Gỡ 'nút thắt' chuyển giao nhà máy nước mini, nâng cao chất lượng nước sạch

Còn nhiều bất cập

Xã Tân Minh có 4 nhà máy nước mini đang hoạt động, sử dụng nguồn nước từ hệ thống kênh thủy nông nên chịu tác động của hạn hán, xâm nhập mặn và ô nhiễm môi trường.

Phó Chủ tịch UBND xã Tân Minh Nguyễn Quyết Thắng cho biết, thực hiện chủ trương dừng hoạt động các nhà máy nước mini kém chất lượng của UBND thành phố Hải Phòng (cũ), địa phương đã dừng nhà máy nước Cấp Tiến và chuyển vùng cấp nước cho Công ty CP Cấp nước Hải Phòng phục vụ 9/27 thôn. Tuy nhiên, 4 nhà máy còn lại đều có quy mô nhỏ, có thời điểm chất lượng nước chưa đạt quy chuẩn và chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng, khiến người dân nhiều lần kiến nghị chấm dứt hoạt động, sớm chuyển sang nguồn nước bảo đảm hơn.

Tại xã Vĩnh Thịnh, theo Phó Chủ tịch UBND xã Phạm Ngọc Điệp, 100% số hộ đang sử dụng nước từ Nhà máy nước Vĩnh Bảo do Công ty CP Cấp nước Hải Phòng vận hành và 3 nhà máy nước mini gồm Dũng Tiến 2, Vĩnh Long 2, Thắng Thủy. Tuy nhiên, các nhà máy nước mini vẫn tồn tại tình trạng nước đục, áp lực yếu, không bảo đảm cấp nước lên các tầng cao. Từ năm 2025, địa phương nhiều lần vận động chủ Nhà máy nước Thắng Thủy chấm dứt hoạt động để chuyển sang nguồn nước từ các nhà máy quy mô lớn nhưng gặp khó do giá trị tài sản còn lại ước hơn 4 tỷ đồng, vượt khả năng hỗ trợ của địa phương. Tháng 3/2026, người dân tiếp tục phản ánh chất lượng nước của Nhà máy nước mini Dũng Tiến; kết quả kiểm tra cho thấy mẫu nước tại hộ dân có độ đục vượt ngưỡng cho phép.

Qua giám sát chuyên đề “Công tác quản lý nhà nước về tình hình sản xuất và cung cấp nước sạch trên địa bàn thành phố” tại 2 phường Hòa Bình và Lưu Kiếm, đoàn công tác Ban Đô thị HĐND thành phố ghi nhận địa bàn còn 10 nhà máy nước mini hoạt động. Nguồn nước thô từ sông Giá và kênh Hòn Ngọc tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm, trong khi nhiều nhà máy quy mô nhỏ, công nghệ xử lý hạn chế, hệ thống đường ống xuống cấp, việc kiểm tra và xử lý vi phạm chưa kịp thời. Các địa phương đang chờ thành phố tháo gỡ vướng mắc để dừng hoạt động các nhà máy kém chất lượng và chuyển giao cho đơn vị đủ năng lực.

Sớm tháo gỡ vướng mắc

Tại các cuộc giám sát chuyên đề “Công tác quản lý nhà nước về tình hình sản xuất và cung cấp nước sạch trên địa bàn thành phố” của Ban Đô thị HĐND thành phố, nhiều địa phương kiến nghị thành phố sớm có giải pháp chuyển đổi vùng cấp nước, thay thế các nhà máy nước mini không còn đáp ứng yêu cầu.

UBND xã Vĩnh Thịnh đề nghị thành phố chỉ đạo Công ty CP Cấp nước Hải Phòng phối hợp các đơn vị liên quan thẩm định giá trị tài sản còn lại của các nhà máy nước mini có nhu cầu chuyển nhượng, làm cơ sở mở rộng vùng cấp nước sạch đến toàn bộ 27 thôn.

Phó Chủ tịch UBND xã Tân Minh Nguyễn Quyết Thắng đề nghị Thành ủy, HĐND, UBND thành phố chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, xây dựng phương án quản lý, khai thác tài sản hạ tầng cấp nước sạch nông thôn thay thế các nhà máy không bảo đảm chất lượng, đồng thời hướng dẫn xử lý tài sản đúng quy định, tránh thất thoát vốn nhà nước.

Theo Tổng Giám đốc Công ty CP Cấp nước Hải Phòng Trần Văn Dương, doanh nghiệp hiện quản lý 9 nhà máy nước và một số trạm cấp nước, phục vụ khoảng 1,5 - 1,6 triệu dân tại 34 đơn vị hành chính cấp xã. Với tổng công suất thiết kế hơn 415.000 m³/ngày đêm, còn dư khoảng 145.000 m³/ngày đêm, công ty đủ khả năng mở rộng cấp nước cho các địa phương có nhu cầu.

Tuy nhiên, việc mở rộng vùng cấp nước vẫn vướng cơ chế và thủ tục. Theo quy định, mỗi vùng cấp nước chỉ do một đơn vị thực hiện, trong khi nhiều khu vực nông thôn vẫn tồn tại các nhà máy nước mini đã có thỏa thuận cấp nước với địa phương. Vì vậy, dù sẵn sàng đầu tư, doanh nghiệp chưa thể triển khai nếu chưa thống nhất được việc chuyển giao vùng cấp nước, xác định giá trị tài sản và chấm dứt các thỏa thuận hiện có. Nếu không tháo gỡ kịp thời, nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu kiện kéo dài là rất lớn, như từng xảy ra tại xã Du Lễ (cũ) và xã Quyết Tiến (cũ).

Qua giám sát, đồng chí Nguyễn Khắc Toản, Phó Chủ tịch HĐND thành phố yêu cầu các nhà máy nước mini tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng nước và khắc phục tồn tại. Đối với việc chuyển giao các nhà máy kém chất lượng sang đơn vị có năng lực, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng phối hợp nghiên cứu, tham mưu thành phố sớm tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, tài sản và thủ tục pháp lý. Đồng chí cũng gợi mở phương án các đơn vị đủ năng lực bán buôn nước sạch cho các nhà máy nước mini để phân phối tới hộ dân, tận dụng hạ tầng sẵn có và bảo đảm chất lượng nước cung cấp trong thời gian tới.