nền tảng của quản trị hiện đại và phục vụ tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp.