Hãy là thế hệ sống biết ơn

Trong dịp kỷ niệm 50 năm giải phóng miền Nam, tại TP Hồ Chí Minh, một nhóm sinh viên Trường Đại học Văn Lang đã có hành vi không đúng mực với các cựu chiến binh khi cùng xem lễ diễu binh. Nhóm sinh viên này lớn tiếng, tranh giành chỗ ngồi với các cựu chiến binh.

Hình ảnh được lan truyền trên mạng xã hội ngay lập tức tạo nên làn sóng phẫn nộ. Không chỉ bởi sự bất kính với những người có công mà hành động này còn khiến nhiều người đặt câu hỏi, liệu giới trẻ hôm nay còn giữ trong mình lòng biết ơn thế hệ đi trước?

Nhưng cũng chính trong buổi lễ ấy, một nhóm sinh viên đến từ Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh lại hành động tử tế, trái ngược hoàn toàn vơi nhóm bạn trẻ ở Đại học Văn Lang. Khi thấy các bác cựu chiến binh đang loay hoay tìm chỗ ngồi, các bạn đã chủ động nhường ghế, ân cần mời các bác vào khu vực của mình.

Tranh thủ thời gian, các bạn còn được nghe những câu chuyện chiến trường hay ký ức về những ngày “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Hành động tuy nhỏ nhưng đủ để thấy truyền thống uống nước nhớ nguồn vẫn đang được gìn giữ và lan tỏa.

Ở một đất nước từng trải qua biết bao cuộc chiến, sự mất mát không chỉ nằm trong sử sách. Nó hiện diện trong từng vết sẹo trên cơ thể những người thương binh, trong ánh mắt lặng lẽ của những Bà mẹ Việt Nam anh hùng mỗi lần nhắc đến tên chồng, tên con, trong ngôi mộ khuyết tên nằm giữa nghĩa trang Trường Sơn.

Lịch sử không xa xôi mà ở ngay cạnh mỗi người.

Thế hệ trẻ hôm nay lớn lên trong hòa bình, được học tập, yêu đương, chọn cách sống mà mình muốn. Và để đổi lại cuộc sống yên bình ấy hàng triệu người đã ngã xuống, hàng trăm nghìn gia đình mãi mãi mang thương tích chiến tranh.

Nhưng trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, khi mạng xã hội và những guồng quay số hóa chiếm lĩnh tâm trí giới trẻ, thì hai chữ “biết ơn” đôi khi trở nên trừu tượng.

Biết ơn không chỉ là cảm xúc. Đó là thái độ sống biết nhìn lại, ghi nhớ và sống có trách nhiệm với chính lịch sử dân tộc mình. Sống biết ơn không chỉ là thắp hương trong một ngày lễ, không phải là những bức ảnh chụp cùng dòng hashtag “tri ân” rồi nhanh chóng trôi đi. Biết ơn là cách bạn sống mỗi ngày, tử tế, cống hiến và có lý tưởng.

Không ai trong những người đã hy sinh bắt chúng ta phải trả ơn. Họ ra đi vì hoà bình dân tộc, vì những lý tưởng sống cao đẹp mà không đòi hỏi điều gì. Chính điều đó lại càng làm cho sự hy sinh của họ trở nên thiêng liêng, khiến mỗi bước đi của chúng ta hôm nay cần được đặt lên bằng tất cả sự trân trọng. Mỗi hành động hướng thiện, mỗi lựa chọn mang lại giá trị tích cực cho người khác, đều là một cách để bạn gửi lời cảm ơn đến quá khứ.

Không thể phủ nhận, trong đời sống hiện đại, công nghệ phát triển, không ít người trẻ dần xa rời những giá trị lịch sử. Nhưng đâu đó, những lớp trẻ Việt Nam vẫn đang sống với tinh thần biết ơn theo cách riêng của họ.

Không cần đến những dịp lễ lớn, hằng năm, hàng chục nghìn đoàn viên thanh niên vẫn tổ chức các hoạt động thiết thực để bày tỏ lòng tri ân. Họ thăm hỏi, tặng quà các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thương binh, bệnh binh; tổ chức khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho người có công; thắp nến tri ân tại các nghĩa trang liệt sĩ, nhà bia tưởng niệm trên khắp mọi miền Tổ quốc; phục dựng lại ảnh liệt sĩ...

Cách mà người trẻ thể hiện lòng biết ơn không còn khuôn mẫu như trước. Họ biết tận dụng mạng xã hội, công nghệ để truyền tải lịch sử một cách sáng tạo, dễ tiếp cận. Từ những video TikTok kể chuyện về các nhân vật lịch sử, đến các podcast, hành trình về nguồn... để đưa quá khứ đến gần hơn với hiện tại. Lịch sử không còn là những trang sách khô khan mà là những câu chuyện được kể bằng lòng hào hứng, sự đồng cảm.

Thay vì trách cứ hay hoài nghi về lòng biết ơn của giới trẻ, cần tạo điều kiện để họ được kết nối với lịch sử bằng những cách thức phù hợp với thời đại. Để họ không chỉ học lịch sử, mà còn cảm nhận, sống được trong tinh thần của lịch sử. Khi đó, lòng biết ơn không cần dạy như một bài học đạo đức, mà sẽ được nuôi dưỡng như một giá trị sống tự nhiên.

Thế hệ cha anh đã hoàn thành sứ mệnh cao cả nhất là giữ gìn từng tấc đất quê hương. Giờ là lúc thế hệ hôm nay tiếp tục công cuộc dựng xây đất nước bằng trí tuệ, trách nhiệm và lòng biết ơn. Lòng biết ơn ấy phải được thể hiện trong từng hành động cụ thể, trong mỗi nỗ lực vượt lên nghịch cảnh, trong mỗi lần ta biết sống không chỉ cho mình mà còn vì người khác.

Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 là dịp để tưởng nhớ, để thế hệ hôm nay tự soi lại mình, thể hiện lòng biết ơn qua từng hành động. Khi chúng ta sống tử tế, sống trách nhiệm và không quên cội nguồn thì chính là lúc ngọn lửa tri ân được thắp sáng.