Hoạt động khoa học và công nghệ cấp huyện: Quan tâm hơn để tương xứng với tiềm năng

Mô hình ứng dụng công nghệ nuôi cua gạch, cua lột bằng lồng nhựa trong nhà có mái che triển khai tại Khu đô thị Anh Dũng 5, phường Anh Dũng (quận Dương Kinh).

Nhiều khó khăn, trở ngại

Dự án xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ nuôi cua gạch, cua lột bằng lồng nhựa trong nhà có mái che do Công ty TNHH Cát Vàng triển khai từ cuối năm 2021 tại Khu đô thị Anh Dũng 5, phường Anh Dũng (quận Dương Kinh) mang lại kết quả khả quan. Trong khu nuôi cua rộng 100 m2, các dãy hộp nhựa nuôi cua thiết kế xếp chồng lên nhau, mỗi hộp chỉ thả nuôi 1 con cua, nước nuôi cua được bơm tuần hoàn liên tục, không sử dụng hóa chất. Mô hình giúp tiết kiệm diện tích nuôi, tiết kiệm nước và kiểm soát các yếu tố môi trường trong quá trình nuôi. Quan trọng hơn, chất lượng cua nuôi theo công nghệ mới tương đương cua nuôi truyền thống ngoài trời, nhưng cho năng suất và giá bán cao gấp 1,5-2 lần phương pháp cũ. Phó giám đốc Công ty TNHH Cát Vàng Đặng Xuân Sơn cho biết, bên cạnh thuận lợi, hiện doanh nghiệp gặp một số khó khăn khi nguồn cung ứng cua giống chưa ổn định, phải nhập từ tỉnh, thành phố khác khiến phát sinh chi phí vận chuyển, ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Doanh nghiệp mong muốn địa phương có biện pháp hỗ trợ để dự án triển khai thành công.

Khó khăn về vốn trong thực hiện nhiệm vụ KH-CN đang là trở ngại khiến hoạt động nghiên cứu cấp huyện thời gian qua khá trầm lắng. Trưởng Phòng Kinh tế quận Dương Kinh Nguyễn Hồ Phương cho biết, hiện địa phương chưa bố trí được kinh phí hoạt động KH-CN cấp huyện, mà đến từ nguồn kinh phí sự nghiệp KH-CN thành phố hỗ trợ thông qua Sở KH-CN. Song, nguồn kinh phí này khá khiêm tốn, chủ yếu mang tính “động viên” dưới hình thức tập huấn, chuyển giao công nghệ. Hiện, 3 nhiệm vụ KH-CN triển khai tại quận Dương Kinh có kinh phí thực hiện dao động từ 500 đến 850 triệu đồng, trong đó, kinh phí thành phố hỗ trợ chiếm chưa đến một nửa tổng mức đầu tư, thậm chí có dự án chỉ được hỗ trợ 25%. Đây là nguyên nhân khiến nhiều chủ dự án không mấy mặn mà.

Cùng với khó khăn về vốn, một số địa phương, cơ quan, đơn vị chưa quan tâm đúng mức và chưa nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của hoạt động KH-CN đối với sự phát triển kinh tế-xã hội. Cán bộ phụ trách KH-CN cấp huyện chủ yếu làm nhiệm vụ kiêm nhiệm, chưa được đào tạo chuyên sâu, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ quản lý khoa học còn hạn chế lại thường xuyên trong diện được điều động, luân chuyển. Điều này khiến sự phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành và địa phương trong công tác quản lý, thực hiện các nhiệm vụ KH-CN sử dụng ngân sách Nhà nước cấp cơ sở, tổ chức ứng dụng tiến bộ KH-CN vào thực tiễn sản xuất chưa mang lại hiệu quả như mong muốn.

Thúc đẩy hoạt động KH-CN tại cơ sở

Luật KH-CN năm 2013 quy định “Nhà nước bảo đảm chi cho KH-CN từ 2% trở lên trong tổng chi NSNN hằng năm” và “Ngân sách cho KH-CN phải được ghi thành một mục chi riêng trong mục lục NSNN hằng năm của bộ, ngành, địa phương”. So với các địa phương khác, mức chi ngân sách cho KH-CN của Hải Phòng hiện ở mức khá nhưng chưa tương xứng với vị thế thành phố lớn thứ ba thành phố. Do đó, KH-CN cần được đặt đúng vị trí là một trong những lĩnh vực cần được đầu tư trọng tâm, trọng điểm, theo đúng tinh thần Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố về xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm giáo dục và đào tạo, y tế của vùng Duyên hải Bắc bộ; trọng điểm phát triển khoa học và công nghệ biển của cả nước. Để làm được điều này, cần phát huy sức mạnh tổng hợp từ hoạt động nghiên cứu khoa học từ cấp cơ sở.

Theo Trưởng Phòng Quản lý khoa học (Sở KHCN) Đặng Trần Kiên, đầu tư cho KH-CN cấp cơ sở sẽ là nền tảng vững chắc thúc đẩy hoạt động cấp thành phố. Do đó, các địa phương cần có sự quan tâm đúng mức, xem xét, nâng mức bố trí ngân sách chi cho nghiên cứu khoa học hằng năm; đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng KHCN cấp huyện để đủ năng lực tham mưu với UBND quận, huyện về các vấn đề phát triển KH-CN, có giải pháp thúc đẩy và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất và đời sống tại địa phương; chủ động phối hợp Sở KH-CN tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao năng lực đến cán bộ phụ trách KH-CN tại quận, huyện. “Trong chức năng, nhiệm vụ được phân công, từ nay đến cuối năm, Phòng Quản lý khoa học tham mưu, đề xuất Sở xây dựng Chương trình phát triển KH-CN ứng dụng tại cơ sở, Chương trình KH-CN phục vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025. Thông qua các chương trình, có giải pháp tăng cường nguồn kinh phí của thành phố, có cơ chế khuyến khích các nguồn lực hỗ trợ hoạt động nghiên cứu khoa học cấp huyện, hỗ trợ các quận, huyện tiếp tục triển khai các mô hình ứng dụng KH-CN, quản lý khai thác hiệu quả các sản phẩm đặc sản, làng nghề truyền thống, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương”, đồng chí Đặng Trần Kiên nhấn mạnh./.