Sở Giao thông vận tải vừa có văn bản yêu cầu các địa phương, trong đó có cả những xã đạt chuẩn NTM thống kê các tuyến đường đã làm 1 lần nhưng hiện bị xuống cấp để tỉnh xem xét hỗ trợ xi măng.

Nhiều tuyến đường ở những xã đã đạt chuẩn nông thôn mới không được hỗ trợ xi măng nên chưa thật hoàn thiện
Nhu cầu lớn
Theo quy định, để đạt tiêu chí giao thông trong xây dựng NTM, 80% chiều dài và rộng của các tuyến đường thuộc xã đó phải đạt yêu cầu. Vì thế mặc dù có xã đã đạt chuẩn NTM nhưng một số đoạn đường vẫn chưa đạt chuẩn. Đạt chuẩn NTM từ năm 2017 nhưng nhu cầu xi măng để làm đường của xã Hồng Quang (Thanh Miện) vẫn rất lớn. Toàn xã có trên 9,4 km đường cần làm lại, tương đương cần trên 1.972 tấn xi măng hỗ trợ. Ông Nguyễn Văn Thái, Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Quang cho biết: "Xi măng chỉ chiếm 30% trong tổng giá trị đầu tư cho một tuyến đường nhưng nguồn vốn "mồi" này thực sự là động lực để các địa phương huy động nhân dân đóng góp công sức, kinh phí làm đường. Không còn nguồn hỗ trợ này, việc làm đường giao thông trên địa bàn xã gặp rất nhiều khó khăn".
Dẫn chúng tôi đi thăm một số tuyến đường trong xã, anh Tiêu Hà Cường, cán bộ giao thông- thủy lợi xã Cẩm Chế (Thanh Hà) chia sẻ: "So với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội hiện nay thì một số tuyến đường của các thôn, xóm làm từ những năm 2004 - 2005 không đáp ứng được yêu cầu. Đường nhỏ hẹp, mặt đường bong tróc, lồi lõm". Theo thống kê, xã Cẩm Chế có nhu cầu làm lại 7 tuyến đường. Sau nhiều lần kiến nghị nhưng không được hỗ trợ nên người dân ở 3 tuyến đã tự bỏ kinh phí ra để làm, trong khi 4 tuyến còn lại do nhân khẩu ít, kinh phí đóng góp lớn nên đến nay vẫn chưa xây dựng được. Ông Tiêu Văn Sáu ở xóm Ái Quốc, thôn Nhân Lư cho biết: "Tuyến đường xóm của chúng tôi dài hơn 100 m được làm từ năm 2005 chỉ rộng 2,5 m. Năm 2017, nhân dân trong xóm đã phá dỡ tường bao, đóng góp mỗi khẩu 1,2 triệu đồng làm hệ thống thoát nước và hiến trên 1 m để mở rộng đường nhưng khi đăng ký xi măng thì chúng tôi không nằm trong danh sách được hỗ trợ nên đường vẫn chưa làm được".
Sớm ban hành cơ chế hỗ trợ xi măng
Năm 2018, UBND tỉnh dành kinh phí 70 tỷ đồng để hỗ trợ xi măng cho các địa phương. Đến cuối năm, tỉnh giải ngân được gần 34,3 tỷ đồng, tương đương 27.247 tấn xi măng. Khi biết tỉnh thừa xi măng không hỗ trợ hết, rất nhiều địa phương đã đạt chuẩn NTM mong muốn nhận được số xi măng này để làm đường giao thông. Ông Trần Văn Tặng, Chủ tịch UBND xã Bạch Đằng (Kinh Môn) cho biết: “Để bảo đảm việc đi lại cho nhân dân, từ khi đạt chuẩn NTM đến nay, chúng tôi đã đầu tư hàng tỷ đồng để làm lại đường. Khi biết tỉnh chưa phân bổ hết số kinh phí mua xi măng cho các địa phương đủ điều kiện, chúng tôi rất muốn nhận được số xi măng này”.
Theo Quyết định 2488/QĐ- UBND ngày 12.9.2016 của UBND tỉnh về phương án và mức hỗ trợ xi măng xây dựng đường giao thông nông thôn giai đoạn 2016-2020 trên địa bàn tỉnh thì những xã đã về đích NTM hoặc nằm trong danh sách phê duyệt về đích sẽ không được hỗ trợ. Năm 2018 tỉnh còn ban hành quy định mỗi tuyến đường chỉ được hỗ trợ 1 lần, đối với phần mở rộng chưa được hỗ trợ thì được hỗ trợ cho phần mở rộng thêm nếu bảo đảm đủ các điều kiện theo quy định.
Trước thực trạng thừa xi măng trong khi nhu cầu làm đường giao thông của các địa phương đã đạt chuẩn còn rất lớn, nhất là khi tỉnh tiếp tục phát động phong trào xây dựng NTM nâng cao, ngày 5.1.2019 UBND tỉnh ban hành văn bản số 38/UBND -VP về việc hỗ trợ xi măng năm 2019. UBND tỉnh giao cho Sở Giao thông vận tải chủ trì cùng các huyện, thị xã, thành phố và các ngành, đơn vị liên quan khảo sát, thống kê các tuyến đường đã được hỗ trợ 1 lần nhưng xuống cấp cần sửa chữa, cải tạo, nâng cấp và dự toán kinh phí hỗ trợ trong các năm 2019-2020 trên địa bàn toàn tỉnh. Phối hợp với Sở Tài chính căn cứ vào khả năng cân đối nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách tỉnh để xây dựng phương án hỗ trợ cụ thể.
Thông tin này khiến chính quyền, người dân nhiều nơi vui mừng, phấn khởi. Ông Nguyễn Văn Thái, Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Quang (Thanh Miện) cho biết: "Hiện nay, xã Hồng Quang đang xây dựng kế hoạch để đạt chuẩn NTM nâng cao. Nhiều tuyến đường đạt chuẩn nhưng vẫn chưa có rãnh thoát nước nên nhu cầu xi măng còn rất lớn. Nếu được hỗ trợ địa phương sẽ giảm bớt khó khăn, có kinh phí để xây dựng các công trình khác".
Để tạo động lực xây dựng đường giao thông nông thôn, đồng thời giúp các địa phương giảm bớt khó khăn trong xây dựng NTM nâng cao, các sở, ngành liên quan nên khẩn trương tham mưu UBND tỉnh sớm ban hành cơ chế hỗ trợ xi măng hợp lý cho các địa phương đã đạt chuẩn NTM.
THANH HÀ