Đại hội diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt mục tiêu xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh, hiện đại và thích ứng với chuyển đổi số.
Sáng 4/6, tại Thủ đô Hà Nội, Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026 - 2031 bước vào phiên trọng thể với sự tham dự của 780 đại biểu ưu tú, mang theo ý chí, nguyện vọng và trí tuệ của gần 10 triệu đoàn viên công đoàn cả nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.
Trong diễn văn khai mạc, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nhấn mạnh, giai đoạn 2023 - 2026, tình hình thế giới và trong nước diễn biến nhanh, phức tạp, chứa đựng nhiều yếu tố không thuận lợi đối với việc làm, đời sống người lao động và hoạt động công đoàn.
Phát huy truyền thống, dưới sự lãnh đạo của Đảng, hiệp thương thống nhất của MTTQ, Công đoàn Việt Nam đã vượt mọi khó khăn, chủ động thích ứng, đạt được một số kết quả quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực.
Vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động tiếp tục được khẳng định, có những dấu ấn mới. Số lượng, tỷ lệ bao phủ và chất lượng thỏa ước lao động tập thể tiếp tục được nâng lên, đạt 80,42% tổng số doanh nghiệp đã thành lập công đoàn cơ sở (tăng 8,3% so với đầu nhiệm kỳ).
Các chương trình chăm lo phúc lợi được triển khai sâu rộng, tiếp tục đổi mới phương thức, cách làm, xây dựng nhiều mô hình mới. Trong hơn hai năm, toàn hệ thống đã dành hơn 27,2 nghìn tỷ đồng chăm lo cho người lao động.
Công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động đoàn viên, người lao động và truyền thông về tổ chức Công đoàn được đổi mới về nội dung, hình thức, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, giác ngộ giai cấp, trách nhiệm công dân, tác phong làm việc, củng cố niềm tin của đoàn viên, người lao động với Đảng, Nhà nước và tổ chức Công đoàn.
Các phong trào thi đua yêu nước lan tỏa mạnh mẽ, khơi dậy khát vọng cống hiến, thúc đẩy tiềm năng sáng tạo của người lao động với hơn 380 nghìn sáng kiến, ứng dụng trong thực tiễn, tổng giá trị làm lợi hơn 40 nghìn tỷ đồng, trực tiếp đóng góp vào sự phát triển của các doanh nghiệp và đất nước.
Trong bối cảnh nhiều khó khăn, song với sự nỗ lực của các cấp công đoàn, từ đầu năm 2024 đến tháng 5/2026, cả nước phát triển mới được trên 2,2 triệu đoàn viên, thành lập thêm hơn 15.000 công đoàn, nghiệp đoàn cơ sở. Công tác xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh ngày càng đi vào thực chất.
Toàn hệ thống tập trung triển khai nhiệm vụ sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy công đoàn các cấp gắn với thực hiện tinh giản biên chế theo chỉ đạo của Trung ương, phù hợp với mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị.
Các cấp công đoàn tích cực tham gia xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh; xây dựng Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu gần 100 nghìn đoàn viên ưu tú cho Đảng kết nạp.
Công tác nữ công tiếp tục đổi mới, góp phần thúc đẩy thực hiện bình đẳng giới, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh. Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế được đẩy mạnh, vị thế của Công đoàn Việt Nam được nâng cao, góp phần vào thành tựu chung của đối ngoại nhân dân.
Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khẳng định, đó là kết quả tổng hòa của nhiều yếu tố, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng; sự phối hợp chặt chẽ của Nhà nước, chính quyền các cấp, MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội; sự đồng hành của người sử dụng lao động và trên hết là tinh thần chủ động, nỗ lực, kiên trì, bền bỉ, không ngừng đổi mới, sáng tạo của đội ngũ cán bộ công đoàn, đoàn viên, người lao động cả nước.
Theo Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, dự thảo Báo cáo xác định 10 nhóm chỉ tiêu phấn đấu, 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu gồm: Nâng cao hiệu quả hoạt động đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động.
Theo đó cần tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng công tác tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; đẩy mạnh đối thoại và thương lượng tập thể, hướng tới phủ kín thỏa ước lao động tập thể nơi có tổ chức công đoàn; hình thành đội ngũ luật sư công đoàn, đầu tư cho công tác tư vấn pháp luật, bảo vệ quyền lợi người lao động và tập thể người lao động khi có vụ việc.
