Cách đất liền chưa đầy 2km, đảo Dấu (phường Đồ Sơn) vẫn lưu giữ gần như nguyên vẹn khu rừng nguyên sinh cùng quần thể cây di sản đa búp đỏ hàng trăm năm tuổi.

Chỉ rộng hơn 1 km2 nhưng đảo Dấu (phường Đồ Sơn) vẫn giữ được gần như nguyên vẹn cánh rừng nguyên sinh với nhiều cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Giữa tầng tầng lớp lớp màu xanh ấy, quần thể đa búp đỏ - một trong những quần thể cây di sản trên đảo lớn nhất cả nước - đang trở thành điểm nhấn độc đáo trong hành trình phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm và khám phá của Đồ Sơn.
Lần đầu đặt chân đến đảo Dấu, chị Phạm Thu Hà, du khách đến từ Hà Nội, không khỏi bất ngờ khi chỉ sau ít phút di chuyển bằng tàu từ đất liền, khung cảnh trước mắt như chuyển sang một không gian hoàn toàn khác.
“Tôi khá ngạc nhiên vì đảo rất gần đất liền nhưng vẫn còn nguyên một khu rừng tự nhiên như vậy. Đi dưới những tán cây cổ thụ, nhìn những bộ rễ đa buông xuống và nghe tiếng gió giữa không gian thiên nhiên khoáng đạt mang lại cảm giác rất khác so với nhiều điểm du lịch biển khác”, chị Hà chia sẻ.
Không ít du khách khi đến đảo Dấu đều có chung cảm nhận ấy. Từ không gian biển sôi động của Đồ Sơn, chỉ mất vài phút di chuyển là có thể bước vào khoảng xanh yên tĩnh với những tầng cây cổ thụ đan kín bầu trời.
Con đường nhỏ xuyên đảo dẫn du khách đi qua những lớp thực vật nguyên sinh dày đặc. Dưới chân là lớp lá mục phủ kín, dây leo và dương xỉ mọc tự nhiên. Không khí mát mẻ dưới những tán cây tạo nên cảm giác như đang bước vào một khu rừng nhiệt đới thu nhỏ giữa biển.
Đi sâu vào khu vực trung tâm đảo, quần thể đa búp đỏ hiện lên với vẻ đẹp vừa hùng vĩ vừa kỳ bí.
Hàng chục cây đa cổ thụ vươn tán rộng, nhiều cây có tuổi đời từ 300 - 700 năm, thân cây lớn tới mức nhiều người ôm không xuể. Những bộ rễ phụ buông dài theo năm tháng tạo thành các vòm cây tự nhiên độc đáo.

Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam đã công nhận cùng lúc 35 cây đa búp đỏ trên đảo là Cây Di sản Việt Nam vào năm 2013, trường hợp khá hiếm khi danh hiệu được trao cho cả một quần thể cây thay vì từng cá thể riêng lẻ.
Từ trên cao nhìn xuống, cả đảo Hòn Dấu được phủ kín bởi màu xanh đậm xen lẫn sắc đỏ non của những búp đa vừa nhú, tạo nên nét đặc trưng riêng của vùng đảo nhỏ giữa biển Đồ Sơn.
Không chỉ mang giá trị cảnh quan, quần thể đa búp đỏ còn là nguồn gen quý, có giá trị về sinh thái, lịch sử và văn hóa, được ví như những “chứng nhân xanh” lưu giữ dấu ấn của vùng đất biển Hải Phòng qua nhiều thế kỷ.
Nếu trước đây Đồ Sơn được biết đến chủ yếu với du lịch biển truyền thống thì những năm gần đây, địa phương đang hướng tới phát triển không gian du lịch đa dạng hơn, kéo dài thời gian lưu trú và trải nghiệm của du khách.
Trong định hướng đó, đảo Dấu được xem là một trong những điểm nhấn quan trọng nhờ sở hữu hệ sinh thái nguyên sinh hiếm có.
Ông Phạm Hoàng Tuấn, Phó Chủ tịch UBND phường Đồ Sơn cho biết: Những tài nguyên độc đáo như đảo Dấu, quần thể đa búp đỏ hay hệ sinh thái rừng nguyên sinh là lợi thế riêng có cần được bảo tồn và phát huy theo hướng bền vững. Thời gian tới, địa phương tiếp tục phối hợp với các đơn vị chuyên môn tăng cường công tác bảo tồn hệ sinh thái rừng nguyên sinh và quần thể đa búp đỏ thông qua việc kiểm kê, theo dõi sức khỏe cây di sản, đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, kiểm soát các tác động ảnh hưởng đến cảnh quan tự nhiên. Định hướng của địa phương là phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn thiên nhiên, khai thác các giá trị trải nghiệm, khám phá hệ sinh thái, tìm hiểu lịch sử, văn hóa của đảo nhưng vẫn bảo đảm giữ được nét nguyên sơ vốn có.
Đồ Sơn hiện hướng tới mục tiêu trở thành đô thị du lịch biển hiện đại, thông minh và phát triển quanh năm. Trong bức tranh đó, những giá trị thiên nhiên nguyên bản như đảo Dấu có thể tạo nên sức hút khác biệt giữa các điểm đến biển hiện nay.

Bên cạnh du lịch biển, du khách đến Đồ Sơn hiện có thêm nhiều trải nghiệm như khám phá rừng nguyên sinh, tìm hiểu hệ sinh thái tự nhiên, tham quan hải đăng trên đảo Dấu, tìm hiểu văn hóa tín ngưỡng vùng biển và các giá trị lịch sử địa phương.
Ông Nguyễn Văn Kiên, người dân nhiều năm gắn bó với đảo cho biết: "Từ nhỏ chúng tôi đã được người lớn dặn lên đảo không được bẻ cành cây, không lấy đá hay mang bất cứ thứ gì về. Người dân coi đây là nơi linh thiêng nên ai cũng có ý thức giữ gìn".
Có lẽ cũng chính bởi sự trân trọng thiên nhiên ấy mà giữa quá trình đô thị hóa và phát triển du lịch, đảo Dấu vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ hiếm có.
Giữa định hướng phát triển Đồ Sơn trở thành đô thị du lịch biển hiện đại, việc bảo tồn những giá trị tự nhiên nguyên bản không chỉ góp phần giữ gìn tài nguyên môi trường mà còn tạo nền tảng cho phát triển du lịch xanh, bền vững. Những “chứng nhân xanh” trên đảo Dấu vì thế không chỉ là tài sản thiên nhiên quý giá mà còn là điểm tựa để địa phương xây dựng bản sắc riêng, tạo thêm sức hút cho điểm đến Đồ Sơn trong thời gian tới.
HẢI VÂN