(HPĐT)- Thông thường, sau Tết Nguyên đán, ngư dân tất bật chuẩn bị nhu yếu phẩm, nhiên liệu để vươn khơi, đón lộc biển đầu năm. Nhưng, năm nay, tại các địa phương có nhiều tàu vươn khơi, phần lớn các phương tiện đang “nghỉ Tết” do thiếu lao động, sản lượng đánh bắt đạt thấp trong khi chi phí chuyến biển tăng cao. Tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến thu nhập của ngư dân và kế hoạch khai thác thủy sản thành phố.
Ngư dân ra khơi đánh bắt thủy sản tại khu vực biển Bạch Long Vĩ.
Nhiều tàu cá vẫn “nằm bờ”
Khu neo đậu tàu, thuyền Mắt Rồng, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) chiều 7-2 vắng vẻ. Hằng trăm tàu vươn khơi đánh bắt xa bờ của ngư dân các xã Lập Lễ, Phả Lễ và Phục Lễ… nằm kín mặt bến, im lìm trong khu neo đậu, không có người trông coi. Đến chiều muộn, có vài chủ tàu đi xe máy ra khu neo đậu kiểm tra phương tiện. Đây là điều khá bất thường, bởi như mọi năm, từ mồng 6 tháng Giêng trở ra, ngư dân nhộn nhịp vươn khơi. Ông Lê Văn Phái, thuyền trưởng HP-90668-TS có chiều dài trên 24m cho biết: tàu của ông và nhiều ngư dân khác về bến từ trước Tết Nguyên đán Quý Mão hiện vẫn “nghỉ Tết”. Phần do thời tiết bất lợi nhưng quan trọng là chưa tìm được đủ thuyền viên để ra khơi... Hiện, đang là cao điểm đánh bắt vụ cá Bắc, nhưng tàu chưa biết ngày có thể ra khơi.
Lo lắng trước việc có quá nửa số tàu vươn khơi của tập đoàn “nằm bờ”, ông Vũ Văn Cự, Trưởng Liên tập đoàn đánh cá Nam Triệu bồn chồn: Từ sau Tết Nguyên đán Quý Mão đến nay, có vài chục tàu trong tập đoàn vươn khơi, còn phần lớn đang “nghỉ Tết”. Các tàu ra khơi chủ yếu là đánh bắt vùng lộng và ven bờ. Đáng lo, khi tàu “nằm bờ” đều là tàu lớn, tàu vươn khơi. Nguyên nhân tình trạng do giá xăng dầu liên tục biến động tăng khiến chi phí mỗi chuyến đi biển lớn và thiếu lao động nghề biển ngày thêm nghiêm trọng. Mặc dù, thiếu lao động nhưng tàu cá buộc phải bảo đảm các văn bằng, chứng chỉ chức danh tàu cá theo Thông tư 01/2022 khiến việc ra khơi càng thêm khó. Bởi, nếu tàu xuất bến mà thiếu chức danh theo quy định sẽ bị lực lượng chức năng xử phạt. “Vướng mắc này, chúng tôi kiến nghị Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Cục Thủy sản nhưng chưa được giải quyết. Ngư dân đang rất mong cơ quan chức năng sớm tháo gỡ để kịp thời ra khơi sản xuất”.
Không gặp khó bởi quy định của Thông tư 01 nhưng tàu HP-90569-TS của ngư dân Lưu Đình Dũng ở phường Hải Sơn (quận Đồ Sơn) chưa thể vươn khơi. Đây cũng là tình hình chung của nhiều ngư dân Đồ Sơn sau Tết Nguyên đán Quý Mão, chủ yếu là do sản lượng cá đánh bắt được giảm, giá hải sản thấp hơn so với trước và thiếu lao động đi biển. “Sau Tết Nguyên đán, 2 thuyền viên ở tỉnh Nghệ An về quê ăn Tết, rồi xin nghỉ luôn, tàu không đủ lao động. Để tìm được lao động đi biển thời điểm này là chuyện không dễ”- ông Dũng lo lắng.
Hỗ trợ ngư dân vươn khơi
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, đến hết tháng 1-2023, thành phố có 890 tàu cá; 100% số tàu cá đến nay được đăng ký vào hệ thống VN-Fishbase được đánh dấu theo đúng quy định, được cấp giấy phép khai thác thủy sản; 335/335 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên lắp thiết bị giám sát hành trình, được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, đạt 100%. Để hỗ trợ ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển, Sở chỉ đạo Chi cục Thủy sản, Ban quản lý cảng cá, bến cá phối hợp lực lượng Bộ đội Biên phòng thực hiện chặt chẽ công tác giám sát các tàu xuất, cập bến và tạo điều kiện cho ngư dân ra khơi được thuận lợi, an toàn, hiệu quả cao. Đối với địa phương dịp đầu Xuân tổ chức hoạt động gặp gỡ, động viên ngư dân khắc phục khó khăn, sớm ra khơi.
Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Lê Trung Kiên cho biết: Đối với những kiến nghị, vướng mắc của chủ tàu liên quan đến quy định Thông tư 01/2022, Chi cục đề nghị các quận, huyện, xã, phường khẩn trương thông báo đến chủ phương tiện, rà soát, sớm đăng ký danh sách, Chi cục liên hệ các cở đào tạo, mở lớp cấp chứng chỉ chức danh nghề cá, bảo đảm đúng quy định. “Dù thiếu lao động đi biển trên tàu cá nhưng việc thực hiện các quy định Thông tư 01 vẫn phải bảo đảm. Không có giải pháp nào ngoài việc các chủ tàu cử thuyền viên học lớp bồi dưỡng chứng chỉ chức danh nghề cá”- ông Lê Trung Kiên nhấn mạnh.
Việc nhiều tàu cá “nghỉ Tết” dài sẽ ảnh hưởng đến thu nhập ngư dân và kế hoạch khai thác thủy sản thành phố năm 2023. Để khuyến khích ngư dân hăng hái vươn khơi, đánh bắt thủy sản, chính quyền địa phương động viên ngư dân ra khơi gắn với thực hiện các giải pháp chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, tuyệt đối không vi phạm vùng biển nước ngoài; cung cấp thông tin ngư trường khai thác đối với các phương tiện giúp đánh bắt an toàn, giảm chi phí. Đồng thời, Chính phủ, thành phố có chính sách hỗ trợ giá xăng dầu đối với tàu cá vươn khơi, bám biển. Chủ tàu trang bị thiết bị hiện đại như máy dò cá; hình thành đội, nhóm liên kết khai thác trên biển, đội tàu khai tháctàu hậu cần từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất./.
Bài: VĂN CƯỜNG - ảnh: trung kiên
