Iran tiếp tục thể hiện lập trường cứng rắn sau khi giao tranh với Mỹ tạm lắng, đồng thời coi lợi thế tại eo biển Hormuz là đòn bẩy quan trọng trong các tính toán chiến lược với Washington.
Sau gần hai tuần giao tranh mới với Mỹ, bầu trời Iran đã tạm yên tiếng nổ và các cuộc không kích trong vài ngày qua. Tuy nhiên, thay vì phát đi tín hiệu nhượng bộ, các quan chức Iran liên tiếp khẳng định nước này đang nắm giữ lợi thế trong cục diện hiện nay.
Theo truyền thông phương Tây, những phát biểu cứng rắn từ Tehran cho thấy giới lãnh đạo Iran dường như chấp nhận trạng thái chưa hẳn là chiến tranh nhưng cũng chưa phải hòa bình. Iran tin rằng nước này vẫn đủ khả năng ứng phó nếu xung đột tái diễn, đồng thời sở hữu những đòn bẩy đủ mạnh để gây sức ép với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trong đó, mục tiêu mà Tehran đặc biệt coi trọng là buộc Washington công nhận quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz. Đây là điều Mỹ đến nay vẫn chưa chấp nhận.
Mặc dù thể hiện sự tự tin, Iran vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức khi cục diện hiện nay chưa rõ ràng. Các nhà phân tích nhận định giao tranh có thể bùng phát trở lại bất cứ lúc nào, trong khi triển vọng đạt được một thỏa thuận cuối cùng giữa hai bên vẫn còn khá xa.
Bên cạnh đó, nền kinh tế Iran tiếp tục chịu sức ép từ tình trạng bất ổn kéo dài, những thiệt hại do chiến sự gây ra cũng như tác động từ hoạt động phong tỏa đường biển của Mỹ.
Ông Ramazan Sharif, cựu phát ngôn viên Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tuyên bố ngày 26/7 rằng đối phương của Iran đã "đối mặt thất bại chiến lược ở mọi bước đi", theo truyền thông nhà nước Iran.
Trong khi đó, các nhà ngoại giao Iran có cách tiếp cận thận trọng hơn, song cũng không cho thấy Tehran sẵn sàng nhượng bộ.
Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 27/7, ông Esmail Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, nhấn mạnh: "Ở thời điểm hiện tại, những gì đang diễn ra không thể được mô tả là một lệnh ngừng bắn", dù giao tranh đã tạm lắng trong vài ngày.
Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã đề nghị tạm dừng giao tranh để hai bên tiến hành đàm phán, đồng thời khẳng định Washington và Tehran đang có các cuộc trao đổi.
Tuy nhiên, ông Esmail Baghaei bác bỏ thông tin này và khẳng định: "Hiện chúng tôi không có cuộc đàm phán nào với Mỹ".
Trong cuộc trả lời phỏng vấn Đài Truyền hình công cộng Áo được truyền thông nhà nước Iran dẫn lại, ông Esmail Baghaei xác nhận Pakistan và Qatar đang đóng vai trò trung gian giữa Tehran và Washington.
Theo ông Esmail Baghaei, các cuộc trao đổi hiện nay của Iran được tiến hành với Oman và tập trung vào vấn đề quản lý eo biển Hormuz, tuyến hàng hải có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu khí toàn cầu.
Theo nội dung bài viết, sau khi bị Mỹ và Israel tấn công hồi tháng 2, Iran đã khiến hoạt động qua eo biển Hormuz gần như đình trệ. Việc kiểm soát tuyến đường biển chiến lược này được xem là một trong những đòn bẩy quan trọng nhất của Tehran trong cuộc đối đầu với Washington.
Đợt giao tranh vừa qua đã khiến giá dầu tăng mạnh, kéo theo giá nhiên liệu tại Mỹ đi lên và làm gia tăng áp lực đối với người tiêu dùng. Tuy nhiên, giá dầu đã giảm đáng kể trong những ngày gần đây khi Washington và Tehran tạm dừng các cuộc tấn công.
Theo các đánh giá được đề cập trong bài, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại eo biển Hormuz đều có thể gây sức ép lên thị trường năng lượng toàn cầu, qua đó làm gia tăng chi phí kinh tế và chính trị mà Washington phải đối mặt.
Tuy nhiên, chiến lược này cũng tiềm ẩn không ít rủi ro đối với Tehran. Các chuyên gia cho rằng Iran có thể đi quá xa trong những tính toán của mình.
Đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, phương án tiếp tục leo thang quân sự có thể hấp dẫn hơn việc chấp nhận một thỏa thuận trao cho Iran quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Bên cạnh đó, nhiều quốc gia cũng khó chấp nhận khả năng Tehran áp phí đối với các tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Nếu không đạt được tiếng nói chung, nguy cơ Mỹ nối lại các cuộc không kích vẫn hiện hữu.
Khoảng lặng trên chiến trường hiện nay vì thế chưa đồng nghĩa cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đã tiến gần tới hồi kết. Tehran dường như đang đặt cược rằng khả năng chịu đựng sức ép cùng lợi thế tại eo biển Hormuz sẽ giúp nước này bước vào các cuộc thương lượng trong tương lai với vị thế thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, nếu Washington không chấp nhận những điều kiện liên quan đến eo biển Hormuz, trạng thái đình chiến không chính thức hiện nay có thể nhanh chóng chấm dứt, kéo hai bên trở lại một vòng xoáy đối đầu quân sự mới.
TT (tổng hợp)
.png "Quân đội Mỹ ra tuyên bố mới về hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz")
