Hoàn nguyên các phần mộ liệt sĩ - trọn nghĩa tri ân

Cẩn trọng trong từng thao tác

Tại phường Nhị Chiểu, ngay khi hoàn tất công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ trên địa bàn, Ban Chỉ huy quân sự phường đã tham mưu cấp uỷ, chính quyền địa phương huy động tối đa lực lượng, tổ chức đoàn thể và nhân dân tiến hành hoàn nguyên toàn bộ phần mộ đã được khai quật.

Từ lấp đất, chỉnh trang phần mộ đến vệ sinh khuôn viên nghĩa trang, mọi công việc đều được triển khai đồng bộ, khẩn trương nhưng vẫn bảo đảm chính xác, trang nghiêm. Với tinh thần cẩn trọng và trách nhiệm cao nhất, từng phần mộ được khôi phục đúng vị trí, đúng kết cấu ban đầu. Những nấm đất đã được vun đầy trở lại. Những hàng bia trắng lại ngay ngắn dưới màu xanh của hàng cây và sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc.

Theo Trung tá Đỗ Đức Hữu, Chính trị phó Ban Chỉ huy quân sự phường Nhị Chiểu, hoàn nguyên không đơn thuần là phục hồi hiện trạng nghĩa trang sau quá trình lấy mẫu, mà còn là sự tiếp nối mạch nguồn tri ân, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" bằng những hành động cụ thể, trách nhiệm. “Sau 15 ngày các lực lượng làm việc liên tục mới có thể đưa các phần mộ trở lại trạng thái ban đầu.

Đây là phần việc hoàn toàn không thể "đốt cháy giai đoạn" hay lạm dụng máy móc, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm nơi yên nghỉ của các anh hùng, liệt sĩ”, Trung tá Đỗ Đức Hữu cho biết.

Phường Nhị Chiểu có 133 mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại 3 nghĩa trang cần tiến hành khai quật, lấy mẫu hài cốt để giám định ADN, nhiều nhất của thành phố Hải Phòng. Song hành với lực lượng quân sự, tuổi trẻ các địa phương cũng tích cực góp sức giữ gìn cảnh quan các nghĩa trang liệt sĩ.

Trong suốt Chiến dịch "500 ngày đêm", đoàn viên thanh niên đã tích cực tham gia dọn dẹp vệ sinh, lau dọn các phần mộ và chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ sau khi hoàn nguyên. Mỗi đoàn viên đều nhận thức đây không chỉ là hoạt động tình nguyện mà còn là dịp giáo dục truyền thống, bồi đắp lòng biết ơn đối với các anh hùng, liệt sĩ.

Theo Đại tá Vũ Kim Thắng, Phó Chính uỷ Bộ Chỉ huy quân sự thành phố, hoàn nguyên hiện trạng các phần mộ sau lấy mẫu hài cốt liệt sĩ là một mắt xích quan trọng trong hành trình tri ân và là yêu cầu xuyên suốt được Ban Chỉ đạo 515 thành phố đặt ra trong quá trình thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm".

Sau khi hoàn thành việc lấy mẫu, toàn bộ phần mộ đều phải được hoàn nguyên theo đúng hiện trạng ban đầu, bảo đảm tối đa yêu cầu kỹ thuật, mỹ quan và sự trang nghiêm của nghĩa trang. “Đẩy nhanh tiến độ chiến dịch là nhiệm vụ rất quan trọng, nhưng ở công đoạn hoàn nguyên, chúng tôi quán triệt tinh thần: Nhanh đến đâu cũng phải chính xác, cẩn trọng đến đó", Đại tá Vũ Kim Thắng nhấn mạnh.

Hoàn thành sớm 3 tháng so với kế hoạch

Với tinh thần thần tốc, quyết liệt, chạy đua với thời gian, Hải Phòng đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, đẩy nhanh tiến độ “Chiến dịch 500 ngày đêm”, quyết tâm trả lại tên, đưa các liệt sĩ trở về quê hương và vòng tay người thân, để mỗi sự hy sinh không còn là những khoảng trống vô danh trong lịch sử.

Theo Ban Chỉ đạo 515 thành phố, đến hết ngày 23/8, các kíp lấy mẫu của thành phố đã hoàn thành nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính, tại 228/228 nghĩa trang liệt sĩ thuộc 94 xã, phường, đạt 100% kế hoạch, sớm hơn 3 tháng so với tiến độ Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 3 giao. Lực lượng chức năng đã tổ chức khai quật 2.566 phần mộ liệt sĩ, trong đó có 1.943 mẫu sinh phẩm đủ điều kiện phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Để có được kết quả đó, các lực lượng đã làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, bám sát từng phần việc, từng địa bàn. Quy trình được thực hiện nghiêm ngặt từ chuẩn bị hồ sơ, xác định vị trí, khai quật, lấy mẫu, niêm phong, lập mã định danh đến cập nhật dữ liệu số hóa và bảo quản. Sau mỗi phần việc chuyên môn là một phần việc không kém phần quan trọng: Hoàn trả phần mộ về đúng hiện trạng.

Ban Chỉ đạo 515 thành phố đã kiện toàn lực lượng, thành lập 8 kíp lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, mỗi kíp gồm 5 đồng chí: kíp trưởng, kỹ thuật viên lấy mẫu, cán bộ công nghệ thông tin số hóa dữ liệu, thư ký và lái xe. 2 kíp vận chuyển, bàn giao mẫu cho Viện Pháp y Quân đội được thành lập; bố trí 2 cơ sở lưu giữ mẫu tạm thời tại Trung tâm Pháp y Hải Phòng.

Ông Dương Hà Hải, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Chí Minh cho biết, mỗi ngôi mộ được hoàn nguyên ngay ngắn không chỉ khép lại một quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt, mà còn gửi gắm vào đó cả niềm tin, sự kỳ vọng vào kết quả giám định ADN sắp tới. Đó chính là cách mà thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối và thắp sáng đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" bằng những hành động bình dị nhưng chứa đựng tình cảm và lòng biết ơn vô hạn.