Hải Phòng tiên phong chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, vận động đoàn viên

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Đối với tổ chức Công đoàn - tổ chức đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động - chuyển đổi số không chỉ là đổi mới phương thức hoạt động, mà còn là giải pháp chiến lược để thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng về nhu cầu, hành vi tiếp nhận thông tin và phương thức tương tác của người lao động trong thời đại số.

Công nhân lao động hiện nay, nhất là lao động trẻ trong các khu công nghiệp, ngày càng tiếp cận và tương tác nhiều trên môi trường số thông qua điện thoại thông minh, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với tổ chức Công đoàn phải đổi mới phương thức tuyên truyền, giáo dục và vận động trên không gian mạng. Nếu không thích ứng kịp thời, Công đoàn sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp cận, kết nối và lan tỏa ảnh hưởng tới đoàn viên, người lao động.

Thực tiễn tại Hải Phòng trong những năm qua cho thấy, chuyển đổi số đã tạo nhiều chuyển biến tích cực trong hoạt động công đoàn. Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ, đột phá và khả thi trong thời gian tới.

Ứng dụng hiệu quả các nền tảng số

Những năm gần đây, các cấp Công đoàn thành phố Hải Phòng đã chủ động ứng dụng công nghệ số vào công tác truyền thông, tuyên truyền, giáo dục và vận động đoàn viên, người lao động. Từ phương thức truyền thống chủ yếu dựa vào hội nghị, văn bản giấy, pa nô, khẩu hiệu…, hoạt động tuyên truyền đã từng bước chuyển dịch sang môi trường số với nhiều hình thức linh hoạt, hiện đại và tương tác cao.

Các tài khoản như Fanpage “Công đoàn Hải Phòng”, Zalo, Cổng Thông tin điện tử Liên đoàn Lao động thành phố với các tin bài chất lượng, nhanh chóng; các chương trình livestream hoạt động đa dạng, kịp thời; video clip sáng tạo, cuốn hút; infographic, minigame trực tuyến hấp dẫn… đã trở thành những “kênh truyền thông mềm” nhưng có sức lan tỏa mạnh mẽ.

Đặc biệt, Fanpage “Công đoàn Hải Phòng” đã có bước phát triển vượt bậc. Nếu như trước đây chỉ có hơn 1.300 người theo dõi, thì sau hơn 2 năm đổi mới nội dung, phương thức truyền thông số, Fanpage đã đạt trên 40.000 lượt theo dõi, với hơn 5 triệu lượt tiếp cận thông tin mỗi năm. Nhiều sản phẩm truyền thông sáng tạo như video clip “Công đoàn trong tôi là…”, các cuộc thi ảnh trực tuyến, chương trình đồng diễn thể dục giữa giờ online… đã tạo hiệu ứng xã hội tích cực, thu hút đông đảo đoàn viên, người lao động tham gia.

Một trong những mô hình tiêu biểu gắn chuyển đổi số với công tác chăm lo, tuyên truyền và kết nối đoàn viên, người lao động là mô hình “Khu nhà ở công nhân văn minh, an toàn” do Liên đoàn Lao động thành phố Hải Phòng triển khai thí điểm từ năm 2022. Không chỉ hỗ trợ đời sống vật chất, mô hình còn từng bước hình thành “không gian công đoàn số” tại các khu nhà trọ công nhân. Nhiều hoạt động thiết thực được triển khai như trang bị tủ thuốc, hỗ trợ điều hòa cho phòng trọ có phụ nữ mang thai hoặc nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi, tặng thùng rác phân loại, khám bệnh miễn phí, thăm hỏi, tặng quà dịp Tháng Công nhân, Tết Sum vầy, đồng thời tuyên truyền pháp luật và kỹ năng sống cho công nhân lao động nhập cư.

Đặc biệt, tính đến năm 2025, Liên đoàn Lao động thành phố đã triển khai lắp đặt hệ thống truy nhập internet không dây miễn phí tại 179 khu nhà trọ công nhân với gần 10.000 công nhân nhập cư được thụ hưởng. Đây không đơn thuần là hoạt động hỗ trợ hạ tầng số, mà còn là giải pháp truyền thông thông minh mang tính đột phá. Toàn bộ hệ thống wifi được quản lý thông qua router tổng; trước khi truy cập Internet, người dùng sẽ đăng nhập và tiếp cận “trang chào” tích hợp các nền tảng truyền thông chính thức của Công đoàn Hải Phòng như: Cổng Thông tin điện tử, Fanpage Công đoàn Hải Phòng, App “Hướng Công - Công đoàn Hải Phòng”… Qua đó, tổ chức Công đoàn đã chủ động đưa thông tin chính thống tới công nhân lao động hằng ngày, hình thành thói quen tương tác số với tổ chức Công đoàn.

