(HPĐT)- Hiện nay, nhiều HTX, nhất là các HTX nông nghiệp đang đối mặt với tình trạng “già hóa” đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành và cả lực lượng lao động trực tiếp. Trong khi việc thu hút nhân lực trẻ có trình độ, gắn bó lâu dài với các HTX gặp không ít khó khăn.
HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Liên Khê (huyện Thủy Nguyên) hiện thiếu lao động qua đào tạo. Trong ảnh: Thành viên đơn vị kiểm tra hoạt động sản xuất. Ảnh: Trung Kiên
Thiếu hụt nguồn nhân lực trẻ, chất lượng cao
HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Phù Ninh (huyện Thủy Nguyên) được chuyển đổi theo Luật Hợp tác xã năm 2012 từ khá sớm. Theo Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Nguyễn Ánh Ngọc, hiện nay, đội ngũ cán bộ từ giám đốc đến kiểm soát viên đều từ 60 tuổi trở lên, người cao tuổi nhất cũng gần 80 tuổi, không còn đủ “độ nhanh nhạy” trong hoạt động để thích ứng với thị trường. Dù rất muốn tìm cán bộ thay thế nhưng với mức thu nhập từ 1,2-1,5 triệu đồng/tháng, rất khó để thu hút nguồn nhân lực trẻ về kế nghiệp HTX.
Ngay như HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Đại Thắng (huyện Tiên Lãng), nơi bảo tồn, phát triển giống nếp cái hoa vàng Đại Thắng nổi tiếng, cũng đối mặt với tình trạng “già hóa” cả về đội ngũ cán bộ và người lao động làm việc trực tiếp. Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Nguyễn Văn Ngọc cho biết, mặc dù HTX mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, ứng dụng thiết bị bay không người lái trong theo dõi mùa vụ, phun thuốc bảo vệ thực vật, giúp giảm chi phí, sức lao động, song, đội ngũ chủ chốt, thành viên HTX đều đã cao tuổi (từ 60-70 tuổi). Hiện nay, rất ít người trẻ ở địa phương tham gia hoạt động của HTX .
Thu hút nguồn nhân lực trẻ đã khó, thu hút nhân lực chất lượng cao về làm việc tại các HTX nông nghiệp càng khó khăn hơn. Theo Chủ tịch HĐQT, giám đốc HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Liên Khê (Thủy Nguyên) Nguyễn Huy Chuân, để thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, khai thác tốt tiềm năng, HTX rất cần lao động qua đào tạo, nhất là về chuyên ngành quản trị, tiếp cận tín dụng, chuyển đổi số, liên kết chuỗi giá trị nhưng nhiều năm nay chưa tìm được người phù hợp.
Khó khăn về nguồn nhân lực là thực tế mà nhiều HTX, nhất là HTX nông nghiệp đang gặp phải. Nguyên nhân chính khiến người trẻ tuổi không mặn mà vì phần lớn HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, đòi hỏi dành nhiều thời gian lao động, công sức. Trong khi đầu ra sản phẩm còn bấp bênh, mức thu nhập, phụ cấp lại không cao, không có chế độ, chính sách lâu dài. Mặt khác, một số địa phương và HTX không đáp ứng, sử dụng ngành nghề được đào tạo nên nhiều người trẻ sau khi tốt nghiệp thường tìm kiếm cơ hội khác. Thêm vào đó, sự phát triển các khu, cụm công nghiệp, nhà máy với mức thu nhập khá so với nghề nông thu hút lực lượng lao động trẻ…
Theo thống kê của Liên minh HTX thành phố, hiện toàn thành phố có 210 HTX nông nghiệp đang hoạt động, với 56.848 thành viên và hơn 12.000 lao động là thành viên HTX. Tỷ lệ nhân lực tham gia công tác quản lý trong HTX (gồm HĐQT, giám đốc đến thành viên ban kiểm soát...) có trình độ chuyên môn từ cao đẳng trở lên chỉ chiếm hơn 20%. Phần lớn nguồn nhân lực này có độ tuổi trung bình khá cao, điều hành sản xuất kinh doanh chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, khả năng tiếp nhận khoa học công nghệ hạn chế…
Chủ động xây dựng môi trường hấp dẫn
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt của thị trường như hiện nay, các HTX không chỉ chú tâm vào sản xuất sản phẩm, mà còn phải nhạy bén trong tìm kiếm thị trường, xúc tiến thương mại. Do vậy, rất cần nhân lực chất lượng cao, nhất là cán bộ quản lý, điều hành.
Theo Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Cấp Tiến (huyện Tiên Lãng) Phan Văn Tụ, năm 2019, HTX là một trong 4 đơn vị trên địa bàn thành phố thực hiện thí điểm mô hình đưa 1 cán bộ trẻ, có trình độ về làm việc có thời hạn tại HTX. Đây là chủ trương rất phù hợp, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX, nhất là trong tiếp cận khoa học kỹ thuật, tin học… Tuy nhiên, sau thời gian thực hiện đề án, không còn được hỗ trợ, hiện tại, cán bộ trẻ này vẫn cộng tác với HTX, song chỉ làm lao động hợp đồng theo thời vụ. Đây cũng là giải pháp tạm thời, bởi nhiều khi rất khó trao đổi, xử lý công việc khi nhân viên không có mặt tại HTX.
Trước thực trạng trên, thời gian qua, Liên minh HTX thành phố chủ động phối hợp các đơn vị, địa phương triển khai kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho HTX. Từ đầu năm đến nay, Liên minh phối hợp Trường cao đẳng Kinh tế-kỹ thuật Bắc bộ đào tạo nghề mới cho 9 học viên; triển khai kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực cho làng nghề và nghề truyền thống thành phố Hải Phòng giai đoạn 2022- 2025. Liên minh HTX cũng rà soát, đánh giá chất lượng, năng lực cán bộ trong thí điểm mô hình đưa cán bộ trẻ tốt nghiệp đại học, cao đẳng về công tác tại các HTX. Từ đó có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho kinh tế tập thể, nhất là lĩnh vực nông nghiệp.
Thực tế, các cơ chế, chính sách của Nhà nước chỉ là động lực hỗ trợ HTX trong giai đoạn nhất định. Về lâu dài, các HTX cần chủ động tạo môi trường làm việc tốt, mức thu nhập hấp dẫn mới có thể thu hút và giữ chân cán bộ trẻ, lao động trẻ gắn bó. Từ đó, thúc đẩy kinh tế tập thể phát triển bền vững, trở thành trụ cột của nền kinh tế địa phương./.
THANH VÂN