Phát huy vai trò của công đoàn các cấp tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội; tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát. Triển khai sâu rộng các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, thúc đẩy người lao động ra sức học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ vào sản xuất, công tác, góp phần tạo đột phá về nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Phát động phong trào thi đua “Lao động giỏi, Năng suất cao, Thu nhập tốt” gắn với cuộc vận động “3 tiết kiệm” với phương châm “Lao động giỏi” là nền tảng, “Năng suất cao” là yêu cầu, “Thu nhập tốt” là kết quả cần hướng tới; “3 tiết kiệm” là nội dung của phương thức quản trị mới để gia tăng giá trị và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Tuyên truyền, giáo dục, vận động đoàn viên, người lao động học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền, giáo dục, vận động theo hướng chủ động, kịp thời, thuyết phục và hiệu quả; đẩy mạnh tương tác hai chiều, lấy người lao động làm trung tâm; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội trong tuyên truyền, giáo dục và vận động; đẩy mạnh học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh, tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, mở rộng hợp tác quốc tế về công đoàn; tập trung nguồn lực phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở; đề xuất giải pháp tập hợp cán bộ, công chức, viên chức, người lao động nơi không có tổ chức Công đoàn; đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động; ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý đoàn viên và mọi hoạt động công đoàn; nghiên cứu, triển khai các giải pháp thu hút tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp gia nhập công đoàn.
Mở rộng hợp tác quốc tế về công đoàn, nâng cao vị thế, uy tín của Công đoàn Việt Nam trong bối cảnh mới.
Trước yêu cầu phát triển mới của đất nước, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh, Công đoàn Việt Nam nhận thức rõ sứ mệnh và trách nhiệm thiêng liêng của mình.
Công đoàn phải vững mạnh để làm cơ sở chính trị - xã hội vững chắc cho sự cầm quyền và năng lực lãnh đạo của Đảng; Công đoàn phải hấp dẫn để tập hợp, đoàn kết, giáo dục đông đảo đoàn viên, người lao động; Công đoàn phải sâu sát, hoạt động hiệu quả để đáp ứng yêu cầu đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Đồng thời, Công đoàn phải tiên phong, sáng tạo để đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế và thực hiện các mục tiêu chiến lược quốc gia; Công đoàn phải đổi mới mạnh mẽ để phối hợp với người sử dụng lao động chăm lo, hỗ trợ người lao động về việc làm, thu nhập và nâng cao đời sống, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ.
Cũng tại phiên trọng thể Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, đã trình bày báo cáo tổng hợp kiến nghị của người lao động và tổ chức Công đoàn đối với Đảng, Nhà nước.
Theo báo cáo, hàng vạn ý kiến với 60 nhóm vấn đề của công nhân, viên chức, lao động và cán bộ công đoàn trên cả nước đã được tổng hợp, phản ánh tâm tư, nguyện vọng, đề xuất và hiến kế đối với Đảng, Nhà nước và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
Về công tác xây dựng Đảng, chính quyền và giai cấp công nhân, người lao động kiến nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng giai cấp công nhân hiện đại; quan tâm kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các nghị quyết hiện hành, đồng thời xem xét ban hành nghị quyết mới về xây dựng giai cấp công nhân trong kỷ nguyên mới.
Người lao động cũng đề nghị tiếp tục điều chỉnh các quy định về tổ chức bộ máy các cấp sau khi sắp xếp hệ thống chính trị theo hướng nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm tầng nấc trung gian, giảm thủ tục hành chính và tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển.
Bên cạnh đó, cần có các giải pháp đồng bộ nhằm đẩy mạnh thành lập tổ chức đảng, công đoàn trong doanh nghiệp khu vực ngoài nhà nước; phát triển đảng viên, đoàn viên trong công nhân, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.
Về xây dựng chính sách, pháp luật liên quan đến người lao động và tổ chức Công đoàn, người lao động đề nghị Quốc hội sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động năm 2019 để phù hợp với bối cảnh mới, xu hướng việc làm, sự phát triển của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và sự vận động của quan hệ lao động; đồng thời mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với khu vực lao động phi chính thức và kinh tế nền tảng.
Người lao động đề xuất bổ sung các quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với bữa ăn ca; chăm sóc sức khỏe tâm thần; hỗ trợ giảm căng thẳng, phòng chống kiệt sức tại nơi làm việc; chính sách làm việc linh hoạt phù hợp với chuyển đổi số và việc sắp xếp đơn vị hành chính; quyền cơ bản của người lao động và trách nhiệm của doanh nghiệp trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh. Đồng thời, kiến nghị xây dựng chiến lược quốc gia về phát triển lực lượng lao động trong kỷ nguyên AI.
Báo cáo cũng đề xuất quy định doanh nghiệp có trách nhiệm bố trí thời gian nghỉ hưởng lương để người lao động học tập chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước.