Mô hình này cho thấy tư duy chuyển đổi số của tổ chức Công đoàn không chỉ là ứng dụng công nghệ trong quản lý, mà quan trọng hơn là biết tận dụng công nghệ để “đi cùng” người lao động trong đời sống thường nhật; biến mỗi điểm wifi công cộng trở thành một “điểm chạm truyền thông”, mỗi khu nhà trọ trở thành một “vệ tinh kết nối đoàn viên” trên không gian số.

Liên đoàn Lao động thành phố Hải Phòng là một trong những đơn vị tiên phong xây dựng và triển khai App “Hướng Công - Công đoàn Hải Phòng” trên điện thoại thông minh - một mô hình chuyển đổi số toàn diện dành cho đoàn viên, người lao động. Ứng dụng tích hợp nhiều chức năng thiết thực như: tuyên truyền, tư vấn pháp luật trực tuyến, khảo sát dư luận, giới thiệu việc làm, phúc lợi đoàn viên thông qua phát voucher, hỗ trợ vay vốn, tra cứu chính sách, chatbot AI hỗ trợ pháp luật 24/7…

Theo Đề án triển khai App, đến cuối năm 2021, Hải Phòng là địa phương có tỷ lệ người trưởng thành sử dụng smartphone cao nhất cả nước với 78,4%. Đây là nền tảng thuận lợi để tổ chức Công đoàn triển khai các mô hình truyền thông số hiệu quả. Đồng thời, Liên đoàn Lao động thành phố đang quản lý hơn 600.000 đoàn viên, người lao động - một “hệ sinh thái người dùng số” rất lớn để phát triển các nền tảng công đoàn thông minh.

Có thể thấy, chuyển đổi số đã tạo bước chuyển căn bản trong công tác tuyên truyền của tổ chức Công đoàn. Thông tin được truyền tải nhanh chóng, liên tục, không bị giới hạn bởi không gian và thời gian; nội dung ngày càng sinh động, trực quan với nhiều hình thức đa phương tiện, phù hợp xu hướng tiếp cận của người lao động trẻ. Đồng thời, dữ liệu số cũng giúp tổ chức Công đoàn nắm bắt tốt hơn nhu cầu, mức độ quan tâm của đoàn viên để xây dựng nội dung tuyên truyền phù hợp và hiệu quả hơn.

Vẫn còn tồn tại “điểm nghẽn”

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, song quá trình chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, giáo dục của tổ chức Công đoàn hiện nay vẫn tồn tại không ít hạn chế.

Đó là, hạ tầng công nghệ và nguồn lực đầu tư chưa đồng bộ. Nhiều công đoàn cơ sở, đặc biệt tại doanh nghiệp nhỏ, còn thiếu thiết bị, thiếu nhân sự chuyên trách công nghệ thông tin. Không ít đơn vị vẫn coi truyền thông số là hoạt động phụ trợ, chưa phải nhiệm vụ trọng tâm.

Năng lực số của đội ngũ cán bộ công đoàn chưa đồng đều. Một bộ phận cán bộ còn hạn chế kỹ năng sử dụng nền tảng số, thiếu tư duy truyền thông hiện đại, chưa nắm bắt tốt xu hướng nội dung trên mạng xã hội. Việc sản xuất sản phẩm truyền thông số chất lượng cao còn phụ thuộc vào một số cá nhân có năng lực chuyên môn.

Nội dung tuyên truyền trên nhiều nền tảng còn mang tính “một chiều”, thiếu tính cá nhân hóa và chưa thực sự hấp dẫn với người lao động trẻ. Không ít trang thông tin, fanpage công đoàn còn nặng tính hành chính, chưa tạo được cảm xúc, sự tương tác và kết nối cộng đồng.

