Hải Phòng tiên phong làm giàu từ biển

Đây không chỉ là sự tiếp nối tư duy của Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam, mà còn thể hiện bước phát triển mới trong nhận thức và tầm nhìn chiến lược của Đảng về vai trò của biển đối với tương lai đất nước.

Nghị quyết thể hiện sự chuyển đổi từ tư duy phát triển kinh tế biển sang phát triển toàn diện không gian biển quốc gia; từ khai thác biển sang làm giàu từ biển; từ phát triển dựa nhiều vào tài nguyên sang phát triển dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Định hướng đó mở ra một không gian phát triển rộng lớn đối với các địa phương ven biển.

Có thể nói, hiếm có địa phương nào hội tụ nhiều điều kiện để hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 20 như Hải Phòng. Hải Phòng sở hữu hệ thống cảng biển cửa ngõ quốc tế, mạng lưới giao thông đa phương thức kết nối đường biển, đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và hàng không... Nghị quyết số 45-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố đi đầu cả nước trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là trung tâm kinh tế biển hiện đại mang tầm quốc tế. Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tiếp tục cụ thể hóa mục tiêu này với ba trụ cột phát triển là dịch vụ cảng biển - logistics, công nghiệp xanh công nghệ cao và du lịch biển quốc tế. Có thể thấy, định hướng phát triển của thành phố đã đi trước một bước và hoàn toàn đồng điệu với tư duy mới của Trung ương.

Thực tiễn phát triển trong những năm gần đây cho thấy, Hải Phòng đang từng bước tạo dựng nền tảng để trở thành cực tăng trưởng kinh tế biển của quốc gia. Hệ thống cảng biển không ngừng được đầu tư hiện đại, đặc biệt là cụm cảng nước sâu Lạch Huyện. Nếu năm 2021, sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt hơn 150 triệu tấn thì đến năm 2025 đã tăng lên khoảng 200 triệu tấn; sản lượng container tăng từ 5,6 triệu TEU lên khoảng 8,5 triệu TEU. Không chỉ tăng về quy mô, năng lực tiếp nhận tàu biển cũng được nâng lên đáng kể khi các bến cảng có thể đón những tàu container trọng tải trên 130.000 DWT, đưa Hải Phòng trở thành cửa ngõ xuất nhập khẩu quan trọng của miền Bắc và từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới vận tải biển quốc tế.

Cùng với hệ thống cảng biển, ngành logistics của Hải Phòng cũng phát triển nhanh cả về quy mô lẫn chất lượng. Tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics ngày càng tăng, chi phí logistics từng bước được kéo giảm, đóng góp của ngành vào GRDP thành phố ngày càng lớn. Đây chính là nền tảng để Hải Phòng hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm logistics quốc tế, một trong những lĩnh vực ưu tiên mà Nghị quyết mới xác định.

Không chỉ có cảng biển, Hải Phòng còn đang sở hữu lợi thế vượt trội về công nghiệp ven biển. Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải cùng các khu công nghiệp bám biển đã trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Thành phố kiên định chủ trương thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, công nghiệp xanh, điện tử, bán dẫn, ô tô và các ngành có giá trị gia tăng lớn. Điều này hoàn toàn phù hợp với định hướng phát triển doanh nghiệp biển quy mô lớn, công nghiệp công nghệ cao ven biển và kinh tế biển xanh mà Nghị quyết của Trung ương đề ra.

Kinh tế biển Hải Phòng không chỉ được nhìn từ những cầu cảng hay khu công nghiệp mà còn được bồi đắp từ hệ sinh thái du lịch biển, đảo giàu tiềm năng. Sau khi Quần đảo Cát Bà cùng vịnh Hạ Long được UNESCO ghi danh là Di sản thiên nhiên thế giới, Hải Phòng có thêm cơ hội phát triển các sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch sinh thái, kinh tế ban đêm và các dịch vụ biển chất lượng cao. Đây là hướng phát triển phù hợp với quan điểm của Nghị quyết là khai thác hợp lý tài nguyên biển gắn với bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường và không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, lợi thế chỉ thực sự trở thành sức mạnh khi được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh. Nghị quyết mới không chỉ mở ra cơ hội mà còn đặt ra yêu cầu rất cao đối với Hải Phòng. Thành phố cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kết nối cảng biển với các phương thức vận tải khác. Đẩy nhanh tiến độ đầu tư khu bến cảng Lạch Huyện, cảng Nam Đồ Sơn, Khu kinh tế ven biển phía Nam và Khu thương mại tự do; xây dựng hệ sinh thái logistics thông minh; phát triển khoa học - công nghệ biển, nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyển đổi số trong quản trị cảng biển. Đồng thời, cần chú trọng bảo vệ môi trường biển, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo tồn hệ sinh thái biển, đảo để bảo đảm phát triển bền vững.