Đáng chú ý, người lao động kiến nghị sửa đổi quy định theo lộ trình giảm thời giờ làm việc bình thường xuống còn từ 40 - 44 giờ/tuần, thống nhất với khu vực công; đồng thời xem xét tăng thêm 2 ngày nghỉ lễ dịp Quốc khánh, nghỉ từ ngày 2 đến 5/9, tạo điều kiện để người lao động đưa con đến trường trong ngày khai giảng, kết hợp với các giải pháp nâng cao năng suất lao động nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Người lao động cũng đề nghị Quốc hội đưa Luật Tố tụng Lao động vào Chương trình xây dựng pháp luật của Quốc hội khóa XVI nhằm khắc phục các vướng mắc hiện nay và xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp lao động chuyên nghiệp, nhanh chóng, hiệu quả.
Về việc làm, tiền lương và an sinh xã hội, người lao động kiến nghị tiếp tục đổi mới giáo dục, đào tạo theo hướng phát triển năng lực toàn diện, tư duy công nghệ, gắn đào tạo với nhu cầu thị trường và đổi mới sáng tạo; tăng cường đào tạo lại đối với các nhóm chịu tác động của chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; đồng thời có chính sách hỗ trợ người lao động bị mất việc do thay đổi cơ cấu năng lượng và công nghệ.
Người lao động đề nghị tiếp tục thực hiện toàn diện cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức; sớm hình thành chủ trương "lương đủ sống" thay thế lương tối thiểu, giúp người lao động có thu nhập đủ trang trải cuộc sống và có tích lũy.
Song song với đó là các giải pháp kiểm soát, bình ổn giá cả hàng hóa, dịch vụ thiết yếu như điện, nước, lương thực, xăng dầu; kiểm soát lạm phát để giảm áp lực chi tiêu cho người lao động.
Báo cáo cũng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách việc làm, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp theo hướng mở rộng diện bao phủ, tăng tính linh hoạt để cả lao động khu vực phi chính thức có thể tham gia và thụ hưởng đầy đủ các chính sách an sinh xã hội.
Về nhà ở, người lao động đề nghị quan tâm đầu tư hạ tầng xã hội, nhà ở xã hội, thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất; phát triển nhà ở xã hội cho công nhân thuê gắn với quy hoạch đô thị thông minh và các dịch vụ thiết yếu; tạo điều kiện thuận lợi để người lao động tiếp cận, mua nhà ở xã hội đúng đối tượng, đúng giá niêm yết; ngăn chặn đầu cơ, đẩy giá và triển khai các gói tín dụng ưu đãi dài hạn cho công nhân thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội.
Về việc triển khai và bảo đảm tuân thủ chính sách, pháp luật, người lao động đề nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật lao động, bảo hiểm xã hội, đặc biệt trong các lĩnh vực an toàn vệ sinh lao động, thời giờ làm việc, làm thêm giờ và tình trạng nợ, trốn đóng bảo hiểm xã hội.
Người lao động cũng kiến nghị nâng mức chế tài đối với hành vi trốn đóng, chậm đóng bảo hiểm xã hội; có giải pháp hiệu quả ngăn ngừa tình trạng doanh nghiệp nợ bảo hiểm, chủ bỏ trốn; đồng thời tăng cường thanh tra đột xuất tại các ngành nghề có nguy cơ cao về mất an toàn lao động.
Về bảo đảm điều kiện hoạt động của tổ chức Công đoàn trong bối cảnh mới, Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Đại hội đề nghị lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng nghiên cứu tiếp tục sắp xếp mô hình tổ chức công đoàn phù hợp với việc sắp xếp các cơ quan trong hệ thống chính trị, đồng thời vẫn bảo đảm tính chủ động, độc lập cần thiết để thực hiện hiệu quả chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Công đoàn.
Đại hội cũng kiến nghị giao tổ chức công đoàn thí điểm cơ chế tuyển dụng cán bộ trưởng thành từ cơ sở; bảo đảm biên chế cán bộ công đoàn chuyên trách sau sắp xếp bộ máy trong tương quan với các tổ chức chính trị - xã hội khác.
Đồng thời, đề nghị nghiên cứu thành lập công đoàn tại các cơ quan hành chính, lực lượng vũ trang và đơn vị sự nghiệp hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước nhằm thực hiện nhiệm vụ đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động; phát huy dân chủ ở cơ sở; phát động các phong trào thi đua yêu nước và phát triển đảng viên trong đội ngũ công chức, viên chức, phù hợp với Công ước số 151 năm 1978 của Tổ chức Lao động quốc tế.
Những kiến nghị trên phản ánh mong muốn, nguyện vọng chung của đông đảo công nhân, người lao động và cán bộ công đoàn cả nước gửi tới lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, đồng thời mong muốn được các cơ quan có thẩm quyền quan tâm xem xét, giải quyết.
Từ ngày 3 - 5/6, Đoàn đại biểu Công đoàn thành phố Hải Phòng dự Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội).
Đoàn gồm 28 đại biểu chính thức. Đồng chí Nguyễn Anh Tuân, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Ủy viên Thành ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hải Phòng làm Trưởng đoàn.