Đặc biệt, một vấn đề lớn hiện nay là cuộc cạnh tranh thông tin trên không gian mạng ngày càng khốc liệt. Người lao động tiếp cận hàng nghìn nội dung mỗi ngày. Nếu truyền thông công đoàn không đổi mới đủ nhanh, không sáng tạo đủ mạnh, rất dễ bị “chìm” trong dòng chảy thông tin hỗn hợp của mạng xã hội.

Ngoài ra, việc khai thác dữ liệu số vẫn chủ yếu ở giai đoạn đầu. Mặc dù đã hình thành các nền tảng và cơ sở dữ liệu đoàn viên, song dữ liệu chưa được phát huy hiệu quả như một nguồn lực chiến lược phục vụ dự báo dư luận, phân tích nhu cầu và cá nhân hóa nội dung truyền thông.

Giải pháp đột phá

Để chuyển đổi số thực sự trở thành động lực đổi mới hoạt động công đoàn trong giai đoạn tới, cần tập trung vào ba nhóm giải pháp trọng tâm.

Trước hết, đổi mới mạnh mẽ phương thức truyền thông theo hướng chuyển từ “truyền thông hành chính” sang “truyền thông trải nghiệm”. Nội dung tuyên truyền cần gần gũi, sinh động, giàu cảm xúc và tăng tính tương tác với đoàn viên, người lao động. Bên cạnh các hình thức truyền thống, cần đẩy mạnh sản xuất video ngắn, infographic, podcast, tổ chức livestream đối thoại, các cuộc thi, minigame trực tuyến và lan tỏa những câu chuyện người thật, việc thật truyền cảm hứng. Đồng thời, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để cá nhân hóa nội dung theo từng nhóm đối tượng. Mỗi cán bộ công đoàn cần chủ động trở thành một “người làm truyền thông số”, góp phần lan tỏa thông tin tích cực và kết nối đoàn viên trên không gian mạng.

Cùng với đó, tiếp tục xây dựng hệ sinh thái số Công đoàn Hải Phòng đồng bộ, hiện đại. Trong đó, App “Hướng Công - Công đoàn Hải Phòng” cần được nâng cấp theo hướng trở thành nền tảng tích hợp đa tiện ích dành cho đoàn viên. Các tính năng trọng tâm gồm quản lý đoàn viên điện tử, kết nối dữ liệu, phát triển Chatbot AI hỗ trợ tư vấn 24/7, triển khai khảo sát dư luận theo thời gian thực, cảnh báo thông tin xấu độc và từng bước cá nhân hóa các chương trình phúc lợi. Đồng thời, cần đồng bộ dữ liệu giữa ứng dụng, website, fanpage và hệ thống quản lý đoàn viên nhằm hình thành hệ sinh thái số thống nhất, thông minh, có khả năng phân tích dữ liệu lớn.

Bên cạnh đó, phát triển nguồn nhân lực số phải được xác định là nhiệm vụ trọng tâm và lâu dài. Các cấp công đoàn cần đẩy mạnh đào tạo kỹ năng truyền thông số, thiết kế nội dung đa phương tiện, quản trị nền tảng số, ứng dụng AI và phân tích dữ liệu. Đồng thời, tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ trẻ, năng động tham gia xây dựng các sản phẩm truyền thông mới; tăng cường hợp tác với doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia truyền thông số và các đơn vị phát triển nền tảng nhằm tận dụng nguồn lực xã hội hóa và cập nhật kịp thời các xu hướng công nghệ mới.

Chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, giáo dục và vận động đoàn viên, người lao động không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn mở ra cơ hội để tổ chức Công đoàn đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả tập hợp và phát huy vai trò đại diện trong thời đại số.

Thực tiễn tại Hải Phòng cho thấy, việc chủ động ứng dụng công nghệ và đổi mới truyền thông số đã góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, tăng cường kết nối đoàn viên và củng cố niềm tin của người lao động đối với tổ chức Công đoàn.

Trong thời gian tới, chuyển đổi số cần tiếp tục được xác định là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài và xuyên suốt. Điều này đòi hỏi quyết tâm cao, tư duy đổi mới, sự đầu tư đồng bộ cùng những giải pháp đột phá, phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Khi hiện diện mạnh mẽ trên không gian số và kết nối hiệu quả với người lao động bằng các nền tảng hiện đại, tổ chức Công đoàn sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là chỗ dựa tin cậy của đoàn viên, người lao động, đồng thời là cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với giai cấp công nhân trong giai đoạn phát triển mới.