Giữa nhịp sống hối hả của thành phố Cảng, tà áo dài đang trở thành sợi dây kết nối niềm tự hào dân tộc qua những câu chuyện đời thường.
Dọc theo dải trung tâm thành phố những ngày tháng tư lịch sử và tháng năm rực lửa, khi sắc phượng vĩ bắt đầu thắp đỏ trên những con phố cũ, hình ảnh tà áo dài xuất hiện ngày một nhiều như một nét chấm phá duyên dáng.
Với người Hải Phòng, lòng yêu nước hiện hữu ngay trong cách mỗi người dân lựa chọn trang phục để xuống phố, đặc biệt là trong các đợt diễu hành quy mô lớn chào mừng kỷ niệm ngày giải phóng miền Nam và ngày giải phóng Hải Phòng hằng năm.
Chị Trần Thị Tuyết Mai ở phường Hải An xúc động nhớ lại những ngày này 1 năm trước, trong không khí tưng bừng các hoạt động chào mừng ngày lễ lớn tháng 4 và tháng 5, khắp các tuyến phố Quang Trung, Trần Hưng Đạo, Đinh Tiên Hoàng, gần một nghìn người ở nhiều lứa tuổi cùng tham gia diễu hành áo dài.
Không chỉ là những tà áo dài truyền thống, sự xuất hiện của các bộ cổ phục như áo ngũ thân, tay chẽn tạo nên "dòng sông di sản" rực rỡ sắc màu chảy trên đường phố. Đây không chỉ là hoạt động văn hóa đơn thuần mà còn là cách người dân thành phố khẳng định sự tiếp nối giữa quá khứ và hiện tại.
Hình ảnh các bạn trẻ tự tin trong bộ cổ phục bước đi bên cạnh những bậc cao niên thướt tha áo dài lụa kể lại câu chuyện lịch sử liên tục, đầy tự hào về sức sống bền bỉ của văn hóa Việt qua bao thăng trầm.
Để tà áo dài trở thành “ngôn ngữ” kể chuyện yêu nước sinh động như thế, không thể không nhắc đến những nghệ nhân đang âm thầm giữ lửa tại các xưởng thiết kế địa phương.
Tại Áo dài An An, đơn vị vừa chính thức trở thành thành viên tiên phong của Câu lạc bộ Di sản áo dài Việt Nam thành phố Hải Phòng, tình yêu Tổ quốc được định nghĩa bằng những hành động cụ thể và nhân văn.
Ít ai biết đằng sau những tà áo thướt tha đạt chứng nhận OCOP của thành phố là đôi bàn tay của những nghệ nhân đặc biệt. Như em Mai Ngọc Tuyền (sinh năm 2005), thợ chính lành nghề vốn là người câm điếc bẩm sinh. Từ một cô gái nhút nhát, nhờ sự dìu dắt của nhà thiết kế Cao Thị Thu Vân, Tuyền nay có thể "kể chuyện" về Hải Phòng bằng những đường thêu, nét vẽ đầy tự tin.
Với những người phụ nữ yếu thế tại đây, mỗi tà áo không chỉ là sinh kế, mà là lời khẳng định về giá trị bản thân và sự đóng góp vào dòng chảy văn hóa dân tộc. Tình yêu nước ở đây chính là sự tự lực, tự cường, là khát vọng vươn lên từ nghịch cảnh để làm đẹp cho quê hương.
Hơn 10 năm qua, những người thợ nơi đây tìm về các làng nghề truyền thống, kết hợp chất liệu đay, lụa để tạo nên những sản phẩm mang đậm tài nguyên bản địa, biến di sản thành sức mạnh nội sinh nuôi sống cộng đồng.
Trong khuôn khổ Lễ hội Hoa Phượng Đỏ những năm qua, công chúng thực sự mãn nhãn trước các bộ sưu tập đặc sắc như “Bức họa quê hương” hay “Hải Phòng xưa và nay”. Khán giả như được du lịch vòng quanh thành phố qua từng tà áo, chiêm ngưỡng từ Nhà hát thành phố uy nghiêm, Ga Hải Phòng cổ kính đến những biểu tượng hiện đại như cầu Hoàng Văn Thụ, cầu Bính...
Tất cả hiện lên sống động trên nền lụa và những chiếc túi sợi đay vẽ tay tinh xảo. Họa tiết Hoa Phượng Đỏ, linh hồn của thành phố Cảng, được các họa sĩ cần mẫn chăm chút từng nét cọ, không sản xuất hàng loạt.
Đó chính là cách người dân Hải Phòng "định vị" niềm tự hào địa phương, biến trang phục thành "bảo tàng di động" lưu giữ ký ức đô thị và giới thiệu bản sắc quê hương với bạn bè quốc tế.
Theo Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Chỉnh, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng, việc thành phố chính thức mở rộng đăng ký tham gia diễu hành áo dài trong các dịp lễ lớn cho thấy sự quan tâm sâu sắc của chính quyền trong việc biến di sản thành động lực phát triển văn hóa - xã hội.
Lòng yêu nước được thể hiện qua tà áo dài tại Hải Phòng không chỉ mang giá trị văn hóa mà còn chứa đựng ý nghĩa nhân văn sâu sắc khi góp phần gìn giữ và lan tỏa nghề truyền thống. Việc mở các trung tâm dạy nghề miễn phí cho phụ nữ yếu thế, hỗ trợ ăn ở và đào tạo thêu, vẽ đã giúp nhiều chị em có hoàn cảnh khó khăn vươn lên, tự chủ cuộc sống.
Bà Nguyễn Thị Minh Hà, Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân thành phố Hải Phòng cho rằng điểm đáng trân trọng là nhiều đơn vị thiết kế tại địa phương không nhận tiền quyên góp từ thiện, mà tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm để giữ chân khách hàng. Đây là hướng đi bền vững, góp phần khẳng định năng lực và vị thế của phụ nữ đất Cảng.
Khi những sản phẩm như khăn thêu, cổ phục mang thương hiệu Hải Phòng vươn ra thị trường quốc tế, đó không chỉ là niềm tự hào mà còn thể hiện hình ảnh một Việt Nam tự cường, tinh tế. Sự gắn kết, hỗ trợ lẫn nhau giữa các chị em trong nghề đã tạo nên một cộng đồng bền chặt, lan tỏa những giá trị tốt đẹp từ khu vực nội thành đến các địa bàn như Thủy Nguyên, An Dương.
Tình yêu quê hương, đất nước ở thành phố Cảng không phải là điều xa vời, mà được thể hiện cụ thể qua nỗ lực gìn giữ những giá trị truyền thống trong từng tà áo dài. Với tâm huyết của các nhà thiết kế và sự khéo léo của người thợ thêu, áo dài Hải Phòng không chỉ là trang phục văn hóa mà còn là biểu tượng của một thành phố năng động, nghĩa tình, góp phần đưa di sản Việt vươn xa trong thời đại mới.
THU HẰNG
