Gỡ khó trong quản lý, sử dụng quỹ nhà tự quản

Phần lớn quỹ nhà này được xây dựng từ những thập niên 60 - 70 của thế kỷ trước.

Từ tháng 10/2018, UBND thành phố có Quyết định số 31/2018/QĐ-UBND quy định về việc chuyển giao, tiếp nhận nhà ở thuộc sở hữu nhà nước do các cơ quan, đơn vị tự quản trên địa bàn thành phố chuyển giao sang Sở Xây dựng. Tuy nhiên, trong số này, Công ty TNHH một thành viên Quản lý nhà cũng chỉ mới quản lý 3.012 căn, còn 2.080 căn hộ chưa được tiếp nhận, quản lý.

Số căn hộ chưa được tiếp nhận do nhiều cơ quan đơn vị là chủ quản quỹ nhà không hợp tác trong chuyển giao quỹ nhà tự quản hoặc đã giải thể không còn hoạt động hoặc chuyển sang mô hình doanh nghiệp khác, không còn hoạt động trên địa bàn thành phố… Bên cạnh đó, một số hộ sử dụng chưa đồng thuận việc đưa căn hộ gia đình vào diện Nhà nước quản lý ký hợp đồng thuê. Một số người cho rằng đang sử dụng nhà tự quản đã được cơ quan chủ quản nhà ở trước đây thanh lý và nhiều hộ đã phá dỡ nhà cũ, tự xây dựng, cải tạo nhà ở mới.

Đáng lo là nhiều khu nhà ở thanh lý hiện xuống cấp, trong đó có cả nhà nguy hiểm cấp độ D, cấp độ nguy hiểm nhất. Và khi nhà tự quản chưa được bàn giao, hộ dân sử dụng thực tế chỉ có thể chuyển nhượng “viết tay” mang nhiều rủi ro, cũng như không đủ căn cứ pháp lý để được cấp giấy phép xây dựng.

Qua nhiều cuộc tiếp xúc với đại biểu HĐND các cấp, cử tri kiến nghị cần có giải pháp tháo gỡ để bảo đảm quyền lợi người sử dụng nhà, đất. Nếu không bàn giao thì theo quy định pháp luật, cơ quan chức năng của thành phố không thể thực hiện các quyền về quản lý như quyền cho thuê, quyền bán nhà thuộc tài sản công cho người dân. Người sử dụng sẽ không thể có đầy đủ các quyền quản lý, sử dụng nhà ở của mình theo quy định.

Với quyết tâm tháo gỡ bằng được những vướng mắc, bảo đảm quyền lợi người sử dụng quỹ nhà tự quản, Sở Xây dựng vừa đề xuất giải pháp phù hợp. Sở đề xuất phân loại nhà ở tự quản thành 3 loại để tiếp nhận, quản lý.

Đối với cơ quan, đơn vị có nhà ở tự quản phải gửi hồ sơ đề nghị bàn giao về Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Kinh doanh nhà. Đơn vị này tổng hợp, báo cáo sở Xây dựng và trình UBND thành phố tiếp nhận. Trường hợp cơ quan, đơn vị đã giải thể, phá sản, bán doanh nghiệp thì cơ quan, đơn vị bàn giao là cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp của những đơn vị này.

Đối với những hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng nhà ở tự quản mà không còn cơ quan quản lý, chưa có quyết định thanh lý thì UBND cấp xã, nơi có nhà tự quản có trách nhiệm tổng hợp, đề xuất UBND thành phố tiếp nhận.

Trường hợp cơ quan, đơn vị quản lý nhà ở tự quản không phối hợp việc lập hồ sơ bàn giao (do thay đổi cơ cấu doanh nghiệp, thay đổi nhân sự quản lý hoặc không còn lưu trữ hồ sơ gốc) thì UBND cấp xã (nơi có nhà ở tự quản) lập biên bản làm việc với cơ quan, đơn vị đang quản lý nhà ở tự quản để xử lý như trường hợp nhà ở không còn cơ quan quản lý.

Trên cơ sở Luật Nhà ở năm 2023 và từ đề xuất của Sở Xây dựng, UBND thành phố đang xem xét ban hành quyết định quy định về việc chuyển giao, tiếp nhận nhà ở thuộc tài sản công do các cơ quan, đơn vị tự quản đang quản lý trên địa bàn thành phố Hải Phòng, thay thế Quyết định số 31/2018/QĐ-UBND.

Câu chuyện hơn 2.000 căn nhà tự quản đang được tìm phương án tháo gỡ, giải quyết dứt điểm về công tác quản lý cho thấy quyết tâm cao của thành phố để bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của người dân. Điều đó cũng cho thấy những chủ trương, quyết định của thành phố luôn xuất phát từ thực tiễn, tháo gỡ vướng mắc để đáp ứng nguyện vọng chính đáng và được người dân mong đợi, để "an cư lập nghiệp", để đô thị thành phố ngày càng khang trang, hiện đại hơn.