Thành phố đang xem xét bổ sung một số cơ chế, giải pháp để tháo gỡ vướng mắc, nâng cao hiệu quả công tác cải tạo các chung cư cũ kết hợp chỉnh trang đô thị.

Theo báo cáo của UBND thành phố, trên địa bàn thành phố có 177 chung cư cũ được xây dựng chủ yếu trong giai đoạn 1960 - 1990. Phía Đông thành phố có 148 chung cư, phía Tây có 29 chung cư. Nhiều chung cư đến nay đã hết niên hạn sử dụng và xuống cấp nghiêm trọng, không bảo đảm yêu cầu về an toàn kết cấu cũng như phòng cháy, chữa cháy. Trong đó, 66 chung cư nguy hiểm cấp D và 58 chung cư cấp C, ảnh hưởng trực tiếp đến 9.193 hộ dân.
Các hộ dân đang sinh sống tại các chung cư cũ mong được chuyển đến nơi ở mới an toàn. Bà Mai Thị Hòa ở khu chung cư 311 Đà Nẵng (phường Ngô Quyền) chia sẻ: “Nhà xuống cấp, mỗi khi mưa bão, gia đình tôi lại phải sơ tán sang trường học. Bà con rất mong thành phố sớm cải tạo các chung cư cũ để người dân ổn định cuộc sống, có nơi ăn ở an toàn”.
Công tác cải tạo chung cư cũ đã sớm được thành phố Hải Phòng quan tâm, triển khai quyết liệt, là điểm sáng của cả nước. Giai đoạn 2017 - 2022, bằng hình thức đổi đất lấy công trình (BT), Hải Phòng phá dỡ 18 chung cư cũ để xây mới 7 tòa chung cư mới hiện đại, với tổng số 2.654 căn hộ, giải quyết chỗ ở cho hàng nghìn hộ dân.
Tuy nhiên, khi Chính phủ ban hành chính sách mới, hình thức BT không còn phù hợp. Kiên định mục tiêu xóa bỏ chung cư cũ xuống cấp, sau khi tính toán kỹ, thành phố nhanh chóng chuyển hướng xây dựng nhà ở xã hội kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân chung cư cũ.
Ngày 12/4/2022, HĐND thành phố thông qua và ban hành Nghị quyết số 04/NQ-HĐND thực hiện Đề án số 05/ĐA-UBND của UBND thành phố về xây dựng nhà ở xã hội kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sinh sống tại các chung cư cũ trên địa bàn thành phố.
Triển khai Đề án 05, đến nay có 1/5 dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành (dự án tại ngõ 75 Lý Thánh Tông, phường Đồ Sơn), 4 dự án khác đang triển khai với tổng số gần 8.700 căn. Việc triển khai Nghị quyết số 04 và Đề án 05 bước đầu đã tạo sự chuyển biến căn bản trong công tác quản lý và phát triển nhà ở trên địa bàn thành phố.
Việc thực hiện Đề án 05 gặp một số vướng mắc. Đề án được xây dựng trước thời điểm hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh, tập trung 144 chung cư cũ phía Đông. Đề án đặt mục tiêu đến năm 2025 cơ bản giải quyết chỗ ở cho các hộ dân, song thực tiễn tiến độ các dự án nhà ở xã hội phục vụ bố trí chỗ ở cho các hộ dân thuộc diện di dời và dự án đầu tư công xây dựng công trình tại khu chung cư cũ còn chậm. Mức bồi thường, hỗ trợ so với giá bán nhà ở xã hội có sự chênh lệch lớn; chưa có phương án bố trí chỗ ở phù hợp đối với các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án nhưng không đủ khả năng tài chính để mua nhà ở xã hội,…
.jpg)
Ngày 15/7 vừa qua, Ban Thường vụ Thành ủy thống nhất chủ trương xây dựng, ban hành Nghị quyết thông qua Đề án di dời cư dân kết hợp với chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn thành phố Hải Phòng thay thế Đề án số 05. Dự kiến, Đề án sẽ được trình HĐND thành phố xem xét, cho ý kiến ban hành nghị quyết thông qua tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 sắp tới.
Theo ông Phạm Đức Hạnh, Chủ tịch Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng, việc xem xét ban hành và triển khai Đề án thể hiện chính sách nhân văn của thành phố trong bảo đảm đời sống cho người dân tại các chung cư cũ.
Với việc mở rộng đối tượng phạm vi áp dụng, điều chỉnh và bổ sung các cơ chế, giải pháp đồng bộ, đề án thay thế Đề án 05 lần này sẽ tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn, vướng mắc về cơ chế tài chính, đất đai và thủ tục đầu tư. Qua đó, nâng cao hiệu quả và bảo đảm công tác cải tạo chung cư cũ trên địa bàn thành phố phù hợp tình hình thực tế sau hợp nhất, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp cũng như chủ trương của Trung ương về phát triển nhà ở cho thuê.
Theo dự thảo, đề án mở rộng phạm vi áp dụng 177 chung cư cũ, bao gồm cả phía Đông và Tây thành phố, bổ sung nhóm hộ ngoài lõi chung cư (khoảng 1.507 hộ) thuộc phạm vi giải phóng mặt bằng. Lộ trình thực hiện được điều chỉnh đến năm 2035, trong đó phân kỳ theo các giai đoạn 2026 - 2028, 2028 - 2030 và định hướng đến năm 2035, bảo đảm phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực của thành phố.
Thành phố tăng cường các giải pháp nhằm tối ưu hiệu quả triển khai theo hướng phù hợp thực tế hơn. Nguồn lực thực hiện đa dạng hóa nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư, bao gồm nguồn vốn xã hội hóa từ nhà đầu tư thực hiện các dự án cải tạo, xây dựng lại; nguồn vốn tạo lập Quỹ nhà ở địa phương; nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 bố trí cho công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.
Thành phố bổ sung cơ chế phát triển Quỹ nhà ở địa phương, hình thành quỹ nhà thuộc tài sản công để cho thuê, đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân trong quá trình di dời. Dự kiến áp dụng các chính sách hỗ trợ như: giảm giá thuê, miễn giảm tiền thuê nhà và hỗ trợ tín dụng đối với người có công, đối tượng chính sách và các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn..., tạo điều kiện để mọi người dân có nơi ở ổn định; đồng thời góp phần chỉnh trang đô thị Hải Phòng theo hướng phát triển hiện đại, bền vững.
NGỌC LAN