Trước nhu cầu hưởng thụ đời sống tinh thần ngày càng cao của người dân, nhiều địa phương đánh giá mức chi cho hoạt động văn hóa, thông tin, thể thao còn hạn chế.
Chuẩn bị kỳ họp thường lệ cuối năm HĐND thành phố khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố giám sát tình hình thực hiện định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương để xây dựng phương án phân bổ năm 2027 phù hợp thực tiễn.
Qua giám sát, nhiều xã, phường phản ánh mức chi sự nghiệp văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao cấp xã còn bất cập, gây khó khăn trong quản lý, đầu tư các thiết chế văn hóa cơ sở.
Là địa bàn trung tâm huyện Vĩnh Bảo cũ, xã Vĩnh Bảo hiện có quy mô dân số 45.332 người (năm 2025). Sau sáp nhập, xã tiếp nhận toàn bộ hệ thống hạ tầng, cơ sở vật chất và thiết chế văn hóa, thể thao quy mô lớn của huyện cũ. Trong khi quy mô quản lý tăng, nguồn lực hạn chế, chi phí duy tu, vận hành lớn nhưng ngân sách bố trí còn eo hẹp.
Tương tự, UBND xã Tiên Lãng phản ánh định mức chi sự nghiệp văn hóa, thể thao, môi trường và hoạt động xã hội còn thấp so với nhu cầu thực tế. Những xã không tiếp nhận thiết chế văn hóa từ cấp huyện cũ lại gặp khó khăn về kinh phí đầu tư xây dựng, thiếu công trình phục vụ nhân dân.
Đây cũng là thực trạng chung tại nhiều xã, phường ở Hải Phòng sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. "Bài toán" đặt ra với sự trái ngược khi đơn vị hành chính cấp xã được thừa hưởng thiết chế văn hoá từ cấp huyện cũ gặp khó khăn trong kinh phí quản lý, duy tu, bảo dưỡng, trong khi những đơn vị còn lại thì loay hoay, gặp khó khăn vì thiếu kinh phí đầu tư xây dựng, mở rộng, nâng cao chất lượng các thiết chế và các hoạt động văn hoá ở cơ sở.
Với thiết chế văn hoá ở thôn, tổ dân phố, nhiều địa phương cũng phản ánh những khó khăn. Đặc biệt, thành phố vừa thực hiện sắp xếp, sáp nhập 3.086 thôn, tổ dân phố còn 1.723 thôn, tổ dân phố. Sau sáp nhập, nhiều thôn, tổ dân phố có quy mô lớn nhưng chưa có thiết chế văn hóa hoặc cơ sở vật chất không đáp ứng yêu cầu.
Các phường Hải Dương, Hải An, Tân Hưng và các xã Hùng Thắng, Mao Điền, Vĩnh Hải đề nghị thành phố rà soát tổng thể hiện trạng thiết chế văn hóa cơ sở, xác định nhu cầu đầu tư, cải tạo, sửa chữa để ưu tiên bố trí vốn đầu tư công. Trước mắt, cần tập trung vào các thôn, tổ dân phố quy mô lớn và công trình xuống cấp, không đáp ứng nhu cầu sử dụng; đồng thời xem xét chuyển đổi trụ sở làm việc cũ sau sắp xếp thành nhà văn hóa.
Không chỉ áp lực về hạ tầng, kinh phí duy trì hoạt động văn hóa, thể thao, tuyên truyền và sinh hoạt cộng đồng tại thôn, tổ dân phố cũng còn nhiều khó khăn.
UBND xã Hùng Thắng cho biết kinh phí duy trì các hoạt động này chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là nhu cầu bảo dưỡng, sửa chữa thiết chế văn hóa, nhà văn hóa thôn.
UBND xã Kiến Hải phản ánh mức hỗ trợ hoạt động cho các Ban Công tác mặt trận, đoàn thể ở thôn còn thấp, đề nghị tăng định mức chi cho lực lượng cơ sở, nâng mức hỗ trợ kinh phí hoạt động của thôn, tổ dân phố.
Làm việc với Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố, lãnh đạo UBND phường Hải An cho biết kinh phí hỗ trợ thực hiện các cuộc vận động, phong trào tại thôn, tổ dân phố theo Nghị quyết 30/2025/NQ-HĐND còn bất cập. Cụ thể, mức hỗ trợ thôn, tổ dân phố dưới 700 hộ là 5 triệu đồng/năm; trên 700 hộ là 6 triệu đồng/năm. Đây là mức chi thấp so với nhu cầu thực tế. Khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ dân phố trực tiếp phối hợp thực hiện nhiều nhiệm vụ theo chỉ đạo của thành phố, Đảng ủy, Ủy ban MTTQ Việt Nam và UBND phường.
Bên cạnh đó, lực lượng này còn tổ chức các hoạt động văn hóa - xã hội nhân dịp những ngày lễ lớn của đất nước, thành phố. Vì vậy, kinh phí theo Nghị quyết 30/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố chưa bảo đảm yêu cầu hoạt động, ảnh hưởng chất lượng các hoạt động văn hóa cơ sở sau sáp nhập.
Những phản ánh, kiến nghị của địa phương đã được Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố tiếp thu, làm cơ sở để thành phố cân đối nguồn lực, xây dựng dự toán ngân sách năm 2027 và các giai đoạn tiếp theo. Việc dự toán phân bổ ngân sách ngay từ đầu năm có vai trò quyết định với quá trình triển khai thực hiện trong cả năm.
Trong bối cảnh nguồn lực của thành phố còn hạn chế với nhiều nhiệm vụ chi quan trọng, việc quan tâm mức chi cho phát triển văn hóa, thông tin, thể thao sau sáp nhập cũng cần được lưu tâm để từng bước nâng cao chất lượng đời sống văn hoá, tinh thần của người dân trên địa bàn thành phố sau sáp nhập. Nội dung này dự kiến sẽ được xem xét tại Kỳ họp thường lệ cuối năm HĐND thành phố Hải Phòng khoá XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 sắp tới và cũng là nội dung mà nhiều cử tri, nhân dân quan tâm, kỳ vọng.
PHONG TUYẾT